Сура 34 «Саба» — Саба (Сава)

Все суры
1

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَلَهُ الْحَمْدُ فِي الْآخِرَةِ ۚ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ

Деза биаб Аллагьлис, зубрачирра ванзала къакъличирра лерти гьар се-секӀал сунела сарсилис; деза биаб Илис ахиратлизибра: Ил — ГӀякьлучев, гьар секӀал далан сай!

Хвала Аллаху, Которому принадлежит то, что на небесах, и то, что на земле. Ему же надлежит хвала в Последней жизни. Он - Мудрый, Ведающий.

2

يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا ۚ وَهُوَ الرَّحِيمُ الْغَفُورُ

Илини далули сай ванзализи ардашутира, иларад дурадулхъутира, зубрачирад кадицӀутира, илдачи адицӀутира: Ил — уркӀецӀичев, чевкархан сай.

Он знает то, что входит в землю, и то, что выходит из нее, и то, что нисходит с неба, и то, что восходит на него. Он - Милосердный, Прощающий.

3

وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَا تَأْتِينَا السَّاعَةُ ۖ قُلْ بَلَىٰ وَرَبِّي لَتَأْتِيَنَّكُمْ عَالِمِ الْغَيْبِ ۖ لَا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ فِي السَّمَاوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ وَلَا أَصْغَرُ مِنْ ذَٰلِكَ وَلَا أَكْبَرُ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُبِينٍ

Капурти бикӀули саби: «Кьиямала бархӀи садхӀебиур!» Бура: «Вари сабиур! ДигӀянатира далуси дила ВегӀбекӀличи хъя бирулра ил хӀушачи лябкьян или». Я зубрачиб я ванзала къакъличиб хясала пусулалра, иличибра биштӀаси яра иличибра халаси гьеч селра агара Аллагьли хӀебалуси, лавхӀул мяхӀпузлизиб агарси.

Неверующие сказали: "Час не наступит для нас". Скажи: "Нет, клянусь моим Господом, Ведающим сокровенное! Он непременно наступит для вас. Ни на небесах, ни на земле не ускользнет от Него даже то, что весом с мельчайшую частицу, или меньше нее, или больше нее. Все это есть в ясном Писании,

4

لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ ۚ أُولَٰئِكَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ

Кьиямала бархӀи лябкьян Аллагьличи бирхути ва гӀяхӀдеш бирути шабагьатлабарахъес — илдачивад Аллагь чевкархар ва илдас сахаватли нигӀматуни луга.

дабы Он воздал тем, которые уверовали и совершали праведные деяния. Именно им уготованы прощение и щедрый удел".

5

وَالَّذِينَ سَعَوْا فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ أُولَٰئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مِنْ رِجْزٍ أَلِيمٌ

Нушала аятуни мучлаагардарес къайгънабиркьути биалли — илди кахти гӀязабтазиб бирар.

А тем, которые старались ослабить Наши знамения, уготованы страдания от мучительного наказания.

6

وَيَرَى الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ هُوَ الْحَقَّ وَيَهْدِي إِلَىٰ صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ

Чус багьуди гибтани чебиули саби хӀела ВегӀбекӀличибад хӀед бархьибси бархьдеш биъни ва илини ЧевяхӀсила, Машгьурсила гьунчи викули биъни.

Те, которым даровано знание, видят, что ниспосланное тебе от твоего Господа есть истина, которая ведет к пути Могущественного, Достохвального.

7

وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلَىٰ رَجُلٍ يُنَبِّئُكُمْ إِذَا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ إِنَّكُمْ لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ

Аллагьличи хӀебирхути бикӀули саби: «ХӀуша дерхӀили палда детаурхӀели, сагадан мицӀирдирудая или викӀуси адам хӀушази чеваахъишав?

Неверующие сказали: "Указать ли вам на мужа, который возвещает вам, что вы возродитесь в новом творении после того, как полностью распадетесь?

8

أَفْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَمْ بِهِ جِنَّةٌ ۗ بَلِ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ فِي الْعَذَابِ وَالضَّلَالِ الْبَعِيدِ

Яра илини Аллагьличи къянби чедуршули сай яра ил шайтӀанни лагусварили сай». Ахиратличи хӀебирхути гӀязабтазиб бирар ва илди таманни чеббалкӀи саби!

Измыслил ли он ложь об Аллахе, или же он является бесноватым?" О нет! Те, которые не веруют в Последнюю жизнь, будут подвергнуты мучениям и пребывают в глубоком заблуждении.

9

أَفَلَمْ يَرَوْا إِلَىٰ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ ۚ إِنْ نَشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفًا مِنَ السَّمَاءِ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لِكُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ

Марлира, илдани зубрачибра ванзала къакъличибра чула гьалабсиличи ва чула гӀелабсиличи сегъуналра пикри бяхӀчихӀеибу? Рахли Нушаб дигахӀелли, ванзаличи хъарбирехӀе илди кьяраахъес яра закличи хъарбирехӀе илдачи сегъуна-биалра бутӀа лайбакӀахъес. Илизиб — Аллагьличи уркӀи-уркӀилавад дугьаилзуси гьарилира лагълис лишан леб!

Неужели они не видят того, что перед ними и что позади них на небе и на земле? Если Мы пожелаем, то заставим землю поглотить их или же низринем на них кусок неба. Воистину, в этом - знамение для каждого раскаивающегося раба.

10

وَلَقَدْ آتَيْنَا دَاوُودَ مِنَّا فَضْلًا ۖ يَا جِبَالُ أَوِّبِي مَعَهُ وَالطَّيْرَ ۖ وَأَلَنَّا لَهُ الْحَدِيدَ

Нушани Давудлис хасси пагь гибсири: «Дубурти ва арцанти, хӀушара иличил дарх, Наб дезнани диркьеная!» Илис Нушани мегь кӀантӀибарира:

Мы одарили Давуда (Давида) милостью от Нас и сказали: "О горы и птицы! Славьте вместе с ним!" Мы сделали железо мягким для него.

11

أَنِ اعْمَلْ سَابِغَاتٍ وَقَدِّرْ فِي السَّرْدِ ۖ وَاعْمَلُوا صَالِحًا ۖ إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

«Халчукуни дирен ва илдачирти мегьла мявни чӀумали уржахъен; гӀяхӀдеш биреная; хӀушани се бирулрал Нуни чебиулра!»

Выкуй длинные кольчуги и соблюдай меру в кольцах. Поступайте праведно, ведь Я вижу то, что вы совершаете.

12

وَلِسُلَيْمَانَ الرِّيحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَرَوَاحُهَا شَهْرٌ ۖ وَأَسَلْنَا لَهُ عَيْنَ الْقِطْرِ ۖ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِ ۖ وَمَنْ يَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيرِ

Сулайбаннис дягӀ гира. Савли ил булхъи — ца баз, бархӀехъра ил булхъи — ца баз. Нушани илис бацӀибси язла гӀиниз пурчбухъахъунра. Илала ВегӀбекӀла хъарбаркьличил илис дузиб цацадехӀ жунжри, илдазирад чидилтани Нушала хъарбаркь таманхӀебиралра, — илдази Нушани цӀала гӀязаб чӀямбирахъехӀе.

Мы подчинили Сулейману (Соломону) ветер, который утром пролетал месячный путь и после полудня пролетал месячный путь. Мы заставили для него течь источник меди. Среди джиннов были такие, которые работали перед ним с дозволения его Господа. А тому из них, кто уклонился от Нашего повеления, Мы дадим вкусить мучения в Пламени.

13

يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ ۚ اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا ۚ وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ

Илис се дигалра, илдани ил бирусри: кӀялгӀни, суратуни, халати кьямани, дубуртиван ахъти шунгри. Давудла къам, Дила гӀяхӀсант баленая! Амма Дила лугъразибад цакамтани саби гӀяхӀсант балуси!

Они создавали прекрасные строения, изваяния, миски, подобные водоемам, и неподвижные котлы. О род Давуда (Давида)! Трудитесь в знак благодарности. Но среди Моих рабов мало благодарных.

14

فَلَمَّا قَضَيْنَا عَلَيْهِ الْمَوْتَ مَا دَلَّهُمْ عَلَىٰ مَوْتِهِ إِلَّا دَابَّةُ الْأَرْضِ تَأْكُلُ مِنْسَأَتَهُ ۖ فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَنْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوا فِي الْعَذَابِ الْمُهِينِ

Нушани Давудличи дебкӀа мусаллатбарибхӀели, илала ажал даъниличила багьур Давудла гӀяйса кьикӀли бергунси милякъли: ил кайкибхӀели, илала ахир сабаъниличила жунжрани багьур. Ил дигӀяндеш илдани илис гьалаб багьурси биалри, илди тус бируси цӀахси танбхӀлизирад урдулхъи.

Когда же Мы предписали ему умереть, они узнали об этом лишь благодаря земляному червю, который источил его посох. Когда же он упал, джинны уяснили, что если бы они знали сокровенное, то не оставались бы в унизительных мучениях.

15

لَقَدْ كَانَ لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ ۖ جَنَّتَانِ عَنْ يَمِينٍ وَشِمَالٍ ۖ كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوا لَهُ ۚ بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَرَبٌّ غَفُورٌ

Сабала адамтала ери-юртаназиб ишгъуна лишан лебсири: кӀел анхъ — балуй шайчиб — ца, алгъай шайчиб — ца; хӀушала ВегӀбекӀла нигӀматунани дукеная ва Илала гӀяхӀсант баленая! Давлачебси улка, уркӀецӀичевси Аллагь.

В поселении сабейцев было знамение - два сада справа и слева. Вкушайте из удела вашего Господа и благодарите Его. Прекрасная страна и Прощающий Господь!

16

فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنَاهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ أُكُلٍ خَمْطٍ وَأَثْلٍ وَشَيْءٍ مِنْ سِدْرٍ قَلِيلٍ

Аммаки илди чеббалкӀун ва илдачи Нушани зурбаси варачан бархьира, илдала унхъри кьутӀкьути цӀедешла дегӀти, чузир хъалта-кьарра цакамти вавнира лерти кӀел анхъличил дарсдарира.

Но они отвернулись, и Мы наслали на них поток, прорвавший плотину, и заменили их два сада двумя садами с горькими плодами, тамариском и несколькими лотосами.

17

ذَٰلِكَ جَزَيْنَاهُمْ بِمَا كَفَرُوا ۖ وَهَلْ نُجَازِي إِلَّا الْكَفُورَ

Аллагьличи хӀебирхни багьандан илдас илкьяйдали чеббицӀира! Аллагьличи хӀебирхутас ахӀи, гӀур чис-биалра Нушани чеббирцӀулрав, гьатӀи?

Так Мы воздали им за то, что они не уверовали. Разве Мы караем так кого-либо, кроме неблагодарных?

18

وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْقُرَى الَّتِي بَارَكْنَا فِيهَا قُرًى ظَاهِرَةً وَقَدَّرْنَا فِيهَا السَّيْرَ ۖ سِيرُوا فِيهَا لَيَالِيَ وَأَيَّامًا آمِنِينَ

Илдалара Нушани чус гӀяхӀдеш балгунти шагьурталара ургар пергер шими акӀахъес Нушани имкан гира ва илдала ургаб гьуни барира: «Урехи агарли илар дугелира хӀерелира дашеная!»

Между ними и городами, которые Мы благословили, Мы воздвигли ясно различимые города и размерили путь между ними. Разъезжайте между ними ночью и днем в безопасности!

19

فَقَالُوا رَبَّنَا بَاعِدْ بَيْنَ أَسْفَارِنَا وَظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنَاهُمْ أَحَادِيثَ وَمَزَّقْنَاهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ

Илдани иб: «Нушала ВегӀбекӀ, илдала архӀя нушачи сабиэсли гьуни бяхъянбара!» Илдани чули чус вайдеш бариб. Ва ил багьандан Нушани илди чучила хабурти дурути адамтили бетаахъурра ва кьукьнад-кьукьнад барили дугӀлаира. Гьарилира сабурчевсилис, гӀяхӀсант балусилис илизиб лишан леб!

Они сказали: "Господь наш! Удлини расстояния между нашими остановками в пути". Они поступили несправедливо по отношению к себе. Мы сделали их предметом сказаний и рассеяли их. Воистину, в этом - знамение для каждого, кто терпелив и благодарен.

20

وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ فَاتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقًا مِنَ الْمُؤْمِنِينَ

Илбисли илди бирхаахъур сунела пикри бархьси биъниличи ва Аллагьличи бирхути цакамти ахӀенти илис гӀелабад арбякьун.

Предположение Иблиса относительно них оказалось правдивым, и они последовали за ним, за исключением группы верующих.

21

وَمَا كَانَ لَهُ عَلَيْهِمْ مِنْ سُلْطَانٍ إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يُؤْمِنُ بِالْآخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْهَا فِي شَكٍّ ۗ وَرَبُّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ حَفِيظٌ

Илдачиб илала ари лебри чӀянкӀли ишизибцун: ахиратличи бирхути иличи ташмишбикӀутазибад Нушани декӀарбарес дирнилизибцун. ХӀела ВегӀбекӀ — гьар се-секӀайчи пикри бяхӀчинан сай!

У него не было над ними никакой власти (или не было для них никакого доказательства). Но он искушал людей, чтобы Мы узнали и отличили того, кто верует в Последнюю жизнь, от того, кто сомневается в ней. Господь твой - Хранитель всякой вещи.

22

قُلِ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ ۖ لَا يَمْلِكُونَ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ فِي السَّمَاوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ وَمَا لَهُمْ فِيهِمَا مِنْ شِرْكٍ وَمَا لَهُ مِنْهُمْ مِنْ ظَهِيرٍ

Бура: «Аллагьла мерлаб хӀушани пикрибарибти жибарая!» Илдала я зубрачиб, я ванзала къакъличиб хясала пусулцадалра ари агара; илди кӀелра мерличир илдани Аллагьла баркьудлумазир сегъунтилра бутӀакьяндеш дирули ахӀен ва илдала ургав Аллагьлис кумекчира агара.

Скажи: "Призовите тех, кого вы считали богами наряду с Аллахом". Они не владеют даже мельчайшей частицей на небесах и на земле и не являются совладельцами чего-либо на них, и нет у Него среди них помощников.

23

وَلَا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ عِنْدَهُ إِلَّا لِمَنْ أَذِنَ لَهُ ۚ حَتَّىٰ إِذَا فُزِّعَ عَنْ قُلُوبِهِمْ قَالُوا مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ ۖ قَالُوا الْحَقَّ ۖ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ

Аллагьла гьалаб илдас гӀебкабухъес бирар чус Илини пурбан барибтицун. Илдала уркӀбачибад урехи гьарахъбарибхӀели, илдани иру: «ХӀушала ВегӀбекӀли се буриба?» Илдас жаваб луга: «Бархьдеш буриб; ИлкӀун — халаси кьудратла вегӀ, чевяхӀси сай!»

Ничье заступничество перед Ним не принесет пользы, кроме тех, кому будет дозволено. Когда же страх покинет их (многобожников или ангелов) сердца, они скажут: "Что сказал ваш Господь?" Они скажут: "Истину, ведь Он - Возвышенный, Великий".

24

قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ قُلِ اللَّهُ ۖ وَإِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلَىٰ هُدًى أَوْ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ

Хьарбаа: «Зубрачиркадра ванзализирадра хӀушаб берк-берж чили лугули?» Жаваб га: «Аллагьли». Шакдеш агарли, нушара хӀушара яра бархьси гьунчир сарра, яра таманни чердалкӀира!

Скажи: "Кто наделяет вас уделом с небес и земли?" Скажи: "Аллах! Воистину, одни из нас либо на прямом пути, либо в очевидном заблуждении".

25

قُلْ لَا تُسْأَلُونَ عَمَّا أَجْرَمْنَا وَلَا نُسْأَلُ عَمَّا تَعْمَلُونَ

Бура: «Нушала бунагьуни багьандан хӀушазибад жаваб тӀалабхӀебиру ва хӀушала баркьудлуми багьандан нушазибад жаваб тӀалабхӀебиру».

Скажи: "Вас не спросят о грехах, которые мы совершили, а нас не спросят о том, что совершаете вы".

26

قُلْ يَجْمَعُ بَيْنَنَا رَبُّنَا ثُمَّ يَفْتَحُ بَيْنَنَا بِالْحَقِّ وَهُوَ الْفَتَّاحُ الْعَلِيمُ

Бура: «Нушала ВегӀбекӀли нуша дурчура ва чидилти дархьлирал дурусли белгибиру. ИлкӀун — гьар се-секӀал далуси диванчи сай!»

Скажи: "Наш Господь соберет всех нас, а потом рассудит между нами по справедливости, ибо Он - Раскрывающий (или Справедливый Судия), Знающий".

27

قُلْ أَرُونِيَ الَّذِينَ أَلْحَقْتُمْ بِهِ شُرَكَاءَ ۖ كَلَّا ۚ بَلْ هُوَ اللَّهُ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

Бура: «Илала дурабад хӀушани аллагьунази халбирути набзи чебаахъая! Илди агарагу! ЧӀянкӀли ца Ил сай чевяхӀси, гӀякьлучевси Аллагь!

Скажи: "Покажите мне тех, кого вы приобщаете к Нему в сотоварищи. О нет! Он - Аллах, Могущественный, Мудрый".

28

وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Нушани хӀу, цалра ургав кахӀелахъи, лебилра адамтачи гӀяхӀла хабар биханни ва насихӀятчили вархьири, амма адамтазибад бахъалтани ил балули ахӀен.

Мы отправили тебя ко всем людям добрым вестником и предостерегающим увещевателем, но большинство людей не знает этого.

29

وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

Ва илди бикӀули саби: «Рахли хӀушани буруси мар биалли, — ил мурт бируси?»

Они сказали: "Когда же сбудется это обещание, если вы говорите правду?"

30

قُلْ لَكُمْ مِيعَادُ يَوْمٍ لَا تَسْتَأْخِرُونَ عَنْهُ سَاعَةً وَلَا تَسْتَقْدِمُونَ

Бура: «ХӀушаб гьанналаубал бархӀи кабизахъурли саби: ил хӀушани ца сягӀятлалра я кьанбарес, я жявбарес хӀедирудая».

Скажи: "Вам обещан день, который вы не сможете отдалить или приблизить даже на час".

31

وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَنْ نُؤْمِنَ بِهَٰذَا الْقُرْآنِ وَلَا بِالَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ ۗ وَلَوْ تَرَىٰ إِذِ الظَّالِمُونَ مَوْقُوفُونَ عِنْدَ رَبِّهِمْ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍ الْقَوْلَ يَقُولُ الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا لَوْلَا أَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِينَ

Капурти бикӀули саби: «Нуша я иш Кьуръайчи, я илис гьалар диубтачи дирххӀерхехӀе!» Агь, рахли хӀуни илди бархьагарти чула ВегӀбекӀла гьала тӀашбатурхӀели чебаадлири! Илдазибад цабехӀ идилтачи дугьабилзан. ЦӀакьтази халбирутази гьунарагартази халбирути бикӀули саби: «Рахли хӀуша агарти диадаллири, нуша Аллагьличи дирхутили дирира!»

Неверующие сказали: "Мы никогда не уверуем ни в этот Коран, ни в то, что было до него". Если бы ты видел беззаконников, когда они будут стоять перед их Господом, отвечая друг другу словами. Те, которые были слабыми, скажут тем, которые превозносились: "Если бы не вы, то мы стали бы верующими".

32

قَالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا أَنَحْنُ صَدَدْنَاكُمْ عَنِ الْهُدَىٰ بَعْدَ إِذْ جَاءَكُمْ ۖ بَلْ كُنْتُمْ مُجْرِمِينَ

Чули саби цӀакьтази халбирутани гьунарагартази халбирутази иру: «Ил хӀушаб чебаахъили гӀергъи, хӀуша бархьси гьунчирад чердалкӀахъунти нушани саррив, гьатӀи? Юх, хӀуша бунагькартили дирутири!»

Те, которые превозносились, скажут тем, которые были слабыми: "Разве мы удержали вас от верного руководства после того, как оно явилось к вам? Нет, вы сами были грешниками".

33

وَقَالَ الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا بَلْ مَكْرُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ إِذْ تَأْمُرُونَنَا أَنْ نَكْفُرَ بِاللَّهِ وَنَجْعَلَ لَهُ أَنْدَادًا ۚ وَأَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُا الْعَذَابَ وَجَعَلْنَا الْأَغْلَالَ فِي أَعْنَاقِ الَّذِينَ كَفَرُوا ۚ هَلْ يُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Чули саби цӀакьтази халбирутази гьунарагартази халбирутани иру: «Юх! Дугелира хӀерелира хӀуша макруличил нушази гьирдикӀутири нуша Аллагьличи хӀедирхахъес ва Илала мерлар къанчани тӀашдалтахъес!» Чус бируси танбихӀ чебаибхӀели, илди илкьяйдали пашманбирар. Кьапуртала хъябаначи Нушани шинжирти даршира: илдас илгъуна танбихӀ барибси илдани дарибти багьандан ахӀену, гьатӀи?

Тогда те, которые были слабыми, скажут тем, которые превозносились: "Вы замышляли козни ночью и днем и велели нам не верить в Аллаха и равнять с Ним других". Когда же они увидят мучения, они утаят раскаяние. Мы наложим оковы на шеи неверующих. Разве им не воздается только за то, что они совершали?

34

وَمَا أَرْسَلْنَا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُمْ بِهِ كَافِرُونَ

Нушани чидил шилизи вягӀзачи вархьахӀелра, талихӀчерти гӀямрули букьбуунти илала адамти бикӀутири: «ХӀуни дурутачи нуша гьеч дирхарули ахӀенра!»

В какое бы селение Мы ни направляли предостерегающего увещевателя, его изнеженные роскошью жители говорили: "Воистину, мы не веруем в то, с чем вы посланы".

35

وَقَالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوَالًا وَأَوْلَادًا وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ

Илдира бикӀутири: «Нушала баари давлара дурхӀнира леб! Нуша чус танбихӀ барес гӀягӀнитала лугӀилизир ахӀенра».

Они говорили: "У нас больше богатства и детей, и нас не подвергнут мучениям".

36

قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَقْدِرُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Бура: «Дила ВегӀбекӀли Сунес дигусилис яшавла нигӀматуни гьачам эркинни лугули сай, гьачам даарила кьадар, амма адамтазибад бахъалтани ил балули ахӀен».

Скажи: "Воистину, мой Господь увеличивает или ограничивает удел тому, кому пожелает, но большинство людей не знает этого".

37

وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُمْ بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِنْدَنَا زُلْفَىٰ إِلَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَٰئِكَ لَهُمْ جَزَاءُ الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ

Я хӀушала давлали, я хӀушала дурхӀнани ахӀенрая хӀуша Набчи гьамдирути. Аллагьличи бирхутасцун, гӀяхӀдеш бирутасцун — чӀянкӀли илдасцун чули дарибтас кӀиркали имцӀаси шабагъат бирар. Илди — дубуртачирти хъулразиб паргъатли бирар.

Ни ваше богатство, ни ваши дети не приближают вас к Нам, если только вы не уверовали и не поступаете праведно. Для таких людей будет приумножено воздаяние за то, что они совершили, и они будут пребывать в горницах, находясь в безопасности.

38

وَالَّذِينَ يَسْعَوْنَ فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ أُولَٰئِكَ فِي الْعَذَابِ مُحْضَرُونَ

Нушала хъарбаркьуни мучлаагардарес къайгънабиркьути —илди даим гӀязабтазиб бирар.

А те, которые стараются ослабить Наши знамения, будут ввергнуты в мучения.

39

قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَيَقْدِرُ لَهُ ۚ وَمَا أَنْفَقْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهُ ۖ وَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ

Бура: «Дила ВегӀбекӀли Сунела лугъразибад Сунес дигусилис яшавла нигӀматуни гьачам эркинни лугули сай, гьачам — даарила кьадар. Рахли хӀушани се-биалра кьурбанбарадалли, Илини ил чебихъу; Ил — нигӀматуни лугутазивад бегӀлара гӀяхӀси сай!

Скажи: "Воистину, мой Господь увеличивает или ограничивает удел тому из Своих рабов, кому пожелает. Он возместит все, что бы вы ни израсходовали. Он - Наилучший из дарующих удел".

40

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا ثُمَّ يَقُولُ لِلْمَلَائِكَةِ أَهَٰؤُلَاءِ إِيَّاكُمْ كَانُوا يَعْبُدُونَ

Кьиямала бархӀи илди лебилра Илини бурчу, гӀур малайкунази хьарбиу: «Ишдани хӀушаб икрам бирибу?»

В тот день Он соберет их всех, а затем скажет ангелам: "Это они поклонялись вам?"

41

قَالُوا سُبْحَانَكَ أَنْتَ وَلِيُّنَا مِنْ دُونِهِمْ ۖ بَلْ كَانُوا يَعْبُدُونَ الْجِنَّ ۖ أَكْثَرُهُمْ بِهِمْ مُؤْمِنُونَ

Илдани иру: «Деза биаб ХӀед! Ишди ахӀенну, ХӀу сайри нушала хъарихъ! Ишдани икрам бируси нушаб ахӀенрину, жунжрас сабри: ишдазибад бахъалти илдачи бирхули саби!»

Они скажут: "Пречист Ты! Ты - наш Покровитель, а не они. Они поклонялись джиннам, и большинство их веровали именно в них".

42

فَالْيَوْمَ لَا يَمْلِكُ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ نَفْعًا وَلَا ضَرًّا وَنَقُولُ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ذُوقُوا عَذَابَ النَّارِ الَّتِي كُنْتُمْ بِهَا تُكَذِّبُونَ

Кьиямала бархӀи илдани цалис цали я кумекбарес, я зарал барес хӀебирар. Ва бархьагартили бирутази Нушани ирехӀе: «ИшбархӀиличи бикайчи хӀушани къянализи халбируси жагьаннабла цӀала гӀязаб чӀямбарая!»

Сегодня вы не можете принести друг другу ни пользы, ни вреда. Мы скажем беззаконникам: "Вкусите мучения в Огне, который вы считали ложью!"

43

وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ قَالُوا مَا هَٰذَا إِلَّا رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُكُمْ وَقَالُوا مَا هَٰذَا إِلَّا إِفْكٌ مُفْتَرًى ۚ وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُمْ إِنْ هَٰذَا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ

Нушала гӀячихъти аятуни илдас дучӀухӀели, илди бикӀули саби: «Ил — чӀянкӀли адамцун сай; илис дигули сай хӀушала дудешунани чус икрам бирутачирад хӀуша гӀелумдизахъес!» Илди гӀурра бикӀутири: «Ил — пикрибарибси къянала хабар саби!» Чучи бархьдеш бакӀили гӀергъи капурти иличила бикӀули саби: «Ил — чӀянкӀли сихӀрукьядешцун саби!»

Когда им читают Наши ясные аяты, они говорят: "Это - всего лишь мужчина, который хочет удержать вас от того, чему поклонялись ваши отцы". Они говорят: "Это - всего лишь вымышленная ложь". А те, которые не уверовали в истину, когда она явилась к ним, говорят: "Это - всего лишь очевидное колдовство".

44

وَمَا آتَيْنَاهُمْ مِنْ كُتُبٍ يَدْرُسُونَهَا ۖ وَمَا أَرْسَلْنَا إِلَيْهِمْ قَبْلَكَ مِنْ نَذِيرٍ

Чули делчӀес биэсти табтурти Нушани илдас хӀегира ва хӀед гьалав илдачи насихӀятчи вархьхӀерхьира.

Мы не даровали им Писаний, которые они могли бы изучить, и не посылали к ним до тебя предостерегающего увещевателя.

45

وَكَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَمَا بَلَغُوا مِعْشَارَ مَا آتَيْنَاهُمْ فَكَذَّبُوا رُسُلِي ۖ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيرِ

Илдас гьалабтира къянбачи бирхутири; ишдас гибсила вецӀал бутӀала ца бутӀара Нушани илдас хӀегира ва Нушала вакилти илдани къянбартази халбирутири. Агь, дила гӀясидеш сегъунарил багьадалри!

Те, которые были до них, сочли лжецами посланников. Они (мекканские многобожники) не получили даже десятой части того, что Мы даровали им, однако они сочли лжецами Моих посланников. Каким же было Мое обличение!

46

قُلْ إِنَّمَا أَعِظُكُمْ بِوَاحِدَةٍ ۖ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَىٰ وَفُرَادَىٰ ثُمَّ تَتَفَكَّرُوا ۚ مَا بِصَاحِبِكُمْ مِنْ جِنَّةٍ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِيرٌ لَكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيدٍ

Бура: «Нуни хӀушаб чӀянкӀли ца насихӀят лугас: Аллагьла гьалаб тӀашдилзеная кӀикӀили яра ца-цали; илхӀели хӀушани баладая хӀушала юлдаш шайтӀанни лагусварили хӀейъни, ил кахси гӀязаблизирад хӀуша дерцахъес дигуси насихӀятчицун сайни».

Скажи: "Я призываю вас только к одному: встаньте ради Аллаха по двое и по одному, а потом призадумайтесь. Ваш товарищ не является бесноватым. Он лишь предостерегает вас перед наступлением тяжких мучений".

47

قُلْ مَا سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ ۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ

Бура: «Нуни хӀушазибад савгъат тӀалабхӀебарира: ил— хӀушазиб саби. Наб савгъат — чӀянкӀли Аллагьла шайчибадцун саби: Ил — гьар баркьудилис бикьри сай!»

Скажи: "То вознаграждение, которое я прошу от вас, предназначено вам самим, а меня вознаградит только Аллах. Он - Свидетель всякой вещи".

48

قُلْ إِنَّ رَبِّي يَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَّامُ الْغُيُوبِ

Бура: «Дила ВегӀбекӀли буруси — мар саби: Ил — дигӀянати секӀултира далан сай!»

Скажи: "Воистину, мой Господь ниспосылает истину (или бросает истину в ложь). Он - Ведающий сокровенное".

49

قُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ الْبَاطِلُ وَمَا يُعِيدُ

Бура: «Бадхьдеш бакӀили саби ва гьатӀи къяна лябхӀякъян, чархӀебулхъан!»

Скажи: "Явилась истина, и ложь ничего больше не породит и не вернется".

50

قُلْ إِنْ ضَلَلْتُ فَإِنَّمَا أَضِلُّ عَلَىٰ نَفْسِي ۖ وَإِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِمَا يُوحِي إِلَيَّ رَبِّي ۚ إِنَّهُ سَمِيعٌ قَرِيبٌ

Бура: «Рахли ну чеввалкӀасли, — наб вайдешлисцун чевулкӀулра, эгер ну бархьси гьунчивад вашули виасли, — ил набзи дила ВегӀбекӀли гӀеббурили сай. Гьарли-марли, Ил — гьар секӀал иргъан, гъамси сай!»

Скажи: "Если я заблуждаюсь, то заблуждаюсь только во вред себе. Если же я следую прямым путем, то только благодаря тому, что внушил мне мой Господь. Воистину, Он - Слышащий, Близкий".

51

وَلَوْ تَرَىٰ إِذْ فَزِعُوا فَلَا فَوْتَ وَأُخِذُوا مِنْ مَكَانٍ قَرِيبٍ

Агь, хӀуни чебаадлири бебшес чула ахъри агархӀели ва хапли буцибхӀели, илди севан кахбирарал!

Если бы ты видел, как они будут напуганы. Они не смогут сбежать и будут схвачены поблизости.

52

وَقَالُوا آمَنَّا بِهِ وَأَنَّىٰ لَهُمُ التَّنَاوُشُ مِنْ مَكَانٍ بَعِيدٍ

Илдани иру: «Нуша Иличи дирхулра!» Амма Иличибад итцад гьарахъли бирути илди гьанна Иличи секьяйдали гъамбирути?

Они скажут: "Мы уверовали в это!" Но как им обрести веру или заслужить прощение в таком далеком месте!

53

وَقَدْ كَفَرُوا بِهِ مِنْ قَبْلُ ۖ وَيَقْذِفُونَ بِالْغَيْبِ مِنْ مَكَانٍ بَعِيدٍ

Иличи илди гьалабра бирхути ахӀенри ва чули багьес хӀебирусиличила гъай-мезли биркьутири.

Они не верили в это прежде и делали предположения из далекого места.

54

وَحِيلَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَا يَشْتَهُونَ كَمَا فُعِلَ بِأَشْيَاعِهِمْ مِنْ قَبْلُ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا فِي شَكٍّ مُرِيبٍ

Аммаки илдалара илдас дигусилара ургаб гьалабиз бирар. Илдас гьалабти халкьанасра илгъуна барибсири, сенахӀенну илди ахир агарти ташмишдешуназиб бири.

Между ними и тем, что они пожелают, будет воздвигнута преграда, что прежде произошло с подобными им. Воистину, они терзались смутными сомнениями.