Сура 20 «ТIа хIа» — Та Ха
Все суры
مَا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقَىٰ
Нушани хIед иш Кьуръан зубрачибад бархьибси хIу талихIагарсили виахъес ахIенну,
Мы ниспослали тебе Коран не для того, чтобы ты стал несчастен,
إِلَّا تَذْكِرَةً لِمَنْ يَخْشَىٰ
Аллагьлизибад урухкIути гьунчибиркахъесцун саби.
а только в качестве назидания для тех, кто страшится.
تَنْزِيلًا مِمَّنْ خَلَقَ الْأَرْضَ وَالسَّمَاوَاتِ الْعُلَى
Ил бархьибси саби мусни-зубри акIахъубсиличибад.
Это - Ниспослание от Того, Кто сотворил землю и высокие небеса.
الرَّحْمَٰنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَىٰ
УркIецIичевси Ил — тахличи виаркайли сай.
Милостивый вознесся на Трон (или утвердился на Троне).
لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَمَا تَحْتَ الثَّرَىٰ
Зубрачирра, ванзала къакъличирра, илдала ургарра, ванзала удирра лерти — Илала арилизир сари.
Ему принадлежит то, что на небесах, и то, что на земле, и то, что между ними, и то, что под грунтом.
وَإِنْ تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ فَإِنَّهُ يَعْلَمُ السِّرَّ وَأَخْفَى
ХIу ахъли гъайикIес гIягIнидеш агара, сенахIенну Илини дигIянатира дебали дигIянатира далули сай.
Если даже ты будешь говорить громко, Ему все равно известно тайное и сокрытое.
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ
Аллагь!.. Илала дуравад гIур аллагь агара. Илала сари бегIлара жагати уми.
Аллах - Тот, кроме Которого нет иного божества и у Которого самые прекрасные имена.
وَهَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ مُوسَىٰ
Мусачила хабар хIуни аргъибсив?
Дошел ли до тебя рассказ о Мусе (Моисее)?
إِذْ رَأَىٰ نَارًا فَقَالَ لِأَهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آنَسْتُ نَارًا لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى
ХIера, илини цIа чебаиб гьарахълаб ва сунела хъалибарглизи иб: «ХIуша ишар дуэная, ну цIаличи аркьяс. Ну итад хIушачи цIуденгаличил чарухъес яра цIала кумекличил нуни бархьси гьуни баргес асубирар».
Вот он увидел огонь и сказал своей семье: "Оставайтесь здесь! Я увидел огонь. Быть может, я принесу вам головню или же найду возле огня дорогу".
فَلَمَّا أَتَاهَا نُودِيَ يَا مُوسَىٰ
Муса цIаличи гъамиубхIели, илини тIама бакьиб: «!Муса!
Когда он подошел к нему, раздался глас: "О Муса (Моисей)!
إِنِّي أَنَا رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ ۖ إِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى
Ну — хIела ВегIбекI сайра; хIела дабри чердати! ХIукIун дурхъаси Тува къярдлизив сайри.
Воистину, Я - твой Господь. Сними же свою обувь. Ты находишься в священной долине Тува (Това).
وَأَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِمَا يُوحَىٰ
Нуни хIу чевикIилри: хIези бурусиличи лехIизи.
Я избрал тебя, и посему прислушайся к тому, что внушается тебе в откровении.
إِنَّنِي أَنَا اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدْنِي وَأَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي
Гьарли-марли, Ну — Аллагь сайра; Дила дуравад, гIур сегъуналра аллагь агара! Ил багьандан Наб икрам бирен, Ну гьаниркахъули, дехIибала дирен!
Воистину, Я - Аллах! Нет божества, кроме Меня. Поклоняйся же Мне и совершай намаз, чтобы помнить обо Мне.
إِنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ أَكَادُ أُخْفِيهَا لِتُجْزَىٰ كُلُّ نَفْسٍ بِمَا تَسْعَىٰ
Гьарилира адамлис сунени барибсилис кьимат лугуси сягIят сеннира лябкьян, — хIези ил Нуни бурулра!
Я едва ли не скрываю Час от Самого Себя, но он непременно настанет, чтобы каждому человеку воздали тем, к чему он стремился.
فَلَا يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لَا يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ فَتَرْدَىٰ
Иличи вирххIерхусили ва сунела иштяхIлис гIелавад арякьунсили хIу иличивад гIелуммайзахъаби, хIед танбихI хIебарахъес дигалли.
Пусть не отворачивает тебя от него тот, кто не верует в него и потакает своим желаниям, а не то ты погибнешь.
وَمَا تِلْكَ بِيَمِينِكَ يَا مُوسَىٰ
ХIела балуй някълизибси се саби, Муса?»
Что у тебя в правой руке, о Муса (Моисей)?"
قَالَ هِيَ عَصَايَ أَتَوَكَّأُ عَلَيْهَا وَأَهُشُّ بِهَا عَلَىٰ غَنَمِي وَلِيَ فِيهَا مَآرِبُ أُخْرَىٰ
Мусани иб: «Иш — дила гIяйса саби; ну иличи хъарихъулра, дила маза-маслис иличил галгубачирад кIари кадиркахъулра. Ил нуни цархIилти мурадлумасра пайдалабирулра».
Он сказал: "Это - мой посох. Я опираюсь на него и сбиваю им листья для моих овец (или отгоняю им моих овец). Я нахожу ему и другое применение".
قَالَ أَلْقِهَا يَا مُوسَىٰ
Аллагьли иб: «Ил, Муса, ванзаличи игьа!»
Он сказал: "О Муса (Моисей)! Брось его".
فَأَلْقَاهَا فَإِذَا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعَىٰ
Илини ил ванзаличи игьуб ва, хIера, ил хъусбикIуси чIичIалаличи шурбухъун.
Он бросил посох, и тот превратился в змею, которая быстро двигалась.
قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْ ۖ سَنُعِيدُهَا سِيرَتَهَا الْأُولَىٰ
Аллагьли иб: «Каса ил, урухмакIуд: Нушани ил гьалабла куцличи шурбалIехIе.
Он сказал: "Возьми ее и не бойся. Мы вернем ее в прежнее состояние.
وَاضْمُمْ يَدَكَ إِلَىٰ جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاءَ مِنْ غَيْرِ سُوءٍ آيَةً أُخْرَىٰ
ХIела някъ шалкIубуца: хIед зарал агарли, ил цIубли дурабулхъан; ил цархIил лишанни бирар.
Прижми свою руку к боку, и она выйдет белой, без следов болезни. Вот тебе еще одно знамение!
لِنُرِيَكَ مِنْ آيَاتِنَا الْكُبْرَى
Нушала бетIлара тамашала гIяламатуназирад хIези гIурра чумал чедиахъехIе.
Мы покажем тебе некоторые из Наших величайших знамений.
اذْهَبْ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَىٰ
ПиргIяванничи укьен, сенахIенну ил дебали вайтани виркьули сай».
Ступай к Фараону, ибо он преступил границы дозволенного".
قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي
Мусани иб: «ВегIбекI, наб дила михъири гьаргбара,
Он сказал: "Господи! Раскрой для меня мою грудь!
وَاجْعَلْ لِي وَزِيرًا مِنْ أَهْلِي
Дила гьамтазибад наб кумекчира га,
Назначь мне помощника из моей семьи -
وَأَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي
ва ил набчи хъарти баркьудлумала бутIакьянчили вара,
и позволь ему разделить со мной мою миссию,
قَالَ قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يَا مُوسَىٰ
Аллагьли иб: «Муса, хIуни тиладибарибси бартаахъурлира.
Он сказал: "О Муса (Моисей)! Ты уже получил то, что попросил.
وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَيْكَ مَرَّةً أُخْرَىٰ
Гьанна кIинайс Нушани хIечи уркIецIи бирулра.
Мы и прежде оказывали тебе милость,
إِذْ أَوْحَيْنَا إِلَىٰ أُمِّكَ مَا يُوحَىٰ
дила лезмиличирти гIяндани арза: ниси:
когда внушили твоей матери откровение:
أَنِ اقْذِفِيهِ فِي التَّابُوتِ فَاقْذِفِيهِ فِي الْيَمِّ فَلْيُلْقِهِ الْيَمُّ بِالسَّاحِلِ يَأْخُذْهُ عَدُوٌّ لِي وَعَدُوٌّ لَهُ ۚ وَأَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِنِّي وَلِتُصْنَعَ عَلَىٰ عَيْنِي
«Ил къаякъличи катурли урхьнази ватаа; урхьнани ил дубличи лайикIу; ил Дила душманни ва илала душманни ургу». ХIу Дила хIулбала гьалав халаваахъес багьандан, Дила диги Нуни хIези кертIира.
"Положи его в сундук и пусти его по реке, и река выбросит его на берег. Его подберет Мой враг и его враг". Я одарил тебя Своей любовью, и тебя взрастили у Меня на Глазах.
إِذْ تَمْشِي أُخْتُكَ فَتَقُولُ هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَىٰ مَنْ يَكْفُلُهُ ۖ فَرَجَعْنَاكَ إِلَىٰ أُمِّكَ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ ۚ وَقَتَلْتَ نَفْسًا فَنَجَّيْنَاكَ مِنَ الْغَمِّ وَفَتَنَّاكَ فُتُونًا ۚ فَلَبِثْتَ سِنِينَ فِي أَهْلِ مَدْيَنَ ثُمَّ جِئْتَ عَلَىٰ قَدَرٍ يَا مُوسَىٰ
ХIера, хIела рузи гъамриуб ва иб: «Иличила къайгънаиркьуси хIушази чеахъишав?» ИлхIели Нушани хIу хIела нешличи чарварири, илала хIулби шаладиахъес ва ил шишимхIерикIахъес багьандан. ХIуни адам кавшири ва Нушани хIу урехилизивад верцахъири, амма хIела хIялумцIурра. ХIу, Муса, чумал дус Мадианна халкьличив калунри, гIур биалли, Нушаб дигни хIясибли, иша вакIири.
Твоя сестра пришла и сказала: "Не указать ли вам на того, кто будет заботиться о нем?" Мы вернули тебя к твоей матери, чтобы порадовался ее взор и чтобы она не горевала. Ты убил человека, и Мы спасли тебя от скорби и подвергли тебя тяжелому испытанию. О Муса (Моисей)! Ты пробыл многие годы среди жителей Мадьяна, а теперь вернулся в срок.
اذْهَبْ أَنْتَ وَأَخُوكَ بِآيَاتِي وَلَا تَنِيَا فِي ذِكْرِي
ХIура хIела узира дила хъарбаркьуначил дукьеная ва Ну даим гьаниркахъабая.
Ступайте же вместе с твоим братом с Моими знамениями и не уставайте поминать Меня.
اذْهَبَا إِلَىٰ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَىٰ
КIелра ПиргIяванничи дукьеная, сенахIенну ил дебали вайтани виркьули сай.
Ступайте к Фараону вдвоем, ибо он преступил границы дозволенного.
فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَيِّنًا لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَىٰ
Иличил малхIямли гъайдухъеная: белики, ил сунени дирутачи пашманиес ва урухиес?»
Говорите с ним мягко, быть может, он прислушается к назиданию или устрашится".
قَالَا رَبَّنَا إِنَّنَا نَخَافُ أَنْ يَفْرُطَ عَلَيْنَا أَوْ أَنْ يَطْغَىٰ
Илдани иб: «Нушала ВегIбекI! Нуша урухкIулра илини нуша датIишагу или яра гьатIира цIахти баркьудлуми даресгу или».
Они сказали: "Господь наш! Мы боимся, что он поспешит наказать нас или преступит границы дозволенного".
قَالَ لَا تَخَافَا ۖ إِنَّنِي مَعَكُمَا أَسْمَعُ وَأَرَىٰ
Аллагьли иб: «УрухмакIудая, Ну — хIушачил сайра. Нуни гьар секIал далулра ва чедиулра.
Он сказал: "Не бойтесь, ибо Я - с вами. Я слышу и вижу.
فَأْتِيَاهُ فَقُولَا إِنَّا رَسُولَا رَبِّكَ فَأَرْسِلْ مَعَنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ وَلَا تُعَذِّبْهُمْ ۖ قَدْ جِئْنَاكَ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكَ ۖ وَالسَّلَامُ عَلَىٰ مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَىٰ
Дукьеная иличи ва бурая: «Нуша — хIела ВегIбекIла вакилти сарра. Нушачил барх ИзрагIилла уршби бархьа ва илди гIязабмабуркIид Нуша хIечи дакIилра хIела ВегIбекIла хъарбаркьличил: чи вархьли гьунчивад вашалра — илис паргъатти гIямру дирар.
Ступайте к нему вдвоем и скажите: "Мы - посланники твоего Господа. Отпусти с нами сынов Исраила (Израиля) и не причиняй им мучения. Мы явились к тебе со знамением от нашего Господа. Мир тому, кто последовал верному руководству!
إِنَّا قَدْ أُوحِيَ إِلَيْنَا أَنَّ الْعَذَابَ عَلَىٰ مَنْ كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ
Нушази багьахъурли саби нушани буруси къянбази халбирутас ва гIелумбизуртас танбихI бирни».
Мы получили откровение о том, что мучениям подвергнется всякий, кто счел истину ложью и отвернулся".
قَالَ فَمَنْ رَبُّكُمَا يَا مُوسَىٰ
ПиргIяванни иб: «Муса, чи сая хIушала ВегIбекI?»
Он сказал: "Кто же ваш Господь, о Муса (Моисей)?"
قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَىٰ كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَىٰ
Мусани иб: «Нушала ВегIбекI сай сунени акIахъубтас гьар секIал лугуси ва илдас гьуни чебиахъуси».
Он ответил: "Господь наш - Тот, Кто придал обличие всякой вещи, а затем указал всему путь".
قَالَ فَمَا بَالُ الْقُرُونِ الْأُولَىٰ
ПиргIяванни иб: «Гьалабла наслубала пикруми-кьасани сегьунтири?»
Он сказал: "А что будет с первыми поколениями?"
قَالَ عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّي فِي كِتَابٍ ۖ لَا يَضِلُّ رَبِّي وَلَا يَنْسَى
Мусани иб: «Иличила баянти дила ВегIбекIлизир, илала лавхIул мяхIпузлизир сари: дила ВегIбекIли гьар секIал далули сай ва селра хъумуртули ахIен».
Он ответил: "Знание об этом - у моего Господа в Писании. Мой Господь не ошибается и не предает забвению".
الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْدًا وَسَلَكَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلًا وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْ نَبَاتٍ شَتَّىٰ
Аллагьли саби иш ванза акIахъубси, хIушаб иличир гьундури дарибси, зубрачирад шин дурхьуси ва илдала гIяхIдешличил жут-жутли гьар журала духълуми дашахъуси.
Он сделал землю для вас колыбелью, проложил для вас на ней дороги и низвел с неба воду. Благодаря ей Мы взрастили различные растения.
كُلُوا وَارْعَوْا أَنْعَامَكُمْ ۗ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِأُولِي النُّهَىٰ
Дукеная ва хIушала мицIираг дуки дикеная; гIякьлучебти адамтас илизиб гIячихъси лишан леб!
Вкушайте сами и пасите свой скот. Воистину, в этом - знамения для обладающих разумом.
مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَىٰ
ХIуша Нушани гIянжилизирад дарибтирая ва хIуша ила чарра дирулрая, илдазирад хIуша кIинайсра дирурая.
Мы сотворили вас из нее (земли), в нее Мы вас вернем и из нее выведем еще раз.
وَلَقَدْ أَرَيْنَاهُ آيَاتِنَا كُلَّهَا فَكَذَّبَ وَأَبَىٰ
Нушани илизи Нушала лерилра лишанти чедаахъира, амма илини илди къянбази халдариб ва къаршили кайзур.
Мы явили ему (Фараону) всевозможные Наши знамения, но он счел их ложью и отказался.
قَالَ أَجِئْتَنَا لِتُخْرِجَنَا مِنْ أَرْضِنَا بِسِحْرِكَ يَا مُوسَىٰ
ПиргIяванни иб: «Муса, хIела сихIрукьядешличил нушала ванзаличирад нуша ардукьяхъес ибси кьасличил ахIенрира хIу нушачи вакIибси?
Он сказал: "О Муса (Моисей)! Неужели ты явился к нам, чтобы изгнать нас из нашей земли своим колдовством?
فَلَنَأْتِيَنَّكَ بِسِحْرٍ مِثْلِهِ فَاجْعَلْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ مَوْعِدًا لَا نُخْلِفُهُ نَحْنُ وَلَا أَنْتَ مَكَانًا سُوًى
Гьайгьайра, нушани хIезира илдигъунти сихIрукьядеш чедиахъехIе; Нушабра хIедра замана кабизахъа: я нушани я хIуни ил барсхIебирехIе, илкьяйдали — мерра кабилзахъехIе».
Мы непременно покажем тебе такое же колдовство. Назначь же срок для нашей встречи на открытом месте, где мы будем иметь равные шансы, и никто из нас не должен нарушить его".
قَالَ مَوْعِدُكُمْ يَوْمُ الزِّينَةِ وَأَنْ يُحْشَرَ النَّاسُ ضُحًى
Мусани иб: «ХIушаб заманали биаб жагати палтуртала бархIи; савли бархIи абухъунхIели, адамти цалабикаб».
Он сказал: "Сроком для вас будет день украшения, и пусть люди соберутся утром".
فَتَوَلَّىٰ فِرْعَوْنُ فَجَمَعَ كَيْدَهُ ثُمَّ أَتَىٰ
ПиргIяван арякьун, сунела лебилра сихIрукьяби бучиб ва гIур вакIиб.
Фараон отвернулся и собрал свои козни, а затем пришел в назначенный срок.
قَالَ لَهُمْ مُوسَىٰ وَيْلَكُمْ لَا تَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ كَذِبًا فَيُسْحِتَكُمْ بِعَذَابٍ ۖ وَقَدْ خَابَ مَنِ افْتَرَىٰ
Илдази Мусани иб: «ХIушачи халал балагь лябкьян! Аллагьличила къянбани мадугьудая, Илини хIушаб чIумаси танбихI хIебарили дигалли». Къянбани угьусила авара дугIлати сари!
Муса (Моисей) сказал им: "Горе вам! Не возводите навет на Аллаха, а не то Он уничтожит вас, подвергнув мучениям. Неудача постигнет того, кто измышляет ложь".
فَتَنَازَعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ وَأَسَرُّوا النَّجْوَىٰ
Илди саби-ургаб чула къуллукъличила жалбикIи ва дигIянали ихтилат бикIи.
Они стали спорить между собой о своих действиях и сохранили свой разговор в тайне.
قَالُوا إِنْ هَٰذَانِ لَسَاحِرَانِ يُرِيدَانِ أَنْ يُخْرِجَاكُمْ مِنْ أَرْضِكُمْ بِسِحْرِهِمَا وَيَذْهَبَا بِطَرِيقَتِكُمُ الْمُثْلَىٰ
Илдани иб: «Ишди кIелра, гьайгьайра, сихIрукьяби саби: чула сихIрукьядешличил илдас дигули саби хIуша хIушала ванзаличирад дугIаэс, хIушала пачалихълизир лерти лерилра бегIлара гIяхIтигъунти секIал агардарес.
Они сказали: "Эти двое мужчин - колдуны. Они хотят колдовством изгнать вас из вашей страны и вдвоем следовать вашим превосходным путем.
فَأَجْمِعُوا كَيْدَكُمْ ثُمَّ ائْتُوا صَفًّا ۚ وَقَدْ أَفْلَحَ الْيَوْمَ مَنِ اسْتَعْلَىٰ
ХIушала гIямултира макрура цадарая ва кьукьнадли дакIирая! ИшбархIи чедиикибси — талихIчев сай!»
Объедините ваши козни и выстройтесь в ряд. Сегодня преуспеет тот, кто одержит верх".
قَالُوا يَا مُوسَىٰ إِمَّا أَنْ تُلْقِيَ وَإِمَّا أَنْ نَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَلْقَىٰ
Илдани иб: «Муса! Гьала-гьала хIуни иргьиду яра Нушани, чили иргьехIев?»
Они сказали: "О Муса (Моисей)! Ты бросишь первым, или же нам бросать первыми?"
قَالَ بَلْ أَلْقُوا ۖ فَإِذَا حِبَالُهُمْ وَعِصِيُّهُمْ يُخَيَّلُ إِلَيْهِ مِنْ سِحْرِهِمْ أَنَّهَا تَسْعَىٰ
Мусани иб: «ХIушани игьая!» Ва хIера, илдани гьаймира гIяйснира ванзаличи игьуб ва илди илис сихIрула кумекличил вяшдикIутиван гьанаур.
Он сказал: "Нет, бросайте вы!" И тут ему представилось, что их веревки и посохи от их колдовства пришли в движение.
فَأَوْجَسَ فِي نَفْسِهِ خِيفَةً مُوسَىٰ
Мусала уркIилизиб урехи акIуб.
Тогда он почувствовал в душе страх.
قُلْنَا لَا تَخَفْ إِنَّكَ أَنْتَ الْأَعْلَىٰ
Нушани ира: «УрухмакIуд, хIукIун илдачив цIакьлири!
Мы сказали: "Не бойся! Ты одержишь верх.
وَأَلْقِ مَا فِي يَمِينِكَ تَلْقَفْ مَا صَنَعُوا ۖ إِنَّمَا صَنَعُوا كَيْدُ سَاحِرٍ ۖ وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ أَتَىٰ
ХIела балуй някълизибси ванзаличи игьа; илини дуга илдани дарибти, илдани дарибтикIун сихIрукьябала гIямулти сари; сихIрукья виалли, ил чинав виалра, талихIчевли вирхIейрар».
Брось то, что держишь в своей деснице, и оно проглотит содеянное ими. Воистину, содеянное ими - это козни колдуна, а колдун не преуспеет, куда бы он ни пришел".
فَأُلْقِيَ السَّحَرَةُ سُجَّدًا قَالُوا آمَنَّا بِرَبِّ هَارُونَ وَمُوسَىٰ
ИлхIели сихIрукьябани ванзаличи бурги гIяшдуциб; илдани иб: «Гьарунна ва Мусала ВегIбекIличи нуша дирхаурра!»
Колдуны пали ниц и сказали: "Мы уверовали в Господа Харуна (Аарона) и Мусы (Моисея)!"
قَالَ آمَنْتُمْ لَهُ قَبْلَ أَنْ آذَنَ لَكُمْ ۖ إِنَّهُ لَكَبِيرُكُمُ الَّذِي عَلَّمَكُمُ السِّحْرَ ۖ فَلَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ مِنْ خِلَافٍ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمْ فِي جُذُوعِ النَّخْلِ وَلَتَعْلَمُنَّ أَيُّنَا أَشَدُّ عَذَابًا وَأَبْقَىٰ
ПиргIяванни иб: «Нуни хIушаб пурбанбарайчи хIуша Мусачи дирхаурлирав? ХIушала ил халалгъунали дургудая хIуша сихIруличи бурсидарибти. Хъанж барили хIушала някъбира кьяшмира чердяхъяхъес хъарбирис; галгубачи хIуша черяхIкахъахъес хъарбирис ва илхIели баладая нушазивад чидилли танбихI чIумаси бирулил, илизив чидил кьасчевлил».
Он (Фараон) сказал: "Неужели вы поверили ему без моего соизволения? Воистину, он - старший из вас, который научил вас колдовству. Я отрублю вам руки и ноги накрест и распну вас на пальмовых стволах. Вот тогда вы узнаете, чье наказание суровее и долговечнее".
قَالُوا لَنْ نُؤْثِرَكَ عَلَىٰ مَا جَاءَنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالَّذِي فَطَرَنَا ۖ فَاقْضِ مَا أَنْتَ قَاضٍ ۖ إِنَّمَا تَقْضِي هَٰذِهِ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا
Илдани иб: «ХIу нушани нушачи дакIибти гIячихъти лишантачив гьалавли чехIейури; нуша акIахъубсиличив тIалавли чехIейури. ХIед барес дигуси бара: хIуни барес вируд иш дунъяличирти гIямруличи хасбирусицун.
Они сказали: "Мы не отдадим тебе предпочтения перед ясными знамениями, которые явились нам, и перед нашим Творцом. Выноси же свой приговор! Воистину, ты выносишь приговор только в мирской жизни.
إِنَّا آمَنَّا بِرَبِّنَا لِيَغْفِرَ لَنَا خَطَايَانَا وَمَا أَكْرَهْتَنَا عَلَيْهِ مِنَ السِّحْرِ ۗ وَاللَّهُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ
НушакIун нушала ВегIбекIличи дирхулра, нушала бунагьуначивад ва хIуни нушачи чедуркъахъубти сихIрукьядешличивад ил чеверхахъес багьандан. Аллагь — гIяхIси ва даимси сай!»
Воистину, мы уверовали в нашего Господа для того, чтобы Он простил нам наши грехи и колдовство, к которому ты нас принудил. Аллах лучше и долговечнее".
إِنَّهُ مَنْ يَأْتِ رَبَّهُ مُجْرِمًا فَإِنَّ لَهُ جَهَنَّمَ لَا يَمُوتُ فِيهَا وَلَا يَحْيَىٰ
Сунела ВегIбекIличи бунагькарли чи вакIалра, — иличи жагьаннаб хIерли саби: илар илис я бебкIа агара, я гIямру агара.
Тому, кто явится к своему Господу, будучи грешником, уготована Геенна, в которой он не умрет и не будет жить.
وَمَنْ يَأْتِهِ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصَّالِحَاتِ فَأُولَٰئِكَ لَهُمُ الدَّرَجَاتُ الْعُلَىٰ
Аллагьличи вирхули, гIяхIдешуни дарили Иличи чи вакIалра — иличи хIерли сари бегIлара гIяхIти савгъатуни:
А тем, кто явится к Нему, будучи верующим, совершив праведные деяния, уготованы высшие ступени -
جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَٰلِكَ جَزَاءُ مَنْ تَزَكَّىٰ
чузир хIуркIби кадухъунти алжанала унхъри; илаб илди даимлис кавлан. Бунагьуназибад умубиубтас лугуси кьимат илгъуна саби!
сады Эдема, в которых текут реки. Они пребудут там вечно. Таково воздаяние тем, кто очистился.
وَلَقَدْ أَوْحَيْنَا إِلَىٰ مُوسَىٰ أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِي فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيقًا فِي الْبَحْرِ يَبَسًا لَا تَخَافُ دَرَكًا وَلَا تَخْشَىٰ
Нушани Мусази багьахъурра: «Дугели Дила лугъри дураа; ванзаличибван илдас урхьначиб гьуни бирис.
Мы внушили Мусе (Моисею) откровение: "Ночью отправляйся в путь с Моими рабами и проложи для них по морю сухую дорогу. Не бойся, что тебя настигнут, и не опасайся!"
فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ بِجُنُودِهِ فَغَشِيَهُمْ مِنَ الْيَمِّ مَا غَشِيَهُمْ
ХIуша дуцес гIелабадбиркур или урухмакIуд ва кахмайруд!»
Фараон со своим войском бросился преследовать их, но море накрыло их полностью.
وَأَضَلَّ فِرْعَوْنُ قَوْمَهُ وَمَا هَدَىٰ
Сунела гIяскуртачил ПиргIяван илдас гIелавадикиб, амма урхьначиб илди ругерли кIапIбариб. ПиргIяванни сунела халкь чеббалкIахъун ва илди бархьси гьунчибад архIебукиб.
Фараон ввел в заблуждение свой народ и не повел его прямым путем.
يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ قَدْ أَنْجَيْنَاكُمْ مِنْ عَدُوِّكُمْ وَوَاعَدْنَاكُمْ جَانِبَ الطُّورِ الْأَيْمَنَ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوَىٰ
«ИзрагIилла уршби! Нушани хIуша хIушала душманнизирад дерцахъирая ва ил Мусас Нушани чесибсири Синай дубурла балуй шайчир иличил гьунидаибхIели. ГIур хIушаб маннара кIанрибира дархьира.
О сыны Исраила (Израиля)! Мы спасли вас от вашего врага и дали вам обещание на правом склоне горы. Мы также ниспослали вам манну и перепелов.
كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَلَا تَطْغَوْا فِيهِ فَيَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبِي ۖ وَمَنْ يَحْلِلْ عَلَيْهِ غَضَبِي فَقَدْ هَوَىٰ
Нушани хIушаб лугути нигIматуназирад дукеная ва ил шайчир мурахъузи мадулхъадая, рахли илгъуна барадалли, хIушачи Дила гьимидулхъан, сунечи Дила гьимидухъунси виалли — жаннизивад улхъан.
Вкушайте блага, которыми Мы наделили вас, но не преступайте посредством их границы дозволенного, а не то на вас падет Мой гнев. А всякий, на кого падет Мой гнев, погибнет.
وَإِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدَىٰ
Чули дарибти вайти баркьудлумачи пашманбиубтачивад, Аллагьличи бирхутачивад, гIяхIдешуни дирантачивад ва илкьяйдаличибли бархьси гьуникад башутачивад Ну гьарли-марли иштяхIличил чевкархан сайра.
Воистину, Я прощаю тех, кто раскаялся, уверовал, стал поступать праведно, а потом последовал прямым путем.
وَمَا أَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ يَا مُوسَىٰ
Муса, хIела халкьличивад хIу къалабали арукьяхъес хIечи сели чебуркъахъуба?»
Аллах сказал: "О Муса (Моисей)! Зачем ты поспешил оставить свой народ?"
قَالَ هُمْ أُولَاءِ عَلَىٰ أَثَرِي وَعَجِلْتُ إِلَيْكَ رَبِّ لِتَرْضَىٰ
Мусани иб: «Илди итаб теб, наб гIелабад лябкьян, ну биалли ХIечи, дила ВегIбекIличи, хьярхъикибсири, ХIу разивиахъес».
Он сказал: "Они находятся неподалеку и следуют по моим стопам, я же поторопился к Тебе, Господи, чтобы Ты остался доволен".
قَالَ فَإِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْ بَعْدِكَ وَأَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ
Аллагьли иб: «ХIу чучивад тяйдиварили гIергъи Нушани хIела халкьла хIялумцIурра: илди бархьси гьунчибад самиритли чеббалкIахъун»
Он (Аллах) сказал: "Мы подвергли твой народ искушению после того, как ты оставил их, и самаритянин ввел их в заблуждение".
فَرَجَعَ مُوسَىٰ إِلَىٰ قَوْمِهِ غَضْبَانَ أَسِفًا ۚ قَالَ يَا قَوْمِ أَلَمْ يَعِدْكُمْ رَبُّكُمْ وَعْدًا حَسَنًا ۚ أَفَطَالَ عَلَيْكُمُ الْعَهْدُ أَمْ أَرَدْتُمْ أَنْ يَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّكُمْ فَأَخْلَفْتُمْ مَوْعِدِي
Илала гIергъи Муса сунела халкьличи, гьимили вицIили, пашманни чарухъун. Илини иб: «Эй, дила халкь! ХIушала ВегIбекIли хIушаб пергер чеаслуми чехIесибу? Яра илди чеаслуми хIушаб дартхIерутиван дизуру? Яра хIушаб дигулрав хIушала ВегIбекIла хIушачи гьимидухъи? Ил багьандан сабив хIушани набзи гибси гъай къянабарибси?»
Муса (Моисей) вернулся к своему народу разгневанным и опечаленным и сказал: "О мой народ! Разве ваш Господь не дал вам прекрасного обещания? Неужели этот срок оказался долгим для вас? Или же вам захотелось, чтобы на вас пал гнев вашего Господа, и потому вы нарушили данное мне обещание?"
قَالُوا مَا أَخْلَفْنَا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنَا وَلَٰكِنَّا حُمِّلْنَا أَوْزَارًا مِنْ زِينَةِ الْقَوْمِ فَقَذَفْنَاهَا فَكَذَٰلِكَ أَلْقَى السَّامِرِيُّ
Илдани иб: «Нушани хIези гибси гъай нушани къянабарибси нушаб дигули ахIенри; халкьла палтар жагадирути секIултазирад бегIлара дурхъатигъунти хахъес нушачи хъарбарибсири ва нушани илди хира. ИлхIели самиритли илди цIаличи чекьур
Они сказали: "Мы не нарушали данного тебе обещания по своей воле. Мы были нагружены тяжелыми украшениями того народа и бросили их в огонь, и самаритянин тоже бросил".
فَأَخْرَجَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَدًا لَهُ خُوَارٌ فَقَالُوا هَٰذَا إِلَٰهُكُمْ وَإِلَٰهُ مُوسَىٰ فَنَسِيَ
ва илдас илини «мя» бикIуси къача бариб. Илини иб: «Иш — хIушала Аллагь ва Мусала Аллагь саби, амма Мусани хъумкартурли сай».
Он изготовил для них изваяние тельца, который мычал, и сказал: "Вот ваш бог и бог Мусы (Моисея), но он забыл его".
أَفَلَا يَرَوْنَ أَلَّا يَرْجِعُ إِلَيْهِمْ قَوْلًا وَلَا يَمْلِكُ لَهُمْ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا
Марлира, илдани чехIебаибу илини чузи цалра гъай бурес хIебирули биъни, чус я заралласи я пайдаласи селра барес хIебирули биъни?
Неужели они не видели, что он не говорил им в ответ ни слова и не был способен навредить им или принести им пользу?
وَلَقَدْ قَالَ لَهُمْ هَارُونُ مِنْ قَبْلُ يَا قَوْمِ إِنَّمَا فُتِنْتُمْ بِهِ ۖ وَإِنَّ رَبَّكُمُ الرَّحْمَٰنُ فَاتَّبِعُونِي وَأَطِيعُوا أَمْرِي
Илис гьалабал Гьарунни илдази ибсири: «Эй, дила халкь! Илкьяйдали хIуша диргIякадиргулрая, гьарли-марли, УркIецIичевси — чIянкIли хIушала ВегIбекIцун сай: наб гIеларад дашеная ва нуни хъарбарибсицун биреная!».
Харун (Аарон) сказал им до этого: "О мой народ! Вас искушают этим. Ваш Господь - Милостивый. Следуйте за мной и повинуйтесь моим велениям".
قَالُوا لَنْ نَبْرَحَ عَلَيْهِ عَاكِفِينَ حَتَّىٰ يَرْجِعَ إِلَيْنَا مُوسَىٰ
Илдани иб: «Нушачи Муса чархIевхъи левалцадхIи нушани илала хIурмат бирехIе».
Они сказали: "Мы не перестанем поклоняться ему, пока Муса (Моисей) не вернется к нам".
قَالَ يَا هَارُونُ مَا مَنَعَكَ إِذْ رَأَيْتَهُمْ ضَلُّوا
Мусани иб: «Гьарун! Илди чеббалкIи хIуни чебаибхIели, наб гIелавад вакIахъес хIед се диргалабухъуна?
Он сказал: "О Харун (Аарон)! Когда ты увидел, что они впали в заблуждение, что помешало тебе
أَلَّا تَتَّبِعَنِ ۖ أَفَعَصَيْتَ أَمْرِي
Дила буйрухълис хIу мутIигIхIейкIулрив?».
последовать за мной? Неужели ты ослушался меня?"
قَالَ يَا ابْنَ أُمَّ لَا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِي وَلَا بِرَأْسِي ۖ إِنِّي خَشِيتُ أَنْ تَقُولَ فَرَّقْتَ بَيْنَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَلَمْ تَرْقُبْ قَوْلِي
Гьарунни иб: «Эй, дила нешла урши! Дила муцIурра бекIра дуцили зузмайраба; ну урухкIулра хIуни ишкьяйда ишигу или: «ХIуни ИзрагIилла уршби кьукьначи бутIири, нуни бурибси хIуни хIебарри».
Он сказал: "О сын моей матери! Не хватай меня за бороду и за голову. Я боялся, что ты скажешь: "Ты разобщил сынов Исраила (Израиля) и не выполнил моих наставлений"".
قَالَ فَمَا خَطْبُكَ يَا سَامِرِيُّ
Мусани иб: «ХIуни, самирит, сен ил барибсири?»
Он (Муса) спросил: "А что ты скажешь, о самаритянин?"
قَالَ بَصُرْتُ بِمَا لَمْ يَبْصُرُوا بِهِ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِنْ أَثَرِ الرَّسُولِ فَنَبَذْتُهَا وَكَذَٰلِكَ سَوَّلَتْ لِي نَفْسِي
Илини иб: «Илдани чехIебиуси нуни чебиулри: идбагла къел лерси мерларад кьялши бицIили хяса касира ва илди цIаличи игьубра; ил барахъес набчи хъарбариб дила уркIили».
Он сказал: "Я видел то, чего не видели они. Я взял пригоршню со следов посланца (коня Джибриля) и бросил ее. Моя душа соблазнила меня на это".
قَالَ فَاذْهَبْ فَإِنَّ لَكَ فِي الْحَيَاةِ أَنْ تَقُولَ لَا مِسَاسَ ۖ وَإِنَّ لَكَ مَوْعِدًا لَنْ تُخْلَفَهُ ۖ وَانْظُرْ إِلَىٰ إِلَٰهِكَ الَّذِي ظَلْتَ عَلَيْهِ عَاكِفًا ۖ لَنُحَرِّقَنَّهُ ثُمَّ لَنَنْسِفَنَّهُ فِي الْيَمِّ نَسْفًا
Мусани иб: «Ишад пяхIли буэн; иш дунъяличирти гIямрулизиб хIечи чевкъар бикIес: «Набчи къячмадилкадая!» ХIед кахси танбихI бирар. ХIуни сунес икрам бируси хIела аллагьличи хIеръа: нушани ил игехIе ва ил, палда бетаахъурли, урхьуличиб пухIбирехIе.
Он сказал: "Ступай! В этой жизни тебе придется говорить: "Я не касаюсь вас, а вы не касайтесь меня!" А затем наступит срок, которого тебе не удастся избежать. Смотри же на своего бога, которому ты предавался. Мы сожгем его и развеем его по морю.
إِنَّمَا إِلَٰهُكُمُ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۚ وَسِعَ كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا
ХIушала аллагь — чIянкIли Аллагьцун сай, Илала дуравад гIур аллагь левси ахIен: Илала багьуди гьар се-секIайчи чебетиули саби!»
Вашим Богом является Аллах, кроме Которого нет иного божества. Он объемлет знанием всякую вещь".
كَذَٰلِكَ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنْبَاءِ مَا قَدْ سَبَقَ ۚ وَقَدْ آتَيْنَاكَ مِنْ لَدُنَّا ذِكْرًا
Гьалар диубти цацадехI анцIбукьуначила хIези Нушани илкьяйдали балахъулра ва Нушала шайзибад хIед Кьуръан гира!
Вот так Мы рассказываем тебе вести о том, что было в прошлом. Мы уже даровали тебе Напоминание.
مَنْ أَعْرَضَ عَنْهُ فَإِنَّهُ يَحْمِلُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وِزْرًا
Илизабад гIелумбизуртани кьиямала бархIи дех биху.
Кто отвернется от него (Корана), тот понесет в День воскресения тяжелую ношу.
خَالِدِينَ فِيهِ ۖ وَسَاءَ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حِمْلًا
Илдачиб ил даимлис бирар: кьиямала бархIи илдачибси дех, агь, хIябилра декIси бирар!
Они пребудут в таком состоянии вечно. Скверна будет их ноша в День воскресения!
يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ ۚ وَنَحْشُرُ الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ زُرْقًا
Сур уфбарибси бархIи Нушани бунагькарти бурчехIе; ил бархIи илдала хIулби хьанцIаби дирар.
В тот день подуют в Рог, и в тот день Мы соберем грешников синими.
يَتَخَافَتُونَ بَيْنَهُمْ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا عَشْرًا
Илди цализи ца гIяшли бикIар: «Итар хIуша вецIал бархIицун калунрая».
Они будут переговариваться шепотом: "Вы пробыли там (в мирской жизни) всего десять дней!"
نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُونَ إِذْ يَقُولُ أَمْثَلُهُمْ طَرِيقَةً إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا يَوْمًا
Илдани се бурул Нушани гIяхIил балулра: сунени ахъибси гьуни хIясибли илдазивад бегIлара имцIали вархьсили иру: «ХIуша ца бархIицун калунрая».
Нам лучше знать, о чем они будут говорить. Самый примерный из них скажет: "Вы пробыли там (в мирской жизни) всего один день".
وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْجِبَالِ فَقُلْ يَنْسِفُهَا رَبِّي نَسْفًا
Илдани хIези хьарбиули саби дубуртачила; бура: «Дила ВегIбекIли илди хясаличи шурдалта;
Они спрашивают тебя о горах. Скажи: "Мой Господь развеет их
فَيَذَرُهَا قَاعًا صَفْصَفًا
Илди дянг майдунтили, къурдбили детарахъу,
и оставит только гладкую равнину,
لَا تَرَىٰ فِيهَا عِوَجًا وَلَا أَمْتًا
иличир я далкIундешуни я ахъдешуни чехIедиид!»
на которой ты не увидишь ни углубления, ни возвышения".
يَوْمَئِذٍ يَتَّبِعُونَ الدَّاعِيَ لَا عِوَجَ لَهُ ۖ وَخَشَعَتِ الْأَصْوَاتُ لِلرَّحْمَٰنِ فَلَا تَسْمَعُ إِلَّا هَمْسًا
Ил бархIи илди сур уфбирусилис гIелабад аркьян; ил хIебарес илдала ахърира агара. ИлхIели УркIецIичевсила гьалар илдала гъай гIянцIдирар ва шивкIивъалацун иргъид.
В тот день они последуют за глашатаем, и им не удастся уклониться от этого. Их голоса перед Милостивым будут смиренны, и ты услышишь только тихие звуки.
يَوْمَئِذٍ لَا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمَٰنُ وَرَضِيَ لَهُ قَوْلًا
Ил бархIи чилалра шапагIятдеш кьабулдирути ахIен, сунес гъайикIахъес УркIецIичевсили пурбанбарибсила ва имкан гибсила тиладицун кьабулбируси саби.
В тот день заступничество не поможет никому, кроме тех, кому Милостивый позволит и чьими речами Он будет доволен.
يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْمًا
Илини балули сай илдас гьалаб биубсира илдас гIергъи бирусира, амма илдани иличила балули ахIен.
Он знает их будущее и прошлое, но они не способны объять Его своим знанием.
وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ ۖ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا
ИлхIели илдани МицIирсила, Даимсила гьалар бурги гIяшкадурцу: ила вайти баркьудлумала дехличил вакIибси сунела хьуланазиз къянаирар.
Лица смирятся перед Живым и Поддерживающим жизнь, и разочарование постигнет тех, кто понесет бремя несправедливости.
وَمَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا يَخَافُ ظُلْمًا وَلَا هَضْمًا
ГIяхIдеш бирусилис ва Аллагьличи вирхусилис сегъуналра танбихIлизивад, сегъуналра балагьлизивад урухкIес хIяжатдеш агара.
А тот, кто совершал праведные дела, будучи верующим, не будет бояться ни несправедливости, ни ущемления.
وَكَذَٰلِكَ أَنْزَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا وَصَرَّفْنَا فِيهِ مِنَ الْوَعِيدِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ أَوْ يُحْدِثُ لَهُمْ ذِكْرًا
ХIера, илкьяйдали Нушани ил гIярабла мезличил зубрачибад бархьира: илизир Нушани чумал хъурхъу гьандушира, — белики, илди Аллагьлизибад урухкIес яра илини сагадан илдази Аллагь гьаникахъес!
Таким образом Мы ниспослали его в виде Корана на арабском языке и подробно разъяснили в нем Свои угрозы, чтобы они устрашились или чтобы это стало для них назиданием.
فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ ۗ وَلَا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضَىٰ إِلَيْكَ وَحْيُهُ ۖ وَقُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْمًا
Селрайчив чевяхIси сай Аллагь, гьарли-марси ВегIбекI! Кьуръан хIед арагIебли бархьайчи ил бучIес гьалакмайкIуд ва викIен: «Дила ВегIбекI! Дила багьудлуми имцIадара».
Превыше всего Аллах, Истинный Царь! Не торопись читать Коран, пока ниспослание откровения тебе не будет завершено, и говори: "Господи! Приумножь мои знания".
وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَىٰ آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا
Нушани гьалаб Адамличил вягIда барира, амма илини ил хъумкартур ва Нушани илизир кабизалачебдеш хIедаргира.
Прежде Мы заключили завет с Адамом, но он запамятовал, и Мы не нашли у него твердой воли.
وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ أَبَىٰ
Ва хIера, Нушани малайкунази ира: «Адамлис икрам барая!» Илбисла дурабад, илдани икрам бариб; Илбис икрам барес кьабулхIейкиб.
Вот сказали Мы ангелам: "Падите ниц перед Адамом!" Они пали ниц, и только Иблис отказался.
فَقُلْنَا يَا آدَمُ إِنَّ هَٰذَا عَدُوٌّ لَكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقَىٰ
Нушани ира: «Эй, Адам! Ил хIела ва хIела хьунулла душман сайгу. ХIуша алжанализирад дугIаахъес илис имкан малугад! ИлхIели хIу талихIагарсили вируд.
Мы сказали: "О Адам! Это - враг тебе и твоей жене. Пусть же он не выведет вас из Рая, а не то ты станешь несчастным.
إِنَّ لَكَ أَلَّا تَجُوعَ فِيهَا وَلَا تَعْرَىٰ
Илав хIу я гушли я гьаргли хIейруд,
В нем ты не будешь голодным и нагим.
وَأَنَّكَ لَا تَظْمَأُ فِيهَا وَلَا تَضْحَىٰ
илав хIу милигли хIейруд, буцIардешлизивад инжитхIейруд».
В нем ты не будешь страдать от жажды и зноя".
فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطَانُ قَالَ يَا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلَىٰ شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَا يَبْلَىٰ
ШайтIай ил виргIяиргиб, илини иб: «Адам! Ахир агардешла ва даимти хIякимдешла галга хIези чебаахъишав?»
Но сатана стал нашептывать ему и сказал: "О Адам! Показать ли тебе дерево вечности и непреходящей власти?"
فَأَكَلَا مِنْهَا فَبَدَتْ لَهُمَا سَوْآتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ ۚ وَعَصَىٰ آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَىٰ
Илди кIилилра ил галгала цIедеш деркун ва илди мицIир-чIянкIли уббухъун: илди алжанала галгубала кIапIрани чула чIянкIудеш кIапIдиресбяхIиб; сунела ВегIбекIли хъарбарибси Адамли хIебариб ва чеввалкIун.
Они оба поели с него, и тогда им стали видны их срамные места. Они стали прилеплять на себе райские листья. Адам ослушался своего Господа и впал в заблуждение.
ثُمَّ اجْتَبَاهُ رَبُّهُ فَتَابَ عَلَيْهِ وَهَدَىٰ
ГIур илала ВегIбекIли ил чеввикIиб, иличивад чевкерхур ва ил бархьси гьунчи катур.
Потом Господь избрал его, принял его покаяние и наставил на прямой путь.
قَالَ اهْبِطَا مِنْهَا جَمِيعًا ۖ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۖ فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدًى فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقَىٰ
Аллагьли иб: «КIелра дарх иларад кIундацIая: хIуша цалис ца душманти саррая! Эгер Набчибад хъарбаркь бакIалли, — ил бартарахъуси чевхIелкIан ва талихIагарсили хIейрар!
Он сказал: "Низвергнитесь отсюда вместе, и одни из вас будут врагами других. Если же к вам явится от Меня верное руководство, то всякий, кто последует Моему верному руководству, не окажется заблудшим и несчастным.
وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَىٰ
Амма дила гIилмулизивад чи гIелумизалра — илала гIямру, шакдеш агарли, язихъти дирар! Ва кьиямала бархIи ил Нушани сукъурли мицIирвирехIе».
А кто отвернется от Моего Напоминания, того ожидает тяжкая жизнь, а в День воскресения Мы воскресим его слепым".
قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِي أَعْمَىٰ وَقَدْ كُنْتُ بَصِيرًا
Илини иру: «ВегIбекI! Сен хIуни ну сукъурли мицIирварибсира, нукIун гьалав сукъур ахIенри?»
Он скажет: "Господи! Почему Ты воскресил меня слепым, если раньше я был зрячим?"
قَالَ كَذَٰلِكَ أَتَتْكَ آيَاتُنَا فَنَسِيتَهَا ۖ وَكَذَٰلِكَ الْيَوْمَ تُنْسَىٰ
Аллагьли иру: «СенкIун хIечи Дила хъарбаркьуни дашухIели, хIуни илдачила хъумкартурсири, ил багьандан ишбархIи хIура хъумкартурли вируд».
Он скажет: "Вот так! Наши знамения явились к тебе, но ты предал их забвению. Таким же образом сегодня ты сам будешь предан забвению".
وَكَذَٰلِكَ نَجْزِي مَنْ أَسْرَفَ وَلَمْ يُؤْمِنْ بِآيَاتِ رَبِّهِ ۚ وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَشَدُّ وَأَبْقَىٰ
Сунела дирантазив мурахъузи ветухъунсилис ва сунела ВегIбекIла лишантачи вирххIерхусилис Нушани илкьяйдали чеббирцIулра. Ахиратлизиб бируси танбихI биалли чIумаси ва даимси саби!
Так Мы воздаем тем, кто излишествовал и не уверовал в знамения своего Господа. А мучения в Последней жизни будут еще более тяжкими и длительными.
أَفَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ فِي مَسَاكِنِهِمْ ۗ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِأُولِي النُّهَىٰ
Илдани хIебалулив, гьатIи, чус гьалаб Нушани чум наслу къирбарирал? Илди — илдала харабдарибти ери-юртани ганздирули башули саби. ГIякьлу лебтас — ил лишан сабигу!
Неужели их не привело на прямой путь то, что Мы погубили до них столько поколений, по жилищам которых они ходят? Воистину, в этом - знамения для обладающих разумом.
وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ لَكَانَ لِزَامًا وَأَجَلٌ مُسَمًّى
Эгер хIела ВегIбекIличибад гьалабал гъай бакIибси биалри, ва белгиси замана кахIебизахъурси биалри, ил танбихI итмадан бири.
Если бы не было прежде Слова от твоего Господа и если бы не назначенный срок, то оно (наказание) уже обязательно наступило бы.
فَاصْبِرْ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا ۖ وَمِنْ آنَاءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَأَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرْضَىٰ
Илдани дурути сабурличил чекаса ва берхIи абухъайчира ил гIелабикайчира хIела ВегIбекIлис дезнани виркьен; илкьяйдали илис дезнани виркьен дугелира хIерелира: белики, хIу гIяхIвизиши.
Посему будь терпелив к тому, что они говорят, и прославляй хвалой своего Господа перед восходом солнца и перед его закатом, славь его в течение ночи, а также в начале и конце дня. Быть может, ты останешься доволен.
وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ ۚ وَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ
Чула хIялумцIес багьандан цацабехI хъалибаргунас Нушани лугути нигIматуначи, — иш дунъяличирти илдала жагати гIямруличи — кьясти хIулбачил хIермайкIуд, хIела ВегIбекIли хIед лугуси — гьатIира гIяхIси ва даимси саби!
Не заглядывайся на то, чем Мы наделили некоторых из них (неверующих), чтобы подвергнуть их этим искушению. Это - блеск земной жизни, а удел твоего Господа лучше и долговечнее.
وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا ۖ لَا نَسْأَلُكَ رِزْقًا ۖ نَحْنُ نَرْزُقُكَ ۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَىٰ
ХIела хъалибаргличи хъарбара дехIибала дирахъес ва хIура илдачи чекайзурсили вирен. Яшавличила хIу къайгънаиркъахъес Нушани тIалаббирули ахIенра, яшавлис гIягIнити секIал хIед Нушани лугехIе. Игъбар — Аллагьлизивад урухкIнилизиб саби.
Вели своей семье совершать намаз и сам терпеливо совершай его. Мы не просим у тебя удела, ведь Мы Сами наделяем тебя уделом. А добрый исход - за богобоязненностью.
وَقَالُوا لَوْلَا يَأْتِينَا بِآيَةٍ مِنْ رَبِّهِ ۚ أَوَلَمْ تَأْتِهِمْ بَيِّنَةُ مَا فِي الصُّحُفِ الْأُولَىٰ
Илди бикIули саби: «Ил сунела ВегIбекIла дурусти хъарбаркьуначил нушачи сен хIекIиба?» Гьар-урла белкIаназирти гIячихъти бикьруми илини хIедурулив, гьатIи?
Они говорят: "Почему он не принес нам знамение от своего Господа?" Но разве не явилось к ним ясное знамение о том, что было в первых скрижалях?
وَلَوْ أَنَّا أَهْلَكْنَاهُمْ بِعَذَابٍ مِنْ قَبْلِهِ لَقَالُوا رَبَّنَا لَوْلَا أَرْسَلْتَ إِلَيْنَا رَسُولًا فَنَتَّبِعَ آيَاتِكَ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَذِلَّ وَنَخْزَىٰ
Эгер ил вакIайчи Нушани илдас танбихI барибси биалри, илдани ири: «Нушала ВегIбекI! Нуша уряхIдарайчи ва цIахдарайчи ХIуни нушачи идбаг вархьибси виадри, нушани ХIела хъарбаркьуни дурусли тамандирутири».
Если бы Мы погубили их от наказания до этого (пришествия Мухаммада и ниспослания Корана), то они сказали бы: "Господь наш! Почему Ты не отправил к нам посланника, чтобы мы последовали за Твоими знамениями до того, как оказались унижены и опозорены?"
قُلْ كُلٌّ مُتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدَىٰ
Бура: «Лебилра хIерликабиили саби, хIушара хIерликадиирая, гIур хIушани баладая диркьси гьуни чила сабил, бархьси гьуникад чи вашулил!»
Скажи: "Все ждут, и вы подождите. Вы узнаете, кто идет прямой дорогой и следует прямым путем".