Сура 60 «ХӀялумцӀуси» — Аль-Мумтахана (Испытуемая)
Все суры
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوا بِمَا جَاءَكُمْ مِنَ الْحَقِّ يُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَإِيَّاكُمْ ۙ أَنْ تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ رَبِّكُمْ إِنْ كُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهَادًا فِي سَبِيلِي وَابْتِغَاءَ مَرْضَاتِي ۚ تُسِرُّونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَأَنَا أَعْلَمُ بِمَا أَخْفَيْتُمْ وَمَا أَعْلَنْتُمْ ۚ وَمَنْ يَفْعَلْهُ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ
Аллагьличи дирхути! Дила душмантира хӀушала душмантира хӀушаб юлдашуни мабиридая: хӀуша илдачи дигиличил дугъадилзулрая, илдани биалли хӀушаб бархьибси Кьуръан мучлабирули ахӀен. Илдани идбагра хӀушара дугӀиулрая Аллагьличи, хӀушала ВегӀбекӀличи хӀуша дирхни багьандан. Эгер хӀушаб Дила гьунчир дургъес ва Ну разиварес дигули диадалли, хӀушани илдачи дигӀянати диги хӀушала уркӀбазир мадихӀидая, сенахӀенну Нуни гӀяхӀил балулра хӀушани се дигӀянабирулрал ва се дакӀукабирулрал. ХӀушазивад чили илгъуна баралра, — ил бархьси гьунчивад чеввалкӀи сай.
О те, которые уверовали! Не берите врага Моего и врага вашего своим покровителем и помощником. Вы открываетесь им с любовью, хотя они не веруют в истину, которая явилась вам. Они изгоняют Посланника и вас за то, что вы веруете в Аллаха, вашего Господа. Если вы выступили, чтобы сражаться на Моем пути и снискать Мое довольство, то не питайте к ним любви в тайне. Я знаю то, что вы скрываете, и то, что вы обнародуете. А кто из вас поступает таким образом, тот сбился с прямого пути.
إِنْ يَثْقَفُوكُمْ يَكُونُوا لَكُمْ أَعْدَاءً وَيَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ وَأَلْسِنَتَهُمْ بِالسُّوءِ وَوَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ
Рахли илдас бикалли хӀушала ари чула някъбази буцес, илди хӀушаб душмантили уббулхъан ва чула някъбачилра лезмуначилра хӀушаб вайдеш биру: илдас дигули саби хӀуша капуртили детаурли.
Если они случайно встретятся с вами, то они окажутся вашими врагами, будут вредить вам своими руками и языками и захотят, чтобы вы стали неверующими.
لَنْ تَنْفَعَكُمْ أَرْحَامُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُمْ ۚ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَفْصِلُ بَيْنَكُمْ ۚ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ
Кьиямала бархӀи хӀушаб я хӀушала гъамтани, я хӀушала дурхӀнани кумек хӀебиру. Илини хӀушазибад гӀяхӀтира вайтира цабехӀлизибад цабехӀ декӀарбиру: АллагьликӀун чебиули сай хӀушани се бирулрал!
Ни ваши родственники, ни ваши дети не помогут вам. В День воскресения Он рассудит между вами. Аллах видит то, что вы совершаете.
قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآءُ مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاءُ أَبَدًا حَتَّىٰ تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ إِلَّا قَوْلَ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَا أَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ ۖ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ
ХӀушаб гӀяхӀси мисал леб Ибрагьимлизиб ва иличил барх лебтазиб: хӀера, илдани чула халкьлизи иб: «ХӀушачирадра Аллагьла дурабад хӀушани чус икрам бирутачирадра нуша гьарахълира. ХӀушачи нушала бирхауди агара. Цаси Аллагьличи хӀуша хӀедирхули лералцадахӀи, Нушала ва хӀушала ургар даим гьимира душмандешра дирар...» Ибрагьимли сунела дудешлизи дурибти ишди гъай дархагарли: «ХӀечивад чеверхахъес ну Аллагьлизи улгус, амма хӀед се-биалра Аллагьлизибад тӀалаббарес дила ахъри агара». Ибрагьимлира илала шали буцибтанира иб: «Нушала ВегӀбекӀ! Нушани хӀечицун таваккалбихьилра, ХӀечицун хъарихъулра, ХӀечи сарра чардулхъутира!
Прекрасным примером для вас были Ибрахим (Авраам) и те, кто был с ним. Они сказали своему народу: "Мы отрекаемся от вас и тех, кому вы поклоняетесь вместо Аллаха. Мы отвергаем вас, и между нами и вами установились вражда и ненависть навеки, пока вы не уверуете в одного Аллаха". Лишь только Ибрахим (Авраам) сказал своему отцу: "Я обязательно буду просить для тебя прощения, но я не властен помочь тебе перед Аллахом. Господь наш! На Тебя одного мы уповаем, к Тебе одному мы обращаемся, и к Тебе предстоит прибытие.
رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا وَاغْفِرْ لَنَا رَبَّنَا ۖ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
Нушала ВегӀбекӀ! Аллагьличи хӀебирхутас нуша имтихӀянни мадираба ва нушачивад чеверхи. Нушала ВегӀбекӀ! ХӀукӀун — чевяхӀси, гӀякьлучевси сайри!»
Господь наш! Не делай нас искушением для тех, которые не веруют. Господь наш, прости нас, ведь Ты - Могущественный, Мудрый".
لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ ۚ وَمَنْ يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ
Гьарли-марли, хӀушаб, Аллагьличил ва кьиямала бархӀиличил гьунибиъниличи бирхутас, ил — гӀяхӀси мисал саби. Амма иличивад чи гӀелумизалра... АллагькӀун давлачевси, чевяхӀси сай!
Они были прекрасным примером для вас - для тех, кто надеется на Аллаха и на Последний день. А если кто-либо отвернется, то ведь Аллах - Богатый, Достохвальный.
عَسَى اللَّهُ أَنْ يَجْعَلَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ الَّذِينَ عَادَيْتُمْ مِنْهُمْ مَوَدَّةً ۚ وَاللَّهُ قَدِيرٌ ۚ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ
Белики, Аллагьли хӀушалара хӀуша чучил душмандешлизир сарталара ургар диги акӀахъес: Аллагь — гьар се-секӀайчив цӀакьси сай; Аллагь — чевкархуси, уркӀецӀичевси сай!
Может быть, Аллах установит дружбу между вами и теми, с кем вы враждуете. Аллах - Всемогущий. Аллах - Прощающий, Милосердный.
لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ
Дин багьандан хӀушачи къаршили хӀебургъутачи, хӀушала ери-юртаназирад хӀуша дугӀхӀейутачи уркӀецӀичертили, бархьдеш бузахъутили дирахъес Аллагьли хӀушаб къадагъабирули ахӀен, сенахӀенну Аллагьлис бархьдеш бузахъути дигахъу!
Аллах не запрещает вам быть добрыми и справедливыми с теми, которые не сражались с вами из-за религии и не изгоняли вас из ваших жилищ. Воистину, Аллах любит беспристрастных.
إِنَّمَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ قَاتَلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَأَخْرَجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ وَظَاهَرُوا عَلَىٰ إِخْرَاجِكُمْ أَنْ تَوَلَّوْهُمْ ۚ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ
Дин багьандан хӀушачи къаршили бургъутачил, хӀуша хӀушала ери-юртаназирад дугӀаибтачил ва хӀуша дугӀаахъес цархӀилтас кумек барибтачил юлдашдиркахъес Аллагьли хӀушаб къадагъабирули саби. Илдачил юлдашбикибти — капурти саби.
Аллах запрещает вам дружить только с теми, которые сражались с вами из-за религии, выгоняли вас из ваших жилищ и способствовали вашему изгнанию. А те, которые берут их себе в помощники и друзья, являются беззаконниками.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا جَاءَكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ ۖ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِهِنَّ ۖ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ ۖ لَا هُنَّ حِلٌّ لَهُمْ وَلَا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ ۖ وَآتُوهُمْ مَا أَنْفَقُوا ۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ ۚ وَلَا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ وَاسْأَلُوا مَا أَنْفَقْتُمْ وَلْيَسْأَلُوا مَا أَنْفَقُوا ۚ ذَٰلِكُمْ حُكْمُ اللَّهِ ۖ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ ۚ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
Аллагьличи дирхути! Маккализибад дугӀаибти, Аллагьличи бирхути хьунул адамти хӀушачи бакӀибхӀели, хӀушани илдала хӀялумцӀеная. Аллагьли илдала иман гӀяхӀил балули сай. Илди Аллагьличи бирхули биъниличи хӀушани умутбихьибхӀели, илди капуртачи чармабиридая, сенахӀенну капур муйлас илди хьунрили биэс хӀебирар, капур мурул адамти — илдас муйлили биэс хӀебирули кьяйда. Амма илдас чула лерилра харжани черахъая. ХӀушани илдас гӀягӀнисигъуна магьарла мас гили гӀергъи илдачи хӀуша хъайчикадиилихьалли, хӀушаб бунагь хӀебирар. Аммаки капур хьунри бихӀмабихӀидая ва хӀушани илдас дарибти харжани чардарни тӀалаббиреная, капур муйланира чучибад арбякьунти хьунрас чули дарибти харжани чардани хӀушазибад тӀалаббараб. Илдигъунти сари хӀушаб Аллагьли кадизахъурти гӀядлу-зегъа .ХӀушала ургарти гьар се-секӀал Илини гьунчидурши: ИлкӀун: — гьар се-секӀал далуси, гӀякьлучевси сай!
О те, которые уверовали! Когда к вам прибывают переселившиеся верующие женщины, то подвергайте их испытанию. Аллаху лучше знать об их вере. Если вы узнаете, что они являются верующими, то не возвращайте их неверующим, ибо им не дозволено жениться на них, а им не дозволено выходить замуж за них. Возвращайте им (неверующим) то, что они потратили на приданое. На вас не будет греха, если вы женитесь на них после уплаты их вознаграждения (приданого). Не держитесь за узы с неверующими женами и требуйте назад то, что вы потратили на приданое. И пусть они (неверующие) требуют то, что они потратили на приданое. Таково решение Аллаха. Он решает между вами. Аллах - Знающий, Мудрый.
وَإِنْ فَاتَكُمْ شَيْءٌ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ إِلَى الْكُفَّارِ فَعَاقَبْتُمْ فَآتُوا الَّذِينَ ذَهَبَتْ أَزْوَاجُهُمْ مِثْلَ مَا أَنْفَقُوا ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ
Рахли хӀушала хьунразибад чидилти биалра хӀушачибад капуртачи арбукьялли, илди, гьаниматван, буцили гӀелабяхӀ чарбарес хӀушала ихтияр леб; капуртачибад хӀушачи бебшибти хьунри багьандан илдала муйлас лугеная чули дарибти харжани. ХӀуша Сунечи дирхуси Аллагьлизирад урухкӀеная!
Если какая-либо из ваших жен ушла от вас к неверующим, после чего вы получили военную добычу, то отдайте тем, жены которых ушли, потраченное ими на приданое. Бойтесь Аллаха, в Которого вы веруете.
يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ عَلَىٰ أَنْ لَا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا يَسْرِقْنَ وَلَا يَزْنِينَ وَلَا يَقْتُلْنَ أَوْلَادَهُنَّ وَلَا يَأْتِينَ بِبُهْتَانٍ يَفْتَرِينَهُ بَيْنَ أَيْدِيهِنَّ وَأَرْجُلِهِنَّ وَلَا يَعْصِينَكَ فِي مَعْرُوفٍ ۙ فَبَايِعْهُنَّ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللَّهَ ۖ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
Эй, идбаг! Аллагьличи бирхути хьунул адамти хӀечи бакӀибхӀели ва Аллагьла дурабад гӀур цархӀилти аллагьунас икрам хӀебирес, хъулкидеш хӀедирес, къехӀбадеш хӀедирес, чула дурхӀни кахӀебуршес, урхӀла муйлазибадти дурхӀни чула муйлазибад саби или хӀебикӀес, къянбани хӀебугьес, хӀечи къаршили кахӀебилзес чейсухӀели, хӀуни илдала хъя кьабулбара ва илдачивад чеверхахъес Аллагьлизи улген: АллагькӀун — чевкархуси, уркӀецӀичевси сай.
О Пророк! Если к тебе придут верующие женщины, чтобы присягнуть в том, что они не будут приобщать сотоварищей к Аллаху, красть, прелюбодействовать, убивать своих детей, покрывать клеветой то, что между их руками и ногами, и ослушаться тебя в благих делах, то прими их присягу и попроси у Аллаха прощения для них. Воистину, Аллах - Прощающий, Милосердный.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَوَلَّوْا قَوْمًا غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ قَدْ يَئِسُوا مِنَ الْآخِرَةِ كَمَا يَئِسَ الْكُفَّارُ مِنْ أَصْحَابِ الْقُبُورِ
Аллагьличи дирхути! Чучи Аллагь гьимукӀибти адамтачил юлдашмадиркудая. Илдани ахиратличи умут бердили саби, капуртани хӀябразибтачи умут бердили кьяйда.
О те, которые уверовали! Не дружите с теми, на кого разгневался Аллах. Они потеряли надежду на Последнюю жизнь, как потеряли ее неуверовавшие обитатели могил (или как неверующие потеряли надежду на воскрешение обитателей могил).