Сура 20 «ТӀа хӀа» — Та Ха
Все суры
مَا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقَىٰ
Нушани хӀед иш Кьуръан зубрачибад бархьибси хӀу талихӀагарсили виахъес ахӀенну,
Мы ниспослали тебе Коран не для того, чтобы ты стал несчастен,
إِلَّا تَذْكِرَةً لِمَنْ يَخْشَىٰ
Аллагьлизибад урухкӀути гьунчибиркахъесцун саби.
а только в качестве назидания для тех, кто страшится.
تَنْزِيلًا مِمَّنْ خَلَقَ الْأَرْضَ وَالسَّمَاوَاتِ الْعُلَى
Ил бархьибси саби мусни-зубри акӀахъубсиличибад.
Это - Ниспослание от Того, Кто сотворил землю и высокие небеса.
الرَّحْمَٰنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَىٰ
УркӀецӀичевси Ил — тахличи виаркайли сай.
Милостивый вознесся на Трон (или утвердился на Троне).
لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَمَا تَحْتَ الثَّرَىٰ
Зубрачирра, ванзала къакъличирра, илдала ургарра, ванзала удирра лерти — Илала арилизир сари.
Ему принадлежит то, что на небесах, и то, что на земле, и то, что между ними, и то, что под грунтом.
وَإِنْ تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ فَإِنَّهُ يَعْلَمُ السِّرَّ وَأَخْفَى
ХӀу ахъли гъайикӀес гӀягӀнидеш агара, сенахӀенну Илини дигӀянатира дебали дигӀянатира далули сай.
Если даже ты будешь говорить громко, Ему все равно известно тайное и сокрытое.
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ
Аллагь!.. Илала дуравад гӀур аллагь агара. Илала сари бегӀлара жагати уми.
Аллах - Тот, кроме Которого нет иного божества и у Которого самые прекрасные имена.
وَهَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ مُوسَىٰ
Мусачила хабар хӀуни аргъибсив?
Дошел ли до тебя рассказ о Мусе (Моисее)?
إِذْ رَأَىٰ نَارًا فَقَالَ لِأَهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آنَسْتُ نَارًا لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى
ХӀера, илини цӀа чебаиб гьарахълаб ва сунела хъалибарглизи иб: «ХӀуша ишар дуэная, ну цӀаличи аркьяс. Ну итад хӀушачи цӀуденгаличил чарухъес яра цӀала кумекличил нуни бархьси гьуни баргес асубирар».
Вот он увидел огонь и сказал своей семье: "Оставайтесь здесь! Я увидел огонь. Быть может, я принесу вам головню или же найду возле огня дорогу".
فَلَمَّا أَتَاهَا نُودِيَ يَا مُوسَىٰ
Муса цӀаличи гъамиубхӀели, илини тӀама бакьиб: «!Муса!
Когда он подошел к нему, раздался глас: "О Муса (Моисей)!
إِنِّي أَنَا رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ ۖ إِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى
Ну — хӀела ВегӀбекӀ сайра; хӀела дабри чердати! ХӀукӀун дурхъаси Тува къярдлизив сайри.
Воистину, Я - твой Господь. Сними же свою обувь. Ты находишься в священной долине Тува (Това).
وَأَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِمَا يُوحَىٰ
Нуни хӀу чевикӀилри: хӀези бурусиличи лехӀизи.
Я избрал тебя, и посему прислушайся к тому, что внушается тебе в откровении.
إِنَّنِي أَنَا اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدْنِي وَأَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي
Гьарли-марли, Ну — Аллагь сайра; Дила дуравад, гӀур сегъуналра аллагь агара! Ил багьандан Наб икрам бирен, Ну гьаниркахъули, дехӀибала дирен!
Воистину, Я - Аллах! Нет божества, кроме Меня. Поклоняйся же Мне и совершай намаз, чтобы помнить обо Мне.
إِنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ أَكَادُ أُخْفِيهَا لِتُجْزَىٰ كُلُّ نَفْسٍ بِمَا تَسْعَىٰ
Гьарилира адамлис сунени барибсилис кьимат лугуси сягӀят сеннира лябкьян, — хӀези ил Нуни бурулра!
Я едва ли не скрываю Час от Самого Себя, но он непременно настанет, чтобы каждому человеку воздали тем, к чему он стремился.
فَلَا يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لَا يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ فَتَرْدَىٰ
Иличи вирххӀерхусили ва сунела иштяхӀлис гӀелавад арякьунсили хӀу иличивад гӀелуммайзахъаби, хӀед танбихӀ хӀебарахъес дигалли.
Пусть не отворачивает тебя от него тот, кто не верует в него и потакает своим желаниям, а не то ты погибнешь.
وَمَا تِلْكَ بِيَمِينِكَ يَا مُوسَىٰ
ХӀела балуй някълизибси се саби, Муса?»
Что у тебя в правой руке, о Муса (Моисей)?"
قَالَ هِيَ عَصَايَ أَتَوَكَّأُ عَلَيْهَا وَأَهُشُّ بِهَا عَلَىٰ غَنَمِي وَلِيَ فِيهَا مَآرِبُ أُخْرَىٰ
Мусани иб: «Иш — дила гӀяйса саби; ну иличи хъарихъулра, дила маза-маслис иличил галгубачирад кӀари кадиркахъулра. Ил нуни цархӀилти мурадлумасра пайдалабирулра».
Он сказал: "Это - мой посох. Я опираюсь на него и сбиваю им листья для моих овец (или отгоняю им моих овец). Я нахожу ему и другое применение".
قَالَ أَلْقِهَا يَا مُوسَىٰ
Аллагьли иб: «Ил, Муса, ванзаличи игьа!»
Он сказал: "О Муса (Моисей)! Брось его".
فَأَلْقَاهَا فَإِذَا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعَىٰ
Илини ил ванзаличи игьуб ва, хӀера, ил хъусбикӀуси чӀичӀалаличи шурбухъун.
Он бросил посох, и тот превратился в змею, которая быстро двигалась.
قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْ ۖ سَنُعِيدُهَا سِيرَتَهَا الْأُولَىٰ
Аллагьли иб: «Каса ил, урухмакӀуд: Нушани ил гьалабла куцличи шурбалӀехӀе.
Он сказал: "Возьми ее и не бойся. Мы вернем ее в прежнее состояние.
وَاضْمُمْ يَدَكَ إِلَىٰ جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاءَ مِنْ غَيْرِ سُوءٍ آيَةً أُخْرَىٰ
ХӀела някъ шалкӀубуца: хӀед зарал агарли, ил цӀубли дурабулхъан; ил цархӀил лишанни бирар.
Прижми свою руку к боку, и она выйдет белой, без следов болезни. Вот тебе еще одно знамение!
لِنُرِيَكَ مِنْ آيَاتِنَا الْكُبْرَى
Нушала бетӀлара тамашала гӀяламатуназирад хӀези гӀурра чумал чедиахъехӀе.
Мы покажем тебе некоторые из Наших величайших знамений.
اذْهَبْ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَىٰ
ПиргӀяванничи укьен, сенахӀенну ил дебали вайтани виркьули сай».
Ступай к Фараону, ибо он преступил границы дозволенного".
قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي
Мусани иб: «ВегӀбекӀ, наб дила михъири гьаргбара,
Он сказал: "Господи! Раскрой для меня мою грудь!
وَاجْعَلْ لِي وَزِيرًا مِنْ أَهْلِي
Дила гьамтазибад наб кумекчира га,
Назначь мне помощника из моей семьи -
وَأَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي
ва ил набчи хъарти баркьудлумала бутӀакьянчили вара,
и позволь ему разделить со мной мою миссию,
قَالَ قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يَا مُوسَىٰ
Аллагьли иб: «Муса, хӀуни тиладибарибси бартаахъурлира.
Он сказал: "О Муса (Моисей)! Ты уже получил то, что попросил.
وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَيْكَ مَرَّةً أُخْرَىٰ
Гьанна кӀинайс Нушани хӀечи уркӀецӀи бирулра.
Мы и прежде оказывали тебе милость,
إِذْ أَوْحَيْنَا إِلَىٰ أُمِّكَ مَا يُوحَىٰ
дила лезмиличирти гӀяндани арза: ниси:
когда внушили твоей матери откровение:
أَنِ اقْذِفِيهِ فِي التَّابُوتِ فَاقْذِفِيهِ فِي الْيَمِّ فَلْيُلْقِهِ الْيَمُّ بِالسَّاحِلِ يَأْخُذْهُ عَدُوٌّ لِي وَعَدُوٌّ لَهُ ۚ وَأَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِنِّي وَلِتُصْنَعَ عَلَىٰ عَيْنِي
«Ил къаякъличи катурли урхьнази ватаа; урхьнани ил дубличи лайикӀу; ил Дила душманни ва илала душманни ургу». ХӀу Дила хӀулбала гьалав халаваахъес багьандан, Дила диги Нуни хӀези кертӀира.
"Положи его в сундук и пусти его по реке, и река выбросит его на берег. Его подберет Мой враг и его враг". Я одарил тебя Своей любовью, и тебя взрастили у Меня на Глазах.
إِذْ تَمْشِي أُخْتُكَ فَتَقُولُ هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَىٰ مَنْ يَكْفُلُهُ ۖ فَرَجَعْنَاكَ إِلَىٰ أُمِّكَ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ ۚ وَقَتَلْتَ نَفْسًا فَنَجَّيْنَاكَ مِنَ الْغَمِّ وَفَتَنَّاكَ فُتُونًا ۚ فَلَبِثْتَ سِنِينَ فِي أَهْلِ مَدْيَنَ ثُمَّ جِئْتَ عَلَىٰ قَدَرٍ يَا مُوسَىٰ
ХӀера, хӀела рузи гъамриуб ва иб: «Иличила къайгънаиркьуси хӀушази чеахъишав?» ИлхӀели Нушани хӀу хӀела нешличи чарварири, илала хӀулби шаладиахъес ва ил шишимхӀерикӀахъес багьандан. ХӀуни адам кавшири ва Нушани хӀу урехилизивад верцахъири, амма хӀела хӀялумцӀурра. ХӀу, Муса, чумал дус Мадианна халкьличив калунри, гӀур биалли, Нушаб дигни хӀясибли, иша вакӀири.
Твоя сестра пришла и сказала: "Не указать ли вам на того, кто будет заботиться о нем?" Мы вернули тебя к твоей матери, чтобы порадовался ее взор и чтобы она не горевала. Ты убил человека, и Мы спасли тебя от скорби и подвергли тебя тяжелому испытанию. О Муса (Моисей)! Ты пробыл многие годы среди жителей Мадьяна, а теперь вернулся в срок.
اذْهَبْ أَنْتَ وَأَخُوكَ بِآيَاتِي وَلَا تَنِيَا فِي ذِكْرِي
ХӀура хӀела узира дила хъарбаркьуначил дукьеная ва Ну даим гьаниркахъабая.
Ступайте же вместе с твоим братом с Моими знамениями и не уставайте поминать Меня.
اذْهَبَا إِلَىٰ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَىٰ
КӀелра ПиргӀяванничи дукьеная, сенахӀенну ил дебали вайтани виркьули сай.
Ступайте к Фараону вдвоем, ибо он преступил границы дозволенного.
فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَيِّنًا لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَىٰ
Иличил малхӀямли гъайдухъеная: белики, ил сунени дирутачи пашманиес ва урухиес?»
Говорите с ним мягко, быть может, он прислушается к назиданию или устрашится".
قَالَا رَبَّنَا إِنَّنَا نَخَافُ أَنْ يَفْرُطَ عَلَيْنَا أَوْ أَنْ يَطْغَىٰ
Илдани иб: «Нушала ВегӀбекӀ! Нуша урухкӀулра илини нуша датӀишагу или яра гьатӀира цӀахти баркьудлуми даресгу или».
Они сказали: "Господь наш! Мы боимся, что он поспешит наказать нас или преступит границы дозволенного".
قَالَ لَا تَخَافَا ۖ إِنَّنِي مَعَكُمَا أَسْمَعُ وَأَرَىٰ
Аллагьли иб: «УрухмакӀудая, Ну — хӀушачил сайра. Нуни гьар секӀал далулра ва чедиулра.
Он сказал: "Не бойтесь, ибо Я - с вами. Я слышу и вижу.
فَأْتِيَاهُ فَقُولَا إِنَّا رَسُولَا رَبِّكَ فَأَرْسِلْ مَعَنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ وَلَا تُعَذِّبْهُمْ ۖ قَدْ جِئْنَاكَ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكَ ۖ وَالسَّلَامُ عَلَىٰ مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَىٰ
Дукьеная иличи ва бурая: «Нуша — хӀела ВегӀбекӀла вакилти сарра. Нушачил барх ИзрагӀилла уршби бархьа ва илди гӀязабмабуркӀид Нуша хӀечи дакӀилра хӀела ВегӀбекӀла хъарбаркьличил: чи вархьли гьунчивад вашалра — илис паргъатти гӀямру дирар.
Ступайте к нему вдвоем и скажите: "Мы - посланники твоего Господа. Отпусти с нами сынов Исраила (Израиля) и не причиняй им мучения. Мы явились к тебе со знамением от нашего Господа. Мир тому, кто последовал верному руководству!
إِنَّا قَدْ أُوحِيَ إِلَيْنَا أَنَّ الْعَذَابَ عَلَىٰ مَنْ كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ
Нушази багьахъурли саби нушани буруси къянбази халбирутас ва гӀелумбизуртас танбихӀ бирни».
Мы получили откровение о том, что мучениям подвергнется всякий, кто счел истину ложью и отвернулся".
قَالَ فَمَنْ رَبُّكُمَا يَا مُوسَىٰ
ПиргӀяванни иб: «Муса, чи сая хӀушала ВегӀбекӀ?»
Он сказал: "Кто же ваш Господь, о Муса (Моисей)?"
قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَىٰ كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَىٰ
Мусани иб: «Нушала ВегӀбекӀ сай сунени акӀахъубтас гьар секӀал лугуси ва илдас гьуни чебиахъуси».
Он ответил: "Господь наш - Тот, Кто придал обличие всякой вещи, а затем указал всему путь".
قَالَ فَمَا بَالُ الْقُرُونِ الْأُولَىٰ
ПиргӀяванни иб: «Гьалабла наслубала пикруми-кьасани сегьунтири?»
Он сказал: "А что будет с первыми поколениями?"
قَالَ عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّي فِي كِتَابٍ ۖ لَا يَضِلُّ رَبِّي وَلَا يَنْسَى
Мусани иб: «Иличила баянти дила ВегӀбекӀлизир, илала лавхӀул мяхӀпузлизир сари: дила ВегӀбекӀли гьар секӀал далули сай ва селра хъумуртули ахӀен».
Он ответил: "Знание об этом - у моего Господа в Писании. Мой Господь не ошибается и не предает забвению".
الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْدًا وَسَلَكَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلًا وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْ نَبَاتٍ شَتَّىٰ
Аллагьли саби иш ванза акӀахъубси, хӀушаб иличир гьундури дарибси, зубрачирад шин дурхьуси ва илдала гӀяхӀдешличил жут-жутли гьар журала духълуми дашахъуси.
Он сделал землю для вас колыбелью, проложил для вас на ней дороги и низвел с неба воду. Благодаря ей Мы взрастили различные растения.
كُلُوا وَارْعَوْا أَنْعَامَكُمْ ۗ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِأُولِي النُّهَىٰ
Дукеная ва хӀушала мицӀираг дуки дикеная; гӀякьлучебти адамтас илизиб гӀячихъси лишан леб!
Вкушайте сами и пасите свой скот. Воистину, в этом - знамения для обладающих разумом.
مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَىٰ
ХӀуша Нушани гӀянжилизирад дарибтирая ва хӀуша ила чарра дирулрая, илдазирад хӀуша кӀинайсра дирурая.
Мы сотворили вас из нее (земли), в нее Мы вас вернем и из нее выведем еще раз.
وَلَقَدْ أَرَيْنَاهُ آيَاتِنَا كُلَّهَا فَكَذَّبَ وَأَبَىٰ
Нушани илизи Нушала лерилра лишанти чедаахъира, амма илини илди къянбази халдариб ва къаршили кайзур.
Мы явили ему (Фараону) всевозможные Наши знамения, но он счел их ложью и отказался.
قَالَ أَجِئْتَنَا لِتُخْرِجَنَا مِنْ أَرْضِنَا بِسِحْرِكَ يَا مُوسَىٰ
ПиргӀяванни иб: «Муса, хӀела сихӀрукьядешличил нушала ванзаличирад нуша ардукьяхъес ибси кьасличил ахӀенрира хӀу нушачи вакӀибси?
Он сказал: "О Муса (Моисей)! Неужели ты явился к нам, чтобы изгнать нас из нашей земли своим колдовством?
فَلَنَأْتِيَنَّكَ بِسِحْرٍ مِثْلِهِ فَاجْعَلْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ مَوْعِدًا لَا نُخْلِفُهُ نَحْنُ وَلَا أَنْتَ مَكَانًا سُوًى
Гьайгьайра, нушани хӀезира илдигъунти сихӀрукьядеш чедиахъехӀе; Нушабра хӀедра замана кабизахъа: я нушани я хӀуни ил барсхӀебирехӀе, илкьяйдали — мерра кабилзахъехӀе».
Мы непременно покажем тебе такое же колдовство. Назначь же срок для нашей встречи на открытом месте, где мы будем иметь равные шансы, и никто из нас не должен нарушить его".
قَالَ مَوْعِدُكُمْ يَوْمُ الزِّينَةِ وَأَنْ يُحْشَرَ النَّاسُ ضُحًى
Мусани иб: «ХӀушаб заманали биаб жагати палтуртала бархӀи; савли бархӀи абухъунхӀели, адамти цалабикаб».
Он сказал: "Сроком для вас будет день украшения, и пусть люди соберутся утром".
فَتَوَلَّىٰ فِرْعَوْنُ فَجَمَعَ كَيْدَهُ ثُمَّ أَتَىٰ
ПиргӀяван арякьун, сунела лебилра сихӀрукьяби бучиб ва гӀур вакӀиб.
Фараон отвернулся и собрал свои козни, а затем пришел в назначенный срок.
قَالَ لَهُمْ مُوسَىٰ وَيْلَكُمْ لَا تَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ كَذِبًا فَيُسْحِتَكُمْ بِعَذَابٍ ۖ وَقَدْ خَابَ مَنِ افْتَرَىٰ
Илдази Мусани иб: «ХӀушачи халал балагь лябкьян! Аллагьличила къянбани мадугьудая, Илини хӀушаб чӀумаси танбихӀ хӀебарили дигалли». Къянбани угьусила авара дугӀлати сари!
Муса (Моисей) сказал им: "Горе вам! Не возводите навет на Аллаха, а не то Он уничтожит вас, подвергнув мучениям. Неудача постигнет того, кто измышляет ложь".
فَتَنَازَعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ وَأَسَرُّوا النَّجْوَىٰ
Илди саби-ургаб чула къуллукъличила жалбикӀи ва дигӀянали ихтилат бикӀи.
Они стали спорить между собой о своих действиях и сохранили свой разговор в тайне.
قَالُوا إِنْ هَٰذَانِ لَسَاحِرَانِ يُرِيدَانِ أَنْ يُخْرِجَاكُمْ مِنْ أَرْضِكُمْ بِسِحْرِهِمَا وَيَذْهَبَا بِطَرِيقَتِكُمُ الْمُثْلَىٰ
Илдани иб: «Ишди кӀелра, гьайгьайра, сихӀрукьяби саби: чула сихӀрукьядешличил илдас дигули саби хӀуша хӀушала ванзаличирад дугӀаэс, хӀушала пачалихълизир лерти лерилра бегӀлара гӀяхӀтигъунти секӀал агардарес.
Они сказали: "Эти двое мужчин - колдуны. Они хотят колдовством изгнать вас из вашей страны и вдвоем следовать вашим превосходным путем.
فَأَجْمِعُوا كَيْدَكُمْ ثُمَّ ائْتُوا صَفًّا ۚ وَقَدْ أَفْلَحَ الْيَوْمَ مَنِ اسْتَعْلَىٰ
ХӀушала гӀямултира макрура цадарая ва кьукьнадли дакӀирая! ИшбархӀи чедиикибси — талихӀчев сай!»
Объедините ваши козни и выстройтесь в ряд. Сегодня преуспеет тот, кто одержит верх".
قَالُوا يَا مُوسَىٰ إِمَّا أَنْ تُلْقِيَ وَإِمَّا أَنْ نَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَلْقَىٰ
Илдани иб: «Муса! Гьала-гьала хӀуни иргьиду яра Нушани, чили иргьехӀев?»
Они сказали: "О Муса (Моисей)! Ты бросишь первым, или же нам бросать первыми?"
قَالَ بَلْ أَلْقُوا ۖ فَإِذَا حِبَالُهُمْ وَعِصِيُّهُمْ يُخَيَّلُ إِلَيْهِ مِنْ سِحْرِهِمْ أَنَّهَا تَسْعَىٰ
Мусани иб: «ХӀушани игьая!» Ва хӀера, илдани гьаймира гӀяйснира ванзаличи игьуб ва илди илис сихӀрула кумекличил вяшдикӀутиван гьанаур.
Он сказал: "Нет, бросайте вы!" И тут ему представилось, что их веревки и посохи от их колдовства пришли в движение.
فَأَوْجَسَ فِي نَفْسِهِ خِيفَةً مُوسَىٰ
Мусала уркӀилизиб урехи акӀуб.
Тогда он почувствовал в душе страх.
قُلْنَا لَا تَخَفْ إِنَّكَ أَنْتَ الْأَعْلَىٰ
Нушани ира: «УрухмакӀуд, хӀукӀун илдачив цӀакьлири!
Мы сказали: "Не бойся! Ты одержишь верх.
وَأَلْقِ مَا فِي يَمِينِكَ تَلْقَفْ مَا صَنَعُوا ۖ إِنَّمَا صَنَعُوا كَيْدُ سَاحِرٍ ۖ وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ أَتَىٰ
ХӀела балуй някълизибси ванзаличи игьа; илини дуга илдани дарибти, илдани дарибтикӀун сихӀрукьябала гӀямулти сари; сихӀрукья виалли, ил чинав виалра, талихӀчевли вирхӀейрар».
Брось то, что держишь в своей деснице, и оно проглотит содеянное ими. Воистину, содеянное ими - это козни колдуна, а колдун не преуспеет, куда бы он ни пришел".
فَأُلْقِيَ السَّحَرَةُ سُجَّدًا قَالُوا آمَنَّا بِرَبِّ هَارُونَ وَمُوسَىٰ
ИлхӀели сихӀрукьябани ванзаличи бурги гӀяшдуциб; илдани иб: «Гьарунна ва Мусала ВегӀбекӀличи нуша дирхаурра!»
Колдуны пали ниц и сказали: "Мы уверовали в Господа Харуна (Аарона) и Мусы (Моисея)!"
قَالَ آمَنْتُمْ لَهُ قَبْلَ أَنْ آذَنَ لَكُمْ ۖ إِنَّهُ لَكَبِيرُكُمُ الَّذِي عَلَّمَكُمُ السِّحْرَ ۖ فَلَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ مِنْ خِلَافٍ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمْ فِي جُذُوعِ النَّخْلِ وَلَتَعْلَمُنَّ أَيُّنَا أَشَدُّ عَذَابًا وَأَبْقَىٰ
ПиргӀяванни иб: «Нуни хӀушаб пурбанбарайчи хӀуша Мусачи дирхаурлирав? ХӀушала ил халалгъунали дургудая хӀуша сихӀруличи бурсидарибти. Хъанж барили хӀушала някъбира кьяшмира чердяхъяхъес хъарбирис; галгубачи хӀуша черяхӀкахъахъес хъарбирис ва илхӀели баладая нушазивад чидилли танбихӀ чӀумаси бирулил, илизив чидил кьасчевлил».
Он (Фараон) сказал: "Неужели вы поверили ему без моего соизволения? Воистину, он - старший из вас, который научил вас колдовству. Я отрублю вам руки и ноги накрест и распну вас на пальмовых стволах. Вот тогда вы узнаете, чье наказание суровее и долговечнее".
قَالُوا لَنْ نُؤْثِرَكَ عَلَىٰ مَا جَاءَنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالَّذِي فَطَرَنَا ۖ فَاقْضِ مَا أَنْتَ قَاضٍ ۖ إِنَّمَا تَقْضِي هَٰذِهِ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا
Илдани иб: «ХӀу нушани нушачи дакӀибти гӀячихъти лишантачив гьалавли чехӀейури; нуша акӀахъубсиличив тӀалавли чехӀейури. ХӀед барес дигуси бара: хӀуни барес вируд иш дунъяличирти гӀямруличи хасбирусицун.
Они сказали: "Мы не отдадим тебе предпочтения перед ясными знамениями, которые явились нам, и перед нашим Творцом. Выноси же свой приговор! Воистину, ты выносишь приговор только в мирской жизни.
إِنَّا آمَنَّا بِرَبِّنَا لِيَغْفِرَ لَنَا خَطَايَانَا وَمَا أَكْرَهْتَنَا عَلَيْهِ مِنَ السِّحْرِ ۗ وَاللَّهُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ
НушакӀун нушала ВегӀбекӀличи дирхулра, нушала бунагьуначивад ва хӀуни нушачи чедуркъахъубти сихӀрукьядешличивад ил чеверхахъес багьандан. Аллагь — гӀяхӀси ва даимси сай!»
Воистину, мы уверовали в нашего Господа для того, чтобы Он простил нам наши грехи и колдовство, к которому ты нас принудил. Аллах лучше и долговечнее".
إِنَّهُ مَنْ يَأْتِ رَبَّهُ مُجْرِمًا فَإِنَّ لَهُ جَهَنَّمَ لَا يَمُوتُ فِيهَا وَلَا يَحْيَىٰ
Сунела ВегӀбекӀличи бунагькарли чи вакӀалра, — иличи жагьаннаб хӀерли саби: илар илис я бебкӀа агара, я гӀямру агара.
Тому, кто явится к своему Господу, будучи грешником, уготована Геенна, в которой он не умрет и не будет жить.
وَمَنْ يَأْتِهِ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصَّالِحَاتِ فَأُولَٰئِكَ لَهُمُ الدَّرَجَاتُ الْعُلَىٰ
Аллагьличи вирхули, гӀяхӀдешуни дарили Иличи чи вакӀалра — иличи хӀерли сари бегӀлара гӀяхӀти савгъатуни:
А тем, кто явится к Нему, будучи верующим, совершив праведные деяния, уготованы высшие ступени -
جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَٰلِكَ جَزَاءُ مَنْ تَزَكَّىٰ
чузир хӀуркӀби кадухъунти алжанала унхъри; илаб илди даимлис кавлан. Бунагьуназибад умубиубтас лугуси кьимат илгъуна саби!
сады Эдема, в которых текут реки. Они пребудут там вечно. Таково воздаяние тем, кто очистился.
وَلَقَدْ أَوْحَيْنَا إِلَىٰ مُوسَىٰ أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِي فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيقًا فِي الْبَحْرِ يَبَسًا لَا تَخَافُ دَرَكًا وَلَا تَخْشَىٰ
Нушани Мусази багьахъурра: «Дугели Дила лугъри дураа; ванзаличибван илдас урхьначиб гьуни бирис.
Мы внушили Мусе (Моисею) откровение: "Ночью отправляйся в путь с Моими рабами и проложи для них по морю сухую дорогу. Не бойся, что тебя настигнут, и не опасайся!"
فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ بِجُنُودِهِ فَغَشِيَهُمْ مِنَ الْيَمِّ مَا غَشِيَهُمْ
ХӀуша дуцес гӀелабадбиркур или урухмакӀуд ва кахмайруд!»
Фараон со своим войском бросился преследовать их, но море накрыло их полностью.
وَأَضَلَّ فِرْعَوْنُ قَوْمَهُ وَمَا هَدَىٰ
Сунела гӀяскуртачил ПиргӀяван илдас гӀелавадикиб, амма урхьначиб илди ругерли кӀапӀбариб. ПиргӀяванни сунела халкь чеббалкӀахъун ва илди бархьси гьунчибад архӀебукиб.
Фараон ввел в заблуждение свой народ и не повел его прямым путем.
يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ قَدْ أَنْجَيْنَاكُمْ مِنْ عَدُوِّكُمْ وَوَاعَدْنَاكُمْ جَانِبَ الطُّورِ الْأَيْمَنَ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوَىٰ
«ИзрагӀилла уршби! Нушани хӀуша хӀушала душманнизирад дерцахъирая ва ил Мусас Нушани чесибсири Синай дубурла балуй шайчир иличил гьунидаибхӀели. ГӀур хӀушаб маннара кӀанрибира дархьира.
О сыны Исраила (Израиля)! Мы спасли вас от вашего врага и дали вам обещание на правом склоне горы. Мы также ниспослали вам манну и перепелов.
كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَلَا تَطْغَوْا فِيهِ فَيَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبِي ۖ وَمَنْ يَحْلِلْ عَلَيْهِ غَضَبِي فَقَدْ هَوَىٰ
Нушани хӀушаб лугути нигӀматуназирад дукеная ва ил шайчир мурахъузи мадулхъадая, рахли илгъуна барадалли, хӀушачи Дила гьимидулхъан, сунечи Дила гьимидухъунси виалли — жаннизивад улхъан.
Вкушайте блага, которыми Мы наделили вас, но не преступайте посредством их границы дозволенного, а не то на вас падет Мой гнев. А всякий, на кого падет Мой гнев, погибнет.
وَإِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدَىٰ
Чули дарибти вайти баркьудлумачи пашманбиубтачивад, Аллагьличи бирхутачивад, гӀяхӀдешуни дирантачивад ва илкьяйдаличибли бархьси гьуникад башутачивад Ну гьарли-марли иштяхӀличил чевкархан сайра.
Воистину, Я прощаю тех, кто раскаялся, уверовал, стал поступать праведно, а потом последовал прямым путем.
وَمَا أَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ يَا مُوسَىٰ
Муса, хӀела халкьличивад хӀу къалабали арукьяхъес хӀечи сели чебуркъахъуба?»
Аллах сказал: "О Муса (Моисей)! Зачем ты поспешил оставить свой народ?"
قَالَ هُمْ أُولَاءِ عَلَىٰ أَثَرِي وَعَجِلْتُ إِلَيْكَ رَبِّ لِتَرْضَىٰ
Мусани иб: «Илди итаб теб, наб гӀелабад лябкьян, ну биалли ХӀечи, дила ВегӀбекӀличи, хьярхъикибсири, ХӀу разивиахъес».
Он сказал: "Они находятся неподалеку и следуют по моим стопам, я же поторопился к Тебе, Господи, чтобы Ты остался доволен".
قَالَ فَإِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْ بَعْدِكَ وَأَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ
Аллагьли иб: «ХӀу чучивад тяйдиварили гӀергъи Нушани хӀела халкьла хӀялумцӀурра: илди бархьси гьунчибад самиритли чеббалкӀахъун»
Он (Аллах) сказал: "Мы подвергли твой народ искушению после того, как ты оставил их, и самаритянин ввел их в заблуждение".
فَرَجَعَ مُوسَىٰ إِلَىٰ قَوْمِهِ غَضْبَانَ أَسِفًا ۚ قَالَ يَا قَوْمِ أَلَمْ يَعِدْكُمْ رَبُّكُمْ وَعْدًا حَسَنًا ۚ أَفَطَالَ عَلَيْكُمُ الْعَهْدُ أَمْ أَرَدْتُمْ أَنْ يَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّكُمْ فَأَخْلَفْتُمْ مَوْعِدِي
Илала гӀергъи Муса сунела халкьличи, гьимили вицӀили, пашманни чарухъун. Илини иб: «Эй, дила халкь! ХӀушала ВегӀбекӀли хӀушаб пергер чеаслуми чехӀесибу? Яра илди чеаслуми хӀушаб дартхӀерутиван дизуру? Яра хӀушаб дигулрав хӀушала ВегӀбекӀла хӀушачи гьимидухъи? Ил багьандан сабив хӀушани набзи гибси гъай къянабарибси?»
Муса (Моисей) вернулся к своему народу разгневанным и опечаленным и сказал: "О мой народ! Разве ваш Господь не дал вам прекрасного обещания? Неужели этот срок оказался долгим для вас? Или же вам захотелось, чтобы на вас пал гнев вашего Господа, и потому вы нарушили данное мне обещание?"
قَالُوا مَا أَخْلَفْنَا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنَا وَلَٰكِنَّا حُمِّلْنَا أَوْزَارًا مِنْ زِينَةِ الْقَوْمِ فَقَذَفْنَاهَا فَكَذَٰلِكَ أَلْقَى السَّامِرِيُّ
Илдани иб: «Нушани хӀези гибси гъай нушани къянабарибси нушаб дигули ахӀенри; халкьла палтар жагадирути секӀултазирад бегӀлара дурхъатигъунти хахъес нушачи хъарбарибсири ва нушани илди хира. ИлхӀели самиритли илди цӀаличи чекьур
Они сказали: "Мы не нарушали данного тебе обещания по своей воле. Мы были нагружены тяжелыми украшениями того народа и бросили их в огонь, и самаритянин тоже бросил".
فَأَخْرَجَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَدًا لَهُ خُوَارٌ فَقَالُوا هَٰذَا إِلَٰهُكُمْ وَإِلَٰهُ مُوسَىٰ فَنَسِيَ
ва илдас илини «мя» бикӀуси къача бариб. Илини иб: «Иш — хӀушала Аллагь ва Мусала Аллагь саби, амма Мусани хъумкартурли сай».
Он изготовил для них изваяние тельца, который мычал, и сказал: "Вот ваш бог и бог Мусы (Моисея), но он забыл его".
أَفَلَا يَرَوْنَ أَلَّا يَرْجِعُ إِلَيْهِمْ قَوْلًا وَلَا يَمْلِكُ لَهُمْ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا
Марлира, илдани чехӀебаибу илини чузи цалра гъай бурес хӀебирули биъни, чус я заралласи я пайдаласи селра барес хӀебирули биъни?
Неужели они не видели, что он не говорил им в ответ ни слова и не был способен навредить им или принести им пользу?
وَلَقَدْ قَالَ لَهُمْ هَارُونُ مِنْ قَبْلُ يَا قَوْمِ إِنَّمَا فُتِنْتُمْ بِهِ ۖ وَإِنَّ رَبَّكُمُ الرَّحْمَٰنُ فَاتَّبِعُونِي وَأَطِيعُوا أَمْرِي
Илис гьалабал Гьарунни илдази ибсири: «Эй, дила халкь! Илкьяйдали хӀуша диргӀякадиргулрая, гьарли-марли, УркӀецӀичевси — чӀянкӀли хӀушала ВегӀбекӀцун сай: наб гӀеларад дашеная ва нуни хъарбарибсицун биреная!».
Харун (Аарон) сказал им до этого: "О мой народ! Вас искушают этим. Ваш Господь - Милостивый. Следуйте за мной и повинуйтесь моим велениям".
قَالُوا لَنْ نَبْرَحَ عَلَيْهِ عَاكِفِينَ حَتَّىٰ يَرْجِعَ إِلَيْنَا مُوسَىٰ
Илдани иб: «Нушачи Муса чархӀевхъи левалцадхӀи нушани илала хӀурмат бирехӀе».
Они сказали: "Мы не перестанем поклоняться ему, пока Муса (Моисей) не вернется к нам".
قَالَ يَا هَارُونُ مَا مَنَعَكَ إِذْ رَأَيْتَهُمْ ضَلُّوا
Мусани иб: «Гьарун! Илди чеббалкӀи хӀуни чебаибхӀели, наб гӀелавад вакӀахъес хӀед се диргалабухъуна?
Он сказал: "О Харун (Аарон)! Когда ты увидел, что они впали в заблуждение, что помешало тебе
أَلَّا تَتَّبِعَنِ ۖ أَفَعَصَيْتَ أَمْرِي
Дила буйрухълис хӀу мутӀигӀхӀейкӀулрив?».
последовать за мной? Неужели ты ослушался меня?"
قَالَ يَا ابْنَ أُمَّ لَا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِي وَلَا بِرَأْسِي ۖ إِنِّي خَشِيتُ أَنْ تَقُولَ فَرَّقْتَ بَيْنَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَلَمْ تَرْقُبْ قَوْلِي
Гьарунни иб: «Эй, дила нешла урши! Дила муцӀурра бекӀра дуцили зузмайраба; ну урухкӀулра хӀуни ишкьяйда ишигу или: «ХӀуни ИзрагӀилла уршби кьукьначи бутӀири, нуни бурибси хӀуни хӀебарри».
Он сказал: "О сын моей матери! Не хватай меня за бороду и за голову. Я боялся, что ты скажешь: "Ты разобщил сынов Исраила (Израиля) и не выполнил моих наставлений"".
قَالَ فَمَا خَطْبُكَ يَا سَامِرِيُّ
Мусани иб: «ХӀуни, самирит, сен ил барибсири?»
Он (Муса) спросил: "А что ты скажешь, о самаритянин?"
قَالَ بَصُرْتُ بِمَا لَمْ يَبْصُرُوا بِهِ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِنْ أَثَرِ الرَّسُولِ فَنَبَذْتُهَا وَكَذَٰلِكَ سَوَّلَتْ لِي نَفْسِي
Илини иб: «Илдани чехӀебиуси нуни чебиулри: идбагла къел лерси мерларад кьялши бицӀили хяса касира ва илди цӀаличи игьубра; ил барахъес набчи хъарбариб дила уркӀили».
Он сказал: "Я видел то, чего не видели они. Я взял пригоршню со следов посланца (коня Джибриля) и бросил ее. Моя душа соблазнила меня на это".
قَالَ فَاذْهَبْ فَإِنَّ لَكَ فِي الْحَيَاةِ أَنْ تَقُولَ لَا مِسَاسَ ۖ وَإِنَّ لَكَ مَوْعِدًا لَنْ تُخْلَفَهُ ۖ وَانْظُرْ إِلَىٰ إِلَٰهِكَ الَّذِي ظَلْتَ عَلَيْهِ عَاكِفًا ۖ لَنُحَرِّقَنَّهُ ثُمَّ لَنَنْسِفَنَّهُ فِي الْيَمِّ نَسْفًا
Мусани иб: «Ишад пяхӀли буэн; иш дунъяличирти гӀямрулизиб хӀечи чевкъар бикӀес: «Набчи къячмадилкадая!» ХӀед кахси танбихӀ бирар. ХӀуни сунес икрам бируси хӀела аллагьличи хӀеръа: нушани ил игехӀе ва ил, палда бетаахъурли, урхьуличиб пухӀбирехӀе.
Он сказал: "Ступай! В этой жизни тебе придется говорить: "Я не касаюсь вас, а вы не касайтесь меня!" А затем наступит срок, которого тебе не удастся избежать. Смотри же на своего бога, которому ты предавался. Мы сожгем его и развеем его по морю.
إِنَّمَا إِلَٰهُكُمُ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۚ وَسِعَ كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا
ХӀушала аллагь — чӀянкӀли Аллагьцун сай, Илала дуравад гӀур аллагь левси ахӀен: Илала багьуди гьар се-секӀайчи чебетиули саби!»
Вашим Богом является Аллах, кроме Которого нет иного божества. Он объемлет знанием всякую вещь".
كَذَٰلِكَ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنْبَاءِ مَا قَدْ سَبَقَ ۚ وَقَدْ آتَيْنَاكَ مِنْ لَدُنَّا ذِكْرًا
Гьалар диубти цацадехӀ анцӀбукьуначила хӀези Нушани илкьяйдали балахъулра ва Нушала шайзибад хӀед Кьуръан гира!
Вот так Мы рассказываем тебе вести о том, что было в прошлом. Мы уже даровали тебе Напоминание.
مَنْ أَعْرَضَ عَنْهُ فَإِنَّهُ يَحْمِلُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وِزْرًا
Илизабад гӀелумбизуртани кьиямала бархӀи дех биху.
Кто отвернется от него (Корана), тот понесет в День воскресения тяжелую ношу.
خَالِدِينَ فِيهِ ۖ وَسَاءَ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حِمْلًا
Илдачиб ил даимлис бирар: кьиямала бархӀи илдачибси дех, агь, хӀябилра декӀси бирар!
Они пребудут в таком состоянии вечно. Скверна будет их ноша в День воскресения!
يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ ۚ وَنَحْشُرُ الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ زُرْقًا
Сур уфбарибси бархӀи Нушани бунагькарти бурчехӀе; ил бархӀи илдала хӀулби хьанцӀаби дирар.
В тот день подуют в Рог, и в тот день Мы соберем грешников синими.
يَتَخَافَتُونَ بَيْنَهُمْ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا عَشْرًا
Илди цализи ца гӀяшли бикӀар: «Итар хӀуша вецӀал бархӀицун калунрая».
Они будут переговариваться шепотом: "Вы пробыли там (в мирской жизни) всего десять дней!"
نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُونَ إِذْ يَقُولُ أَمْثَلُهُمْ طَرِيقَةً إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا يَوْمًا
Илдани се бурул Нушани гӀяхӀил балулра: сунени ахъибси гьуни хӀясибли илдазивад бегӀлара имцӀали вархьсили иру: «ХӀуша ца бархӀицун калунрая».
Нам лучше знать, о чем они будут говорить. Самый примерный из них скажет: "Вы пробыли там (в мирской жизни) всего один день".
وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْجِبَالِ فَقُلْ يَنْسِفُهَا رَبِّي نَسْفًا
Илдани хӀези хьарбиули саби дубуртачила; бура: «Дила ВегӀбекӀли илди хясаличи шурдалта;
Они спрашивают тебя о горах. Скажи: "Мой Господь развеет их
فَيَذَرُهَا قَاعًا صَفْصَفًا
Илди дянг майдунтили, къурдбили детарахъу,
и оставит только гладкую равнину,
لَا تَرَىٰ فِيهَا عِوَجًا وَلَا أَمْتًا
иличир я далкӀундешуни я ахъдешуни чехӀедиид!»
на которой ты не увидишь ни углубления, ни возвышения".
يَوْمَئِذٍ يَتَّبِعُونَ الدَّاعِيَ لَا عِوَجَ لَهُ ۖ وَخَشَعَتِ الْأَصْوَاتُ لِلرَّحْمَٰنِ فَلَا تَسْمَعُ إِلَّا هَمْسًا
Ил бархӀи илди сур уфбирусилис гӀелабад аркьян; ил хӀебарес илдала ахърира агара. ИлхӀели УркӀецӀичевсила гьалар илдала гъай гӀянцӀдирар ва шивкӀивъалацун иргъид.
В тот день они последуют за глашатаем, и им не удастся уклониться от этого. Их голоса перед Милостивым будут смиренны, и ты услышишь только тихие звуки.
يَوْمَئِذٍ لَا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمَٰنُ وَرَضِيَ لَهُ قَوْلًا
Ил бархӀи чилалра шапагӀятдеш кьабулдирути ахӀен, сунес гъайикӀахъес УркӀецӀичевсили пурбанбарибсила ва имкан гибсила тиладицун кьабулбируси саби.
В тот день заступничество не поможет никому, кроме тех, кому Милостивый позволит и чьими речами Он будет доволен.
يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْمًا
Илини балули сай илдас гьалаб биубсира илдас гӀергъи бирусира, амма илдани иличила балули ахӀен.
Он знает их будущее и прошлое, но они не способны объять Его своим знанием.
وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ ۖ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا
ИлхӀели илдани МицӀирсила, Даимсила гьалар бурги гӀяшкадурцу: ила вайти баркьудлумала дехличил вакӀибси сунела хьуланазиз къянаирар.
Лица смирятся перед Живым и Поддерживающим жизнь, и разочарование постигнет тех, кто понесет бремя несправедливости.
وَمَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا يَخَافُ ظُلْمًا وَلَا هَضْمًا
ГӀяхӀдеш бирусилис ва Аллагьличи вирхусилис сегъуналра танбихӀлизивад, сегъуналра балагьлизивад урухкӀес хӀяжатдеш агара.
А тот, кто совершал праведные дела, будучи верующим, не будет бояться ни несправедливости, ни ущемления.
وَكَذَٰلِكَ أَنْزَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا وَصَرَّفْنَا فِيهِ مِنَ الْوَعِيدِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ أَوْ يُحْدِثُ لَهُمْ ذِكْرًا
ХӀера, илкьяйдали Нушани ил гӀярабла мезличил зубрачибад бархьира: илизир Нушани чумал хъурхъу гьандушира, — белики, илди Аллагьлизибад урухкӀес яра илини сагадан илдази Аллагь гьаникахъес!
Таким образом Мы ниспослали его в виде Корана на арабском языке и подробно разъяснили в нем Свои угрозы, чтобы они устрашились или чтобы это стало для них назиданием.
فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ ۗ وَلَا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضَىٰ إِلَيْكَ وَحْيُهُ ۖ وَقُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْمًا
Селрайчив чевяхӀси сай Аллагь, гьарли-марси ВегӀбекӀ! Кьуръан хӀед арагӀебли бархьайчи ил бучӀес гьалакмайкӀуд ва викӀен: «Дила ВегӀбекӀ! Дила багьудлуми имцӀадара».
Превыше всего Аллах, Истинный Царь! Не торопись читать Коран, пока ниспослание откровения тебе не будет завершено, и говори: "Господи! Приумножь мои знания".
وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَىٰ آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا
Нушани гьалаб Адамличил вягӀда барира, амма илини ил хъумкартур ва Нушани илизир кабизалачебдеш хӀедаргира.
Прежде Мы заключили завет с Адамом, но он запамятовал, и Мы не нашли у него твердой воли.
وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ أَبَىٰ
Ва хӀера, Нушани малайкунази ира: «Адамлис икрам барая!» Илбисла дурабад, илдани икрам бариб; Илбис икрам барес кьабулхӀейкиб.
Вот сказали Мы ангелам: "Падите ниц перед Адамом!" Они пали ниц, и только Иблис отказался.
فَقُلْنَا يَا آدَمُ إِنَّ هَٰذَا عَدُوٌّ لَكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقَىٰ
Нушани ира: «Эй, Адам! Ил хӀела ва хӀела хьунулла душман сайгу. ХӀуша алжанализирад дугӀаахъес илис имкан малугад! ИлхӀели хӀу талихӀагарсили вируд.
Мы сказали: "О Адам! Это - враг тебе и твоей жене. Пусть же он не выведет вас из Рая, а не то ты станешь несчастным.
إِنَّ لَكَ أَلَّا تَجُوعَ فِيهَا وَلَا تَعْرَىٰ
Илав хӀу я гушли я гьаргли хӀейруд,
В нем ты не будешь голодным и нагим.
وَأَنَّكَ لَا تَظْمَأُ فِيهَا وَلَا تَضْحَىٰ
илав хӀу милигли хӀейруд, буцӀардешлизивад инжитхӀейруд».
В нем ты не будешь страдать от жажды и зноя".
فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطَانُ قَالَ يَا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلَىٰ شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَا يَبْلَىٰ
ШайтӀай ил виргӀяиргиб, илини иб: «Адам! Ахир агардешла ва даимти хӀякимдешла галга хӀези чебаахъишав?»
Но сатана стал нашептывать ему и сказал: "О Адам! Показать ли тебе дерево вечности и непреходящей власти?"
فَأَكَلَا مِنْهَا فَبَدَتْ لَهُمَا سَوْآتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ ۚ وَعَصَىٰ آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَىٰ
Илди кӀилилра ил галгала цӀедеш деркун ва илди мицӀир-чӀянкӀли уббухъун: илди алжанала галгубала кӀапӀрани чула чӀянкӀудеш кӀапӀдиресбяхӀиб; сунела ВегӀбекӀли хъарбарибси Адамли хӀебариб ва чеввалкӀун.
Они оба поели с него, и тогда им стали видны их срамные места. Они стали прилеплять на себе райские листья. Адам ослушался своего Господа и впал в заблуждение.
ثُمَّ اجْتَبَاهُ رَبُّهُ فَتَابَ عَلَيْهِ وَهَدَىٰ
ГӀур илала ВегӀбекӀли ил чеввикӀиб, иличивад чевкерхур ва ил бархьси гьунчи катур.
Потом Господь избрал его, принял его покаяние и наставил на прямой путь.
قَالَ اهْبِطَا مِنْهَا جَمِيعًا ۖ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۖ فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدًى فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقَىٰ
Аллагьли иб: «КӀелра дарх иларад кӀундацӀая: хӀуша цалис ца душманти саррая! Эгер Набчибад хъарбаркь бакӀалли, — ил бартарахъуси чевхӀелкӀан ва талихӀагарсили хӀейрар!
Он сказал: "Низвергнитесь отсюда вместе, и одни из вас будут врагами других. Если же к вам явится от Меня верное руководство, то всякий, кто последует Моему верному руководству, не окажется заблудшим и несчастным.
وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَىٰ
Амма дила гӀилмулизивад чи гӀелумизалра — илала гӀямру, шакдеш агарли, язихъти дирар! Ва кьиямала бархӀи ил Нушани сукъурли мицӀирвирехӀе».
А кто отвернется от Моего Напоминания, того ожидает тяжкая жизнь, а в День воскресения Мы воскресим его слепым".
قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِي أَعْمَىٰ وَقَدْ كُنْتُ بَصِيرًا
Илини иру: «ВегӀбекӀ! Сен хӀуни ну сукъурли мицӀирварибсира, нукӀун гьалав сукъур ахӀенри?»
Он скажет: "Господи! Почему Ты воскресил меня слепым, если раньше я был зрячим?"
قَالَ كَذَٰلِكَ أَتَتْكَ آيَاتُنَا فَنَسِيتَهَا ۖ وَكَذَٰلِكَ الْيَوْمَ تُنْسَىٰ
Аллагьли иру: «СенкӀун хӀечи Дила хъарбаркьуни дашухӀели, хӀуни илдачила хъумкартурсири, ил багьандан ишбархӀи хӀура хъумкартурли вируд».
Он скажет: "Вот так! Наши знамения явились к тебе, но ты предал их забвению. Таким же образом сегодня ты сам будешь предан забвению".
وَكَذَٰلِكَ نَجْزِي مَنْ أَسْرَفَ وَلَمْ يُؤْمِنْ بِآيَاتِ رَبِّهِ ۚ وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَشَدُّ وَأَبْقَىٰ
Сунела дирантазив мурахъузи ветухъунсилис ва сунела ВегӀбекӀла лишантачи вирххӀерхусилис Нушани илкьяйдали чеббирцӀулра. Ахиратлизиб бируси танбихӀ биалли чӀумаси ва даимси саби!
Так Мы воздаем тем, кто излишествовал и не уверовал в знамения своего Господа. А мучения в Последней жизни будут еще более тяжкими и длительными.
أَفَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ فِي مَسَاكِنِهِمْ ۗ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِأُولِي النُّهَىٰ
Илдани хӀебалулив, гьатӀи, чус гьалаб Нушани чум наслу къирбарирал? Илди — илдала харабдарибти ери-юртани ганздирули башули саби. ГӀякьлу лебтас — ил лишан сабигу!
Неужели их не привело на прямой путь то, что Мы погубили до них столько поколений, по жилищам которых они ходят? Воистину, в этом - знамения для обладающих разумом.
وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ لَكَانَ لِزَامًا وَأَجَلٌ مُسَمًّى
Эгер хӀела ВегӀбекӀличибад гьалабал гъай бакӀибси биалри, ва белгиси замана кахӀебизахъурси биалри, ил танбихӀ итмадан бири.
Если бы не было прежде Слова от твоего Господа и если бы не назначенный срок, то оно (наказание) уже обязательно наступило бы.
فَاصْبِرْ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا ۖ وَمِنْ آنَاءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَأَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرْضَىٰ
Илдани дурути сабурличил чекаса ва берхӀи абухъайчира ил гӀелабикайчира хӀела ВегӀбекӀлис дезнани виркьен; илкьяйдали илис дезнани виркьен дугелира хӀерелира: белики, хӀу гӀяхӀвизиши.
Посему будь терпелив к тому, что они говорят, и прославляй хвалой своего Господа перед восходом солнца и перед его закатом, славь его в течение ночи, а также в начале и конце дня. Быть может, ты останешься доволен.
وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ ۚ وَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ
Чула хӀялумцӀес багьандан цацабехӀ хъалибаргунас Нушани лугути нигӀматуначи, — иш дунъяличирти илдала жагати гӀямруличи — кьясти хӀулбачил хӀермайкӀуд, хӀела ВегӀбекӀли хӀед лугуси — гьатӀира гӀяхӀси ва даимси саби!
Не заглядывайся на то, чем Мы наделили некоторых из них (неверующих), чтобы подвергнуть их этим искушению. Это - блеск земной жизни, а удел твоего Господа лучше и долговечнее.
وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا ۖ لَا نَسْأَلُكَ رِزْقًا ۖ نَحْنُ نَرْزُقُكَ ۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَىٰ
ХӀела хъалибаргличи хъарбара дехӀибала дирахъес ва хӀура илдачи чекайзурсили вирен. Яшавличила хӀу къайгънаиркъахъес Нушани тӀалаббирули ахӀенра, яшавлис гӀягӀнити секӀал хӀед Нушани лугехӀе. Игъбар — Аллагьлизивад урухкӀнилизиб саби.
Вели своей семье совершать намаз и сам терпеливо совершай его. Мы не просим у тебя удела, ведь Мы Сами наделяем тебя уделом. А добрый исход - за богобоязненностью.
وَقَالُوا لَوْلَا يَأْتِينَا بِآيَةٍ مِنْ رَبِّهِ ۚ أَوَلَمْ تَأْتِهِمْ بَيِّنَةُ مَا فِي الصُّحُفِ الْأُولَىٰ
Илди бикӀули саби: «Ил сунела ВегӀбекӀла дурусти хъарбаркьуначил нушачи сен хӀекӀиба?» Гьар-урла белкӀаназирти гӀячихъти бикьруми илини хӀедурулив, гьатӀи?
Они говорят: "Почему он не принес нам знамение от своего Господа?" Но разве не явилось к ним ясное знамение о том, что было в первых скрижалях?
وَلَوْ أَنَّا أَهْلَكْنَاهُمْ بِعَذَابٍ مِنْ قَبْلِهِ لَقَالُوا رَبَّنَا لَوْلَا أَرْسَلْتَ إِلَيْنَا رَسُولًا فَنَتَّبِعَ آيَاتِكَ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَذِلَّ وَنَخْزَىٰ
Эгер ил вакӀайчи Нушани илдас танбихӀ барибси биалри, илдани ири: «Нушала ВегӀбекӀ! Нуша уряхӀдарайчи ва цӀахдарайчи ХӀуни нушачи идбаг вархьибси виадри, нушани ХӀела хъарбаркьуни дурусли тамандирутири».
Если бы Мы погубили их от наказания до этого (пришествия Мухаммада и ниспослания Корана), то они сказали бы: "Господь наш! Почему Ты не отправил к нам посланника, чтобы мы последовали за Твоими знамениями до того, как оказались унижены и опозорены?"
قُلْ كُلٌّ مُتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدَىٰ
Бура: «Лебилра хӀерликабиили саби, хӀушара хӀерликадиирая, гӀур хӀушани баладая диркьси гьуни чила сабил, бархьси гьуникад чи вашулил!»
Скажи: "Все ждут, и вы подождите. Вы узнаете, кто идет прямой дорогой и следует прямым путем".