Сура 6 «ХIяйванти» — Аль-Анам (Скот)
Все суры
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ۖ ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ
Деза биаб Аллагьлис, мусни-зубри акIахъубсилис, цIябдешра шалара кадизахъурсилис! Капуртани биалли чула ВегIбекIличил цугти гIуррара пикрибирули саби!
Хвала Аллаху, Который сотворил небеса и землю и установил мраки и свет. Но даже после этого те, которые не уверовали, приравнивают к своему Господу других.
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ طِينٍ ثُمَّ قَضَىٰ أَجَلًا ۖ وَأَجَلٌ مُسَمًّى عِنْدَهُ ۖ ثُمَّ أَنْتُمْ تَمْتَرُونَ
ХIуша гIянжилизирад акIахъубси ва хIушазивад гьарилалис гIямрула бурхIнира кьяймала бархIи ил мицIирвирнира кадизахъурси — Аллагь сай. ХIуша биалли ташмишдикIулрая.
Он - Тот, Кто сотворил вас из глины, а затем назначил срок для вашей смерти. У Него есть также назначенный срок для воскрешения, но после этого вы все еще сомневаетесь.
وَهُوَ اللَّهُ فِي السَّمَاوَاتِ وَفِي الْأَرْضِ ۖ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَجَهْرَكُمْ وَيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُونَ
Ил — зубрачивра ванзала къакъличивра Аллагь сай: Илични балули сай хIушани дигIянабирусира, хIушани дакIукабирусира, хIушани хIушаб бурчусира.
Он - Аллах на небесах и на земле. Он знает то, что вы утаиваете и совершаете открыто, и знает то, что вы приобретаете.
وَمَا تَأْتِيهِمْ مِنْ آيَةٍ مِنْ آيَاتِ رَبِّهِمْ إِلَّا كَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِينَ
Чула ВегIбекIла аятуназибад илдачи сегъуна аят бакIалра, илди илизибад гIелумбилзутири.
Какое бы знамение из знамений их Господа ни являлось к ним, они отворачивались от него.
فَقَدْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُمْ ۖ فَسَوْفَ يَأْتِيهِمْ أَنْبَاءُ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ
Илдачи бархьдеш бакIибхIели, илдани ил къянализи халбирусири; бахъхIи агарли илдачи лябкьян сунечиб илди чебдукаркIусиличила хабар.
Они сочли ложью истину, когда она явилась к ним, но до них дойдут вести о том, над чем они насмехались.
أَلَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ قَرْنٍ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّنْ لَكُمْ وَأَرْسَلْنَا السَّمَاءَ عَلَيْهِمْ مِدْرَارًا وَجَعَلْنَا الْأَنْهَارَ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمْ فَأَهْلَكْنَاهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَأَنْشَأْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ قَرْنًا آخَرِينَ
Чус гьаларти чум наслу Нушани къирдарилрал илдани хIебалулира? Нушани илдас иш ванзаличиб хIушаб хIегибси ахъри бедибсири: «Нушани илдас зубрачирад эркинти заб дашахъутири, илдала къурдбикад кадухъахъес хIуркIбачи чевкъахъусири, амма кIинайс, чула бунагьуни багьандан, илди Нушани къирбарира ва гIур илдала мерлаб цархIил наслу акIахъубра.
Разве они не видели, сколько поколений Мы погубили до них? Мы одарили их на земле властью, которой не одарили вас, ниспосылали им с неба обильные дожди и заставляли реки течь под ними. Мы погубили их за их грехи и создали после них другие поколения.
وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتَابًا فِي قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوهُ بِأَيْدِيهِمْ لَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَٰذَا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ
Эгер Нушани хIед дурхъаси бергараглизиб Кунг бархьахIеллира ва капуртани чула някъбачил ил хахамбаралра, илхIелира илдани ири: «Ишди — гIячихъли сихIру сари!»
Если бы даже Мы ниспослали тебе Писание на бумаге, и они прикоснулись бы к ней своими руками, неверующие все равно бы сказали: "Это - очевидное колдовство".
وَقَالُوا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌ ۖ وَلَوْ أَنْزَلْنَا مَلَكًا لَقُضِيَ الْأَمْرُ ثُمَّ لَا يُنْظَرُونَ
Илди бикIули саби: «Сепайда, иличи нагагь малайк вархьибси виалри». Рахли Нушани малайк вархьибси виалри, анцIбукь ишькяйда таманбири: илала гIергъи илдас танбихI гIелайзи архIехи
Они сказали: "Почему к нему не спускается ангел?" Если бы Мы ниспослали ангела, то решение уже было бы вынесено, после чего они не получили бы отсрочки.
وَلَوْ جَعَلْنَاهُ مَلَكًا لَجَعَلْنَاهُ رَجُلًا وَلَلَبَسْنَا عَلَيْهِمْ مَا يَلْبِسُونَ
Эгер Нушани малайк вархьибти диахIелри, илра адам сайлин урхьира, илди чула ташмишдешуназиб батурли.
Если бы даже Мы ниспослали ангела, Мы все равно сделали бы его мужчиной и привели бы их в замешательство относительно того, в чем они сомневаются.
وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِينَ سَخِرُوا مِنْهُمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ
ХIед гьалабти идбагунира дукелцIиличи бирхъутири, амма илди мискьилладибирутас кьадарбирусири чучиб чебдукарбяхIни.
До тебя посланников также подвергали осмеянию, но тех, кто насмехался над ними, окружало (или постигало) то, над чем они издевались.
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ
Бура: «Иш ванзала къакъкад къяйцIдухъеная ва илди къянбартази халбирутала ахир сегъунарил хIердизирая»...
Скажи: "Постранствуйте по земле и посмотрите, каким был конец тех, которые сочли ложью истину".
قُلْ لِمَنْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ قُلْ لِلَّهِ ۚ كَتَبَ عَلَىٰ نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ ۚ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ ۚ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ
Бура: «Зубрачибра ванзала къакъличибра лебси чила арилизиба?» Бура: «Аллагьла арилизиб саби! Илини Сунечи чесиб уркIецIичевсили вирес. Ташмишдеш агарли, Илини хIуша лерилра кьиямала бархIи дурчурая. Чули саби чеббалкIахъунти — Аллагьличи бирхули ахIен.
Скажи: "Кому принадлежит то, что на небесах и на земле?" Скажи: "Аллаху! Он предписал Себе милосердие. Он непременно соберет вас вместе в День воскресения, в котором нет сомнения. Те, которые потеряли самих себя, никогда не уверуют".
وَلَهُ مَا سَكَنَ فِي اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ ۚ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
Аллагьла арилизир сари дугели ва хIерели дирути гьар секIал: Ил гьар секIал иргъан, гьар секIал далан сай!».
Ему принадлежит все, что покоится днем и ночью, и Он - Слышащий, Знающий.
قُلْ أَغَيْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ ۗ قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ ۖ وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ
Бура: «Мусни-зубри акIахъубси, лебтасалра беркала лугуси, амма беркайчи Сунела хIяжатдеш агарси ца Аллагь ахIенси гIур чи виалра наб кумекчили урцису, гьатIи?» Бура: «Набчи хъарбарибси саби Аллагьлис мутIигIтазивад цаибсили виахъес, хIушачи — бахъал аллагьнартили хIедиахъес».
Скажи: "Неужели я возьму своим покровителем кого-либо, кроме Аллаха, Творца небес и земли? Он кормит, а Его не кормят". Скажи: "Мне велено быть первым из тех, кто покорился". Не будь же в числе многобожников.
قُلْ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ
Бура: «Дила ВегIбекIлис мукIурхIекIасли, кьиямала бархIи наб танбихI баресгу или урухкIулра».
Скажи: "Я боюсь, что если я ослушаюсь моего Господа, то меня постигнут мучения в Великий день".
مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ ۚ وَذَٰلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ
Бура: «Ил бархIи чис танбихI хIебаралра, иличивад Аллагь чеверхурли сай: ил биалли — халал игъбар саби!».
Тот, кто будет отвращен от них (мучений) в тот день, того Он помиловал. Это будет очевидное преуспеяние.
وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ ۖ وَإِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Эгер Аллагьли хIечи сегъуна-биалра балагь бархьалли, илизивад хIу верцахъесра чIянкIли Илиницун вирар; рахли хIед гIяхIдеш бархьалли, — Илини Сунес дигуси барес вирни багьандан саби.
Если Аллах коснется тебя бедой, то никто не сможет избавить от нее, кроме Него. Если же Он коснется тебя благом, то ведь Он способен на всякую вещь.
وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ ۚ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ
Сунела лугърала ари арагIебли Аллагьлизиб саби. Ил — гIякьлучевси, гьар секIал далуси сай!
Он - Одолевающий и находится над Своими рабами. Он - Мудрый, Ведающий.
قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهَادَةً ۖ قُلِ اللَّهُ ۖ شَهِيدٌ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ ۚ وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَٰذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَمَنْ بَلَغَ ۚ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللَّهِ آلِهَةً أُخْرَىٰ ۚ قُلْ لَا أَشْهَدُ ۚ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ
Хьарбаа: «БегIлара вархьси бикьри чи сая?» Бура: «Аллагь сай; хIушаб Ил дила шайзивадси бикьри сай. Наб иш Кьуръан бархьибсира саби нуни хIуша ва чучи ил баибти цархIилти бучIахъес. Аллагьла дурабад гIурра аллагьуни леб или дикIути хIуша ахIенрав, гьатIи?» Бура: «Ну илкьяйда викIуси ахIенра». Бура: «Аллагь ца сай левси ва Ил ахIенси гIурра аллагьуни леб дикIути хIушачи ну кьабулли ахIенра».
Скажи: "Чье свидетельство является самым важным?" Скажи: "Аллах - Свидетель между мною и вами. Этот Коран дан мне в откровение, чтобы я предостерег посредством него вас и тех, до кого он дойдет. Неужели вы действительно свидетельствуете, что наряду с Аллахом существуют другие боги?" Скажи: "Я не свидетельствую об этом". Скажи: "Он является Единственным Богом, и я не причастен к тому, что вы приобщаете в сотоварищи".
الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمُ ۘ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ
Чус Нушани Кьуръан гибтани ил чула уршби балуливан балуси саби. Чули саби чеббалкIахъунти биалли — Аллагьличи бирхули ахIен!
Те, кому Мы даровали Писание, знают его, как знают своих сыновей. Те, которые потеряли самих себя, никогда не уверуют.
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ ۗ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ
Аллагьличила къянбани угьусичив яра Илала насихIятуни къяналатази халдирусиличив гьатIи имцIали бунагькар левара? Бархьагарти талихIчебли хIебирар!
Кто может быть несправедливее того, кто возвел на Аллаха навет или счел ложью Его знамения? Воистину, не преуспеют беззаконники.
وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا أَيْنَ شُرَكَاؤُكُمُ الَّذِينَ كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ
Кьиямала бархIи Нушани илди лебилра бурчехIе, Аллагь ахIенси гIурра аллагьуни леб или бикIутази илхIели хьарбиэхIе: хIушани пикрибарибти аллагьуни чинаба?
В тот день Мы соберем их вместе, а затем скажем тем, кто приобщал сотоварищей: "Где сотоварищи, о существовании которых вы предполагали?"
ثُمَّ لَمْ تَكُنْ فِتْنَتُهُمْ إِلَّا أَنْ قَالُوا وَاللَّهِ رَبِّنَا مَا كُنَّا مُشْرِكِينَ
ИлхIели илдани ишкьяйдацун иру: «Аллагьличи, нушала ВегIбекIличи хъя бирулра: Нуша бахъал аллагьнарти ахIенри!»
Тогда у них не будет никакого оправдания, кроме слов: "Клянемся Аллахом, нашим Господом, мы не были многобожниками!"
انْظُرْ كَيْفَ كَذَبُوا عَلَىٰ أَنْفُسِهِمْ ۚ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ
Ца хIеризигу, чучила саби илди севан къянбани бугьулил ва чули пикридарибтазибад севан гIелумбилзулил!
Посмотри, как они лгут о самих себе! Но покинет их все, что они измышляли.
وَمِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ ۖ وَجَعَلْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَفِي آذَانِهِمْ وَقْرًا ۚ وَإِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لَا يُؤْمِنُوا بِهَا ۚ حَتَّىٰ إِذَا جَاءُوكَ يُجَادِلُونَكَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَٰذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ
Илдала ургаб леб хIечи лехIихъес дигути, амма илдази ил хIебагьахъес багьандан Нушани илдала уркIбачи юргъан чебушира ва лихIби гIянцIдарира. Эгер илдани Аллагьла лерилра гIяламатуни чедаалра, илдачи илди бирххIерар ва хIечил жалбикIес бакIибхIелира, Аллагьличи хIебирхутани иру: «Ил — гьаб-убла адамтала къянала хабар саби!».
Среди них есть такие, которые слушают тебя, но Мы накинули на их сердца покрывала, чтобы они не могли понять его, и поразили их уши глухотой. Какое бы знамение они ни увидели, они все равно не уверуют в него, и поэтому, когда они приходят к тебе, чтобы препираться с тобой, неверующие говорят: "Это - всего лишь сказки древних народов".
وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْأَوْنَ عَنْهُ ۖ وَإِنْ يُهْلِكُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ
Илдани цархIилтира Аллагьличибад гьярахъбирули саби, Иличибад сабира аркьули саби: илдани чули чус зарал бирули саби ва ил балули ахIен.
Они удерживают других от него (прямого пути), и сами сторонятся его, однако они губят только самих себя, не ощущая этого.
وَلَوْ تَرَىٰ إِذْ وُقِفُوا عَلَى النَّارِ فَقَالُوا يَا لَيْتَنَا نُرَدُّ وَلَا نُكَذِّبَ بِآيَاتِ رَبِّنَا وَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
Илди жагьаннабла цIала гьала тIашбатурси замана ца хIези чебаахъес! ИлхIели илди бикIар: «Рахли нуша гьаларла гIямрулизи чардарахIелри, нушала ВегIбекIла гIяламатуни нушани къяналатази халхIедирира, нуша Аллагьличи дирхутили дирира!»
Если бы ты только увидел их, когда их остановят перед Огнем. Они скажут: "О, если бы нас вернули обратно! Мы не считали бы ложью знамения нашего Господа и стали бы верующими!"
بَلْ بَدَا لَهُمْ مَا كَانُوا يُخْفُونَ مِنْ قَبْلُ ۖ وَلَوْ رُدُّوا لَعَادُوا لِمَا نُهُوا عَنْهُ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ
Юх, гьалаб чули дигIянабируси, гьанна илдазиб дакIукабиуб; эгер илди гьаларла гIямрулизи чарбаталра, илди чула гьаларла баркьудлумази ихъи! ИлдикIун — къянбарти саби!
О нет! Им открылось то, что они скрывали прежде. Если бы их вернули обратно, то они непременно вернулись бы к тому, что им было запрещено. Воистину, они - лжецы.
وَقَالُوا إِنْ هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ
Илди бикIули саби: «ГIямру цадехIцун сари лерти, дебкIили гIергъи нуша мицIирдирути ахIенра».
Они говорят: "Есть только наша мирская жизнь, и мы не будем воскрешены".
وَلَوْ تَرَىٰ إِذْ وُقِفُوا عَلَىٰ رَبِّهِمْ ۚ قَالَ أَلَيْسَ هَٰذَا بِالْحَقِّ ۚ قَالُوا بَلَىٰ وَرَبِّنَا ۚ قَالَ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ
Илди чула ВегIбекIла гьала тIашбатурхIели сегъуна хIяйчиб бирарал хIуни чебаадлири! Аллагьли хьарбиу: «Иш — бархьдеш ахIену?» Илдани жаваб луга: «Бархьдеш саби, нушала ВегIбекIличи хъя бирулра!» Аллагьли иру: «ХIуша капуртили дирни багьандан, гIязаб чIямбарая».
Если бы ты только увидел их, когда их остановят перед их Господом. Он скажет: "Разве это не истина?" Они скажут: "Конечно, клянемся нашим Господом!" Он скажет: "Вкусите же мучения за то, что вы были неверующими!"
قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِلِقَاءِ اللَّهِ ۖ حَتَّىٰ إِذَا جَاءَتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً قَالُوا يَا حَسْرَتَنَا عَلَىٰ مَا فَرَّطْنَا فِيهَا وَهُمْ يَحْمِلُونَ أَوْزَارَهُمْ عَلَىٰ ظُهُورِهِمْ ۚ أَلَا سَاءَ مَا يَزِرُونَ
Аллагьличил саби тъунибиъни кьиямала бархIи хапли сабаайчи къянбази халбирути илди чеббалкIи кавлули саби. Илдани иру: «Нушани дарибти дархьагарти баркьудлуми сабабли нуша севан талихIагарлирал!» Чучибси бунагьунала дех илдани къукърачиб биху: «Ать, хIябилра декIли бирар илдас ил дех!
Те, которые отрицали встречу с Аллахом, уже оказались в убытке. Когда же внезапно для них настанет Час, они, неся свои ноши на своих спинах, скажут: "Горе нам за то, что мы упустили там!" Как же скверно то, что они понесут!
وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ ۖ وَلَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ
Иш дунъяличирти гIямру — дугIла авара, муэр сари, амма ахиратлизирти гIямру — Аллагьлизибад урухкIутас нигIмат сари. Иличила пикрихIедулхъадаяв?
Мирская жизнь - всего лишь игра и потеха, а последняя обитель лучше для тех, кто богобоязнен. Неужели вы не разумеете?
قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَيَحْزُنُكَ الَّذِي يَقُولُونَ ۖ فَإِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُونَكَ وَلَٰكِنَّ الظَّالِمِينَ بِآيَاتِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ
Илдани дурутани хIу пашманирахъули виъни нушани балулра. Амма илдани къянбарлизи халируси ца хIуцун ахIенри, илди капуртани Аллагьла аятунира урдирхъули сари.
Мы знаем, что тебя печалит то, что они говорят. Они не считают лжецом тебя - беззаконники отрицают знамения Аллаха!
وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ فَصَبَرُوا عَلَىٰ مَا كُذِّبُوا وَأُوذُوا حَتَّىٰ أَتَاهُمْ نَصْرُنَا ۚ وَلَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِ اللَّهِ ۚ وَلَقَدْ جَاءَكَ مِنْ نَبَإِ الْمُرْسَلِينَ
ХIед гьалабти идбагунира илдани къянбартази халбирутири, амма саби къянбартази халбирни ва балтIни илдани, Нушала кумек чучи бакIайчи, сабурличил чекайсусири, сенахIенну Аллагьла тIай урряхъес чилилра хIейрар. Илди идбагуначила хIези гьанналаубал багьахъурси саби.
До тебя посланников также считали лжецами, но они терпели то, что их называли лжецами и обижали, пока не являлась к ним Наша помощь. Никто не исказит слов Аллаха, и до тебя уже дошли некоторые вести о посланниках.
وَإِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ إِعْرَاضُهُمْ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَبْتَغِيَ نَفَقًا فِي الْأَرْضِ أَوْ سُلَّمًا فِي السَّمَاءِ فَتَأْتِيَهُمْ بِآيَةٍ ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدَىٰ ۚ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْجَاهِلِينَ
Аллагьла гьунчибад илди гIелумбизни хIед илцадра децIагиб, хIятта, рахли вируси виадри, ванзаличиб гяв-гяв яра зубрачи ганзи дарес дигахъади, илдас сегъуна-биалра далил гьалабихьес багьандан! Аллагьли, рахли диталри, лебилра илди бархьси гьунчи кайи, ил багьандан хIура селра хIебалантала лугIилизив майруд!
Если тебя тяготит их отвращение, то если ты сможешь отыскать проход в земле или лестницу на небо, то принеси им знамение. Если бы Аллах пожелал, то собрал бы их всех на прямом пути. Посему не будь одним из невежд.
إِنَّمَا يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ يَسْمَعُونَ ۘ وَالْمَوْتَىٰ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ ثُمَّ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ
Гьайгьайра, гIянцIси ахIенси хIечи лехIихъур. БебкIибти Аллагьли мицIирбиру; гIур илди Иличи чарбалта.
Отвечают только те, кто внимает. А мертвых Аллах воскресит, после чего они будут возвращены к Нему.
وَقَالُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ ۚ قُلْ إِنَّ اللَّهَ قَادِرٌ عَلَىٰ أَنْ يُنَزِّلَ آيَةً وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
Илди бикIули саби: «Эгер илис сунела ВегIбекIличибад сегъуна-биалра лишан бархьибси биалри!» Бура: «Лишан бархьес Аллагьла ахъри леб, амма адамтазибад дебали бахъли селра балуси агара».
Они говорят: "Почему ему не ниспослано знамение от его Господа?" Скажи: "Аллах властен ниспослать знамение". Но большинство их не обладает знанием.
وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا طَائِرٍ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُكُمْ ۚ مَا فَرَّطْنَا فِي الْكِتَابِ مِنْ شَيْءٍ ۚ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ
ХIушалагьунти мякьа-мажа чулара агарти ванзаличир дашути я мицIираг агара, я дуклумачир урцути арцанти агара, Нушани иш Кьуръайзиб бурес селра хъумхIертурра. Замана баибхIели, илди чула ВегIбекIличи бучили бирар.
Все живые существа на земле и птицы, летающие на двух крыльях, являются подобными вам сообществами. Мы ничего не упустили в Писании. А затем они будут собраны к своему Господу.
وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا صُمٌّ وَبُكْمٌ فِي الظُّلُمَاتِ ۗ مَنْ يَشَإِ اللَّهُ يُضْلِلْهُ وَمَنْ يَشَأْ يَجْعَلْهُ عَلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ
Нушала аятуни къянбази халдирути — гIянцIти, гъай хIедалути, сукъурти саби. Аллагьли Сунес чевалкIахъес дигуси чевулкIахъу ва Сунес бархьси гьунчи калтес дигуси — бархьси гьунчи калта.
Те, которые считают ложью Наши знамения, глухи и немы во мраках. Аллах вводит в заблуждение, кого пожелает, и наставляет на прямой путь, кого пожелает.
قُلْ أَرَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُ اللَّهِ أَوْ أَتَتْكُمُ السَّاعَةُ أَغَيْرَ اللَّهِ تَدْعُونَ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ
Бура: «ХIушазивад гьарилли хIебалулрав, гьатIи, эгер Аллагьличибад хIушаб танбихI бакIалли яра кьиямала бархIи сабаалли, хIуша чичи-биалра цархIилличи ахIи, Аллагьличи дугьадилзни, нагагь хIуша бархьдеш диганти диадалли.
Скажи: "Скажите мне, станете ли вы призывать кого-либо наряду с Аллахом, если вас поразит наказание Аллаха или наступит Час, если только вы говорите правду?"
بَلْ إِيَّاهُ تَدْعُونَ فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِنْ شَاءَ وَتَنْسَوْنَ مَا تُشْرِكُونَ
Гьарли-марли, илхIели хIуша Иличи дугьадилзадая ва Илини, эгер Сунес дигули ахъалли, хIушани тиладибарибси бирули сай ва Илала дурабад аллагьунази халбирути хIушанира хъумкартулрая.
О нет! Вы будете призывать только Его. Если Он пожелает, то избавит вас от того, по поводу чего вы станете взывать к Нему, и тогда вы забудете о тех, кого приобщали в сотоварищи.
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا إِلَىٰ أُمَمٍ مِنْ قَبْلِكَ فَأَخَذْنَاهُمْ بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ
ХIед гьалабти декIар-декIарти халкьаначи Нушани вакилти бурхьира, илдачи балагь-кьадар, мусибат чедашахъира; белики, илди мутIигIбакIес!
Мы уже отправляли посланников к народам до тебя. Мы подвергали их нищете и недугам, дабы они стали смиренными.
فَلَوْلَا إِذْ جَاءَهُمْ بَأْسُنَا تَضَرَّعُوا وَلَٰكِنْ قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
Эгер чучи къиян-жапа дакIибси замана илди мутIигIбакIибти биалри! Иличи ургIебли, илдала уркIби гьатIира къяркьдиуб ва шайтIай илдази чула баркьудлуми лергIер гIяхIтази хIясибдарахъиб!
Почему же, когда их поражало Наше наказание, они не становились смиренными? Их сердца ожесточались, а сатана приукрашивал для них то, что они совершали.
فَلَمَّا نَسُوا مَا ذُكِّرُوا بِهِ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ أَبْوَابَ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّىٰ إِذَا فَرِحُوا بِمَا أُوتُوا أَخَذْنَاهُمْ بَغْتَةً فَإِذَا هُمْ مُبْلِسُونَ
Чус дигути гьар секIайчи Нушани илдас унза ибхьуси ва чус гибсиличи илди хIилнабиркьуси замана, илдани Нушала хъарбаркьуначила хъумуртусири; Нушани илди хапли бялчIутири ва, хIера, гьанна илди кьакьабакIили саби.
Когда они позабыли о том, что им напоминали, Мы распахнули перед ними врата ко всякой вещи. Когда же они возрадовались дарованному, Мы схватили их внезапно, и они пришли в отчаяние!
فَقُطِعَ دَابِرُ الْقَوْمِ الَّذِينَ ظَلَمُوا ۚ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
ХIяжар баркьудлумази абархибти илдигъунти халкь чула цалра адам хIетурли къирбирутири. Деза биаб Аллагьлис, мусни-зубрала ВегIбекIлис!
Беззаконники были уничтожены до основания. Хвала Аллаху, Господу миров!
قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَخَذَ اللَّهُ سَمْعَكُمْ وَأَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلَىٰ قُلُوبِكُمْ مَنْ إِلَٰهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِهِ ۗ انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُونَ
Бура: «Рахли Аллагьли хIуша гIянцIдарадалли ва сукъурдарадалли, хIушала уркIбачи мегь чедихьалли, марлира, Аллагьла дуравад, гIур сегъуна-виалра цархIил аллагьли хIушаб илди чардиру или гьанбиркулив?» ХIеризи, Нушани сецад лишанти гьандуршулрал, амма илди илала гIергъира хIелумбилзули саби.
Скажи: "Скажите мне, если Аллах отнимет ваш слух и ваше зрение и запечатает ваши сердца, какое божество, кроме Аллаха, вернет вам все это?" Посмотри, как Мы разъясняем знамения, однако они все еще отворачиваются.
قُلْ أَرَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُ اللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ
Бура: «Эгер хапли яра якьинни Аллагьличибад хIушаб танбихI гIеббаалли, илхIели хIушазибадли бунагькар адамтицун улхни хIушазивад гьарилли хIебалулив, гьатIи?».
Скажи: "Скажите мне, если наказание Аллаха поразит вас неожиданно или открыто, разве будет погублен кто-либо, кроме несправедливых людей?"
وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ ۖ فَمَنْ آمَنَ وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ
Нушани вакилти бурхьутири гIяхIти хабурти ва насихIятуни диханти саблицун: илдачи чи вирхалра ва гIяхIси ветаалра — илала сегъуналра урехи хIебири, илала сегъунтилра децI-шишимти хIедири.
Мы отправляем посланников только добрыми вестниками и предостерегающими увещевателями. Те, которые уверовали и совершали праведные деяния, не познают страха и не будут опечалены.
وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا يَمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ
Нушала лишанти къянбази халдирутас биалли бебкIа гIеббиусири, чули бунагькар баркьудлуми дирни багьандан.
А тех, которые считают ложью Наши знамения, коснутся мучения за то, что они были нечестивцами.
قُلْ لَا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزَائِنُ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰ إِلَيَّ ۚ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَىٰ وَالْبَصِيرُ ۚ أَفَلَا تَتَفَكَّرُونَ
Бура: «Ну хIушази викIули ахIенра Аллагьла давлуми набзир сари или, викIули ахIенра дигIянати далулра или. ХIушази викIули ахIенра ну малайк сайра или: нуни набчи Аллагьли хъарбарибсицун бирулра». Бура: «ХIулбала шала лебсира сукъурра цагъунти сабив, гьатIи? Марлира, хIуша иличила пикрихIедулхъулрав?
Скажи: "Я не говорю вам, что при мне сокровищницы Аллаха, и я не ведаю сокровенного. Я не говорю вам, что являюсь ангелом. Я следую лишь тому, что ниспосылается мне в откровении". Скажи: "Разве равны слепой и зрячий? Неужели вы не поразмыслите?"
وَأَنْذِرْ بِهِ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْ يُحْشَرُوا إِلَىٰ رَبِّهِمْ ۙ لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِهِ وَلِيٌّ وَلَا شَفِيعٌ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ
Чула ВегIбекIличи бучайчи урехили бицIили хIерликабиибтази Нуни хIези дурибти аргъахъа. Илдас Аллагьла дуравад я кумекчи, я къакъбяхъ агара: белики, илди Аллагьлизибад урухкIес!
Предостерегай им тех, которые страшатся того, что будут собраны перед своим Господом тогда, когда не будет у них, помимо Него, ни покровителя, ни заступника. Быть может, они устрашатся!
وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ۖ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ
Чула ВегIбекIлизи, Илала дяхIличиб умцIули, савлира бархIехъра булгути хIечибад дугIмайид: селис-биалра илдазибад жаваб тIалаббирес хIела къуллукъ ахIен; селисбиалра хIезибад жаваб тIалаббирес — илдалара къуллакъ ахIен. Нагагь илди хIечибад дугIаадли — хIу бархьагартала лугIилизив вируд.
Не прогоняй тех, которые взывают к своему Господу утром и перед закатом, стремясь к Его Лику. Ты нисколько не в ответе за них, и они нисколько не в ответе за тебя. Если же ты прогонишь их, то окажешься одним из беззаконников.
وَكَذَٰلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لِيَقُولُوا أَهَٰؤُلَاءِ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنْ بَيْنِنَا ۗ أَلَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِالشَّاكِرِينَ
Илкьяйдали Нушани цабехIличил цабехIла хIялумцIура, илди бикIахъес; «Марлира, иличибли Аллагьли нушачи уркIецIи бирулив?» ГIяхIсант баланти Аллагьли чилилрайчиб ункъли хIебалулив, гьатIи?
Таким образом Мы искушали одних из них другими, дабы они сказали: "Неужели среди нас Аллах оказал милость только этим?" Разве Аллах не лучше знает тех, кто благодарен?
وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ ۖ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَىٰ نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ ۖ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ
Нушала лишантачи бирхути хIечи башухIели, илдази викIен: «Ассалам!» ХIушала ВегIбекIли уркIецIичевсили вирес чесиб: хIушазивад чили хатIаличил вайси баркьуди баралра, гIур пашманиалра ва хатIа гьарбаралра — иличивад Аллагь чевкархар, иличи уркIецIи биру.
Когда к тебе приходят те, которые уверовали в Наши знамения, говори им: "Мир вам! Ваш Господь предписал себе быть Милосердным, и если кто из вас сотворит зло по своему невежеству, а затем раскается и станет совершать праведные деяния, то ведь Он - Прощающий, Милосердный".
وَكَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ وَلِتَسْتَبِينَ سَبِيلُ الْمُجْرِمِينَ
Илкьяйдали гIячихъли дурулра Нушани илди лишанти ва ил секIал бунагькартала гьуни дурусли чебаахъес багьандан бирулра.
Таким образом Мы разъясняем знамения, чтобы стал ясен путь грешников.
قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ۚ قُلْ لَا أَتَّبِعُ أَهْوَاءَكُمْ ۙ قَدْ ضَلَلْتُ إِذًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِينَ
Бура: «Аллагьла дуравад хIушани чус икрам бирутази улгахъес наб къадагъабарибон саби». Бура: «Нуни хIушаб дигуси хIебирис, рахли ил бараслири, ну чеввалкIи вирира, илхIели ну бархьси гьунчибад башутала лугIилизив хIейрира».
Скажи: "Мне запрещено поклоняться тем, к кому вы взываете наряду с Аллахом". Скажи: "Я не стану потакать вашим желаниям. В противном случае я собьюсь с пути и не окажусь в числе следующих прямым путем".
قُلْ إِنِّي عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَكَذَّبْتُمْ بِهِ ۚ مَا عِنْدِي مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ ۚ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ ۖ يَقُصُّ الْحَقَّ ۖ وَهُوَ خَيْرُ الْفَاصِلِينَ
Бура: «Ну дила ВегIбекIличивад гIячихъти хъарбаркьуначил вакIилра, хIушани биалли илди къянбази халдирулрая. ХIушаб хъярхъ-хъярхъли сабаили дигуси секIал дила арилизиб ахIен; ил секIал Аллагьла арилизибадцун дигахъуси саби; бархьдеш Илини чебиахъу. Илини саби гьар секIайс пурбан лугуси.
Скажи: "Я руководствуюсь ясным доказательством от моего Господа, а вы считаете это ложью. Я не владею тем, что вы торопите. Решение принимает только Аллах. Он изрекает истину и является Наилучшим из судий".
قُلْ لَوْ أَنَّ عِنْدِي مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ لَقُضِيَ الْأَمْرُ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ ۗ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِالظَّالِمِينَ
Бура: «ХIушаб хъярхъ-хъярхъли сабаили дигуси секIал нагагь дила арилизиб биалри, анцIбукь нунира хIушанира гьанналауб арзили бири: АллагьликIун гIяхIил бала бархьагарти!
Скажи: "Если бы я владел тем, что вы торопите, то спор между мной и вами был бы уже решен. Но Аллаху лучше знать о беззаконниках.
وَعِنْدَهُ مَفَاتِحُ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَا إِلَّا هُوَ ۚ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ ۚ وَمَا تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِي ظُلُمَاتِ الْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُبِينٍ
ДигIяндешунала умхьни Илизир сари; илди ца Илиницун сари далути. Ванзаличир ва урхьназир лерти лерилра секIал Илини дала; галгаличибад цалра кIапIи Илала пурбан агарли кабиркуси ахIен; гIянжилизиб ризкьила кьякь агара, я берубси я зярхIси кьарла чIиъ агара, чучилара лавхIул мяхIпузлизиб хIебурибси.
У Него ключи к сокровенному, и знает о них только Он. Ему известно то, что на суше и в море. Даже лист падает только с Его ведома. Нет ни зернышка во мраках земли, ни чего-либо свежего или сухого, чего бы не было в ясном Писании.
وَهُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ وَيَعْلَمُ مَا جَرَحْتُمْ بِالنَّهَارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضَىٰ أَجَلٌ مُسَمًّى ۖ ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
Дугели хIушаб паргъатдеш бихуси Аллагьли саби; хIерели абзур бархIи хIушани се бирулрал Илини балули сай. ХIушаб кабизахъурси замана беркIахъес багьандан гIур Илини хIуша кьиямала бархIи мицIирдирулрая. ГIур хIуша Иличи чардирурая ва илхIели хIушази Илини чебиахъу хIушани се бирусирил.
Он - Тот, Кто забирает ваши души ночью и знает, что вы делаете днем. Затем Он воскрешает вас днем, чтобы исполнился назначенный срок (завершился срок вашей жизни). Затем к Нему вам предстоит вернуться, и затем Он поведает вам о том, что вы совершали.
وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ ۖ وَيُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً حَتَّىٰ إِذَا جَاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لَا يُفَرِّطُونَ
Сунела лугърала ари арагIебли Илизиб саби ва илди мяхIкамбирахъес Илини вакилти бурхьули сай. Нушала илди вакилтани бебкIала сягIят сабаайчи илдачи хIеруди бузахъули саби ва пикрилизи кахIесили селра балтули ахIен.
Он - Одолевающий и находится над Своими рабами. Он посылает к вам хранителей. Когда же к кому-нибудь из вас приходит смерть, Наши посланцы забирают его душу, и они не делают упущений.
ثُمَّ رُدُّوا إِلَى اللَّهِ مَوْلَاهُمُ الْحَقِّ ۚ أَلَا لَهُ الْحُكْمُ وَهُوَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِينَ
ГIур илди Аллагьличи, чула гьарли-марси ВегIбекиличи чарбарили бирар. ГIе, Сунес дигуси барес ахъри Илизиб саби; хIисаб-суал ирзутазивад бегIлара хъярхъси — Ил сай!»
Потом их возвращают к Аллаху, их Истинному Покровителю. Он один принимает решение, и Он - Самый быстрый в расчете.
قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً لَئِنْ أَنْجَانَا مِنْ هَٰذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ
Бура: «Ванзаличир, урхьначир балагьлизирад хIуша чили уцахъулрая, малхIямли ва дигIяна-гIяшли хIуша иши чичи дугьадилзулрая: «Илизирад ХIуни нуша дерцахъахIелли, нуша тIяхIсант балантили дирехIе».
Скажи: "Кто спасает вас от мраков на суше и на море, когда вы взываете к Нему смиренно и тайно, говоря: "Если Он спасет нас от этого, мы непременно будем благодарны!""
قُلِ اللَّهُ يُنَجِّيكُمْ مِنْهَا وَمِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ
Бура: «Илизирад ва цархIилти сегъунти-дигара балагьуназирад хIуша Аллагьли уцахъулрая, илала гIергъи биалли хIушани Илала дурабад гIурра аллагьуни лебни марбирулрая!»
Скажи: "Аллах спасает вас от этого и от всех остальных скорбей. Но вы продолжаете приобщать сотоварищей".
قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَىٰ أَنْ يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًا مِنْ فَوْقِكُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًا وَيُذِيقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍ ۗ انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ
Бура: «Аллагьла хIушачи чебкад яра хIушала кьяшмала удибад танбихI бархьес, хIушала уртар цахIебалгундешуни акIахъес ва цабехIлис цабехIтази балагьуни дихахъес ахъри леб». ХIера, Нушани сецад лишанти чедиахъулрал, — белики, илдани багьес!
Скажи: "Он властен наслать на вас мучения сверху или из-под ваших ног, привести вас в замешательство, разделив на группировки и дав одним из вас вкусить жестокость других". Посмотри, как Мы разъясняем знамения, чтобы они могли понять.
وَكَذَّبَ بِهِ قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّ ۚ قُلْ لَسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ
ХIела халкьли ил къянбази халбирули саби, хIятта ил— мар биалра. Бура: «Ну — хIуша багьандан жавабкардеш чейсан ахIенра.
Твой народ счел его (Коран) ложью, хотя он является истиной. Скажи: "Я не являюсь вашим попечителем и хранителем".
لِكُلِّ نَبَإٍ مُسْتَقَرٌّ ۚ وَسَوْفَ تَعْلَمُونَ
Гьарирла баркьудила — сунела замана лебси саби: бахъхIи агарли ил хIушани баладая!»
Для каждого сообщения установлен срок, и вы узнаете об этом.
وَإِذَا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آيَاتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّىٰ يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ ۚ وَإِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطَانُ فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرَىٰ مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
Нушала лишантачила дурути дацI гъайла варачаннизи гIелабиркути хIуни чебаибхIели, илдачивад гьарахъили, илди цархIил селичила-биалра хабуртази ахъайчи. Эгер иличила хIези шайтIай хъумартахъалли, хIези гьанбушили гIергъи хIу илди бархьагарти адамтачил камайруд.
Когда ты увидишь тех, которые разглагольствуют о Наших знамениях, отвернись от них, пока они не увлекутся другим разговором. Если же сатана заставит тебя забыть об этом, то не сиди с несправедливыми людьми после того, как вспомнишь.
وَمَا عَلَى الَّذِينَ يَتَّقُونَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَلَٰكِنْ ذِكْرَىٰ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ
Илдани дирутас Аллагьлизибад урухкIутазибад жаваб тIалабхIебиру, илдази чIянкIли иличила гьанбуршу: белики, илди Аллагьлизибад урухкIес!
Те, которые богобоязненны, не несут никакой ответственности за их расчет. Они должны лишь напоминать им, - быть может, они устрашатся.
وَذَرِ الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَهُمْ لَعِبًا وَلَهْوًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا ۚ وَذَكِّرْ بِهِ أَنْ تُبْسَلَ نَفْسٌ بِمَا كَسَبَتْ لَيْسَ لَهَا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيٌّ وَلَا شَفِيعٌ وَإِنْ تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍ لَا يُؤْخَذْ مِنْهَا ۗ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ أُبْسِلُوا بِمَا كَسَبُوا ۖ لَهُمْ شَرَابٌ مِنْ حَمِيمٍ وَعَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْفُرُونَ
Чула дин хIяз-хIузличи шурбатурти тяйдили бати: илди иш дунъяличирти гIямрули биргIябиргили саби! Кьуръайчибли илдази аргъахъа чула рухI чули чус дучибтазирад дубкIути диъни: Аллагьла дуравад илдала я кумекчи, я къакъбяхъ агара! Ва танбихIлизибад берцес багьандан се бедес дигули ахъалра, чузибад ил секIал кьабулбируси ахIен. Илгъуна бетаруси саби чули-чус бучибсилизибад улхутас. Илди бужар руржути шинни: капурти биъни багьандан илдас илгъуна кахси гIязаб бирар!
Покинь тех, которые считают свою религию забавой и потехой и обольщаются мирской жизнью. Но увещевай их этим, дабы душа не обрекла себя на погибель тем, что приобрела, когда не будет у нее покровителя и заступника, кроме Аллаха, и когда от нее не будет принято, какой бы выкуп она ни предложила. Они обрекли себя на погибель тем, что приобрели. Им уготованы кипящее питье и мучительные страдания за то, что они были неверующими.
قُلْ أَنَدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَنْفَعُنَا وَلَا يَضُرُّنَا وَنُرَدُّ عَلَىٰ أَعْقَابِنَا بَعْدَ إِذْ هَدَانَا اللَّهُ كَالَّذِي اسْتَهْوَتْهُ الشَّيَاطِينُ فِي الْأَرْضِ حَيْرَانَ لَهُ أَصْحَابٌ يَدْعُونَهُ إِلَى الْهُدَى ائْتِنَا ۗ قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدَىٰ ۖ وَأُمِرْنَا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ
Бура: «Марлира, нуша Аллагьличи ахIенси, чичи-биалра цархIилличи — сунени нушаб я пайда я зарал барес хIейрусличи — дугъадилзугирав? Аллагьли нуша бархьси гьуни кадатурли гIергъира, шайтIунтани чIянкI авлахъличив мехIуриахъубси ва ил сабабли дугIли къяйцIкайкIуси инсан кьяйдали, нушара нушани гьалар дирутачи гIеларяхI чардирехIев? Ил шайтIунтани мехIурварибсилизи юлдашуни бархьси гьунчи кайзахъес или жибикIули саби: «Ваши нушачи!» Бура: «Гьарли-марли, Аллагьла гьуни — бархьси гьуни саби ва нушачи хъарбарили саби мусни-зубрала ВегIбекIлис мутIигIтили дирахъес;
Скажи: "Разве мы станем поклоняться помимо Аллаха тому, что не приносит нам пользы и не причиняет нам вреда? Разве мы обратимся вспять после того, как Аллах наставил нас на прямой путь, подобно тому, кого дьяволы на земле обольстили и привели в замешательство, чьи товарищи призывают его на прямой путь: "Иди к нам!"" Скажи: "Путь Аллаха является единственным верным путем, и нам велено покориться Господу миров.
وَأَنْ أَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَاتَّقُوهُ ۚ وَهُوَ الَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ
илкьяйдали нушаб буйрухъбарили саби: «ДехIибала диреная ва Аллагьлизирад урухкIеная: Ил — нуша Сунечи дурчуси сай!»
Совершайте намаз и бойтесь Его, ведь к Нему вы будете собраны".
وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ ۖ وَيَوْمَ يَقُولُ كُنْ فَيَكُونُ ۚ قَوْلُهُ الْحَقُّ ۚ وَلَهُ الْمُلْكُ يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ ۚ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ ۚ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ
Ил — мусни-зубри акIахъубси сай; Илини «Биаб!» или ибси — бируси саби. Илала гъай—мар саби. Сур уфбируси бархIила ари Илизиб саби; дигIянасира дакIусира далан — Ил сай; Ил — гIякьлучев, гьар секIал далан сай!
Он - Тот, Кто сотворил небеса и землю во истине. В тот день Он скажет: "Будь!" - и это сбудется. Его Слово является истиной. Ему одному будет принадлежать власть в тот день, когда подуют в Рог. Он знает сокровенное и явное, Он - Мудрый, Ведающий.
وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً ۖ إِنِّي أَرَاكَ وَقَوْمَكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ
ХIера, Ибрагьимли сунела дудеш ГIязарлизи иб: «Марлира, хIуни къунчри аллагьунази халдирулив? Нуни чебиулра: хIура хIела халкьра таманни чердалкIирая».
Вот Ибрахим (Авраам) сказал своему отцу Азару: "Неужели ты считаешь идолов богами? Я вижу, что ты и твой народ находитесь в очевидном заблуждении".
وَكَذَٰلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ
Ва, хIера, Нушани мусни-зубрала ари чизиб сабил Ибрагьимлизи чебаахъира, ил гьар секIал далутала лугIилизив виахъес багьандан.
Так Мы показали Ибрахиму (Аврааму) царство небес и земли, дабы он стал одним из убежденных.
فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ رَأَىٰ كَوْكَبًا ۖ قَالَ هَٰذَا رَبِّي ۖ فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَا أُحِبُّ الْآفِلِينَ
Дуги бакIибхIели, Ибрагьимли зубари чебаиб ва иб: «ИкI — дила ВегIбекI сай!» Ил кIунбацIибхIели, илини иб: «Наб хIейгахъис кIунбицIуси».
Когда ночь покрыла его своим мраком, он увидел звезду и сказал: "Вот мой Господь!" Когда же она закатилась, он сказал: "Я не люблю тех, кто закатывается".
فَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بَازِغًا قَالَ هَٰذَا رَبِّي ۖ فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَئِنْ لَمْ يَهْدِنِي رَبِّي لَأَكُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّينَ
Абулхъуси Бац чебаибхIели, илини иб: «ИкI — дила ВегIбекI сай!» Бац гIелабикибхIели, илини иб: «Рахли дила ВегIбекIли бархьси гьунчи дурахIеасли, ну чеббалкIунти адамтала лугIилизив вирус».
Когда он увидел восходящую луну, то сказал: "Вот мой Господь!" Когда же она закатилась, он сказал: "Если мой Господь не наставит меня на прямой путь, то я стану одним из заблудших людей".
فَلَمَّا رَأَى الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هَٰذَا رَبِّي هَٰذَا أَكْبَرُ ۖ فَلَمَّا أَفَلَتْ قَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ
Абулхъуси БерхIи чебаибхIели, илини иб: «ИкI — дила ВегIбекI сай, Ил бегIлара чевяхIси сай!» БерхIи гIелакабикибхIели, илини иб: «Дила халкь! Аллагьла дуравад гIурра аллагьуни леб или дикIути хIушачи ну кьабулли ахIенра.
Когда он увидел восходящее солнце, то сказал: "Вот мой Господь! Оно больше других". Когда же оно зашло, он сказал: "О мой народ! Я непричастен к тому, что вы приобщаете в сотоварищи.
إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفًا ۖ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ
Нуни дила вяхI мусни-зубри акIахъубсиличи шурбалтулра, Илис уркIи-уркIилабад икрам бирулра ва ну бахъал аллагьунартала лугIилизив ахIенра».
Я искренне обратил свой лик к Тому, Кто сотворил небеса и землю, и Я не принадлежу к многобожникам!"
وَحَاجَّهُ قَوْمُهُ ۚ قَالَ أَتُحَاجُّونِّي فِي اللَّهِ وَقَدْ هَدَانِ ۚ وَلَا أَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِهِ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبِّي شَيْئًا ۗ وَسِعَ رَبِّي كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا ۗ أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ
Илала халкь иличил жалбикIи. Илини иб: «Марлира, Аллагьли ну бархьси гьунчи катурли гIергъира, хIуша набчил Иличила жалдикIулрав? Аллагьла дурабад хIушани аллагьунази халбирутазивад ну урухкIули ахIенра, эгер дила ВегIбекIлис се-биалра дигули адхIехъалли. Дила ВегIбекIли гьар секIал далули сай. Марлира, хIуша иличила пикрихIедулхъадаяв?
Его народ стал препираться с ним, и тогда он сказал: "Неужели вы станете препираться со мной относительно Аллаха, в то время как Он наставил меня на прямой путь? И я не боюсь тех, кого вы приобщаете в сотоварищи к Нему, если только мой Господь не пожелает чего-либо. Мой Господь объемлет знанием всякую вещь. Неужели вы не помяните назидание?
وَكَيْفَ أَخَافُ مَا أَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُونَ أَنَّكُمْ أَشْرَكْتُمْ بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا ۚ فَأَيُّ الْفَرِيقَيْنِ أَحَقُّ بِالْأَمْنِ ۖ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
Аллагьла дурабад хIушани аллагьунази халбирутазивад ну сен урухкIусирав, чучила хIушаб зубрачибад сегъуналра лишан хIебакIибкъира, илди аллагьунази халбирес хIуша уруххIекIухIели? Илди кIилизибадалра чидил имцIали урехиласира, эгер хIушани балули диадалли?»
Как я могу бояться тех, кого вы приобщаете в сотоварищи, если вы не боитесь приобщать в сотоварищи к Аллаху тех, о ком Он не ниспослал вам никакого доказательства? Какая же из двух групп имеет больше оснований чувствовать себя в безопасности, если вы только знаете?"
الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولَٰئِكَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَهُمْ مُهْتَدُونَ
Аллагьличи бирхутас ва чула динничи бархьагардешла палтар чехIелгъутас — илдас урехи агара ва илди бархьси гьунчиб саби.
Те, которые уверовали и не облекли свою веру в несправедливость, пребывают в безопасности, и они следуют прямым путем.
وَتِلْكَ حُجَّتُنَا آتَيْنَاهَا إِبْرَاهِيمَ عَلَىٰ قَوْمِهِ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَنْ نَشَاءُ ۗ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ
Сунела халкьличи къаршили Ибрагьимлис нушани гибти далилти илдигъунти сари. Нушаб дигути даражализиб Нушани ахъбурцулра. Гьарли-марли, хIела ВегIбекI — гIякьлучев, гьар секIал далан сай!
Таковы Наши доводы, которые Мы предоставили Ибрахиму (Аврааму) против его народа. Мы возвышаем по степеням, кого пожелаем. Воистину, твой Господь - Мудрый, Знающий.
وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ ۚ كُلًّا هَدَيْنَا ۚ وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ ۖ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَىٰ وَهَارُونَ ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ
Нушани илис гира ГIисакьра Якьубра; илди кIелра Нушани бархьси гьунчи кабатурра; Нушани илдас гьалав бархьси гьунчи катурра НухI, илала наслулизибад — Давуд, Сулайбан, Айгуб, Юсуп, Муса, Гьарун. ГIяхIдеш бирути Нушани илкьяйдали шабагъатлабирулра!
Мы даровали ему Исхака (Исаака) и Йакуба (Иакова). Мы повели их обоих прямым путем. Еще раньше Мы повели прямым путем Нуха (Ноя), а из его потомства - Давуда (Давида), Сулеймана (Соломона), Айуба (Иова), Йусуфа (Иосифа), Мусу (Моисея) и Харуна (Аарона). Таким образом Мы воздаем творящим добро.
وَزَكَرِيَّا وَيَحْيَىٰ وَعِيسَىٰ وَإِلْيَاسَ ۖ كُلٌّ مِنَ الصَّالِحِينَ
Закаригара, ЯхIъяра, ГIисара, Ильясра — илдира муъминти саби.
А также Закарию (Захарию), Йахйу (Иоанна), Ису (Иисуса) и Ильяса (Илию). Все они были из числа праведников.
وَإِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًا ۚ وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعَالَمِينَ
ИсмагIилра, ГIяйсара, Юнусра, Лутра — илди лебилра Нушани цархIилтачиб гьалаб чебаира.
А также Исмаила (Измаила), Аль-Йасаа (Елисея), Йунуса (Иону) и Лута (Лота). Всех их Мы превознесли над мирами.
وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ ۖ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ
Илдала дудешунала, илдала дурхIнала, илдала узбала ургабадра Нушани цацабехI чеббикIира ва бархьси гьунчибад бикира.
А также некоторых из их отцов, потомков и братьев. Мы избрали их и повели их прямым путем.
ذَٰلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ ۚ وَلَوْ أَشْرَكُوا لَحَبِطَ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
Ил — Сунела лугъразибад Сунес дигути бикуси Аллагьла гьуни саби. Эгер илди бахъал аллагьунарти бетаурли биалри, илдани дарибти гьар секIал дугIлатили урдулхъи!
Таково руководство Аллаха, посредством которого Он ведет прямым путем тех из Своих рабов, кого пожелает. Но если бы они приобщили сотоварищей, то стало бы тщетным все, что они совершали.
أُولَٰئِكَ الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ۚ فَإِنْ يَكْفُرْ بِهَا هَٰؤُلَاءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَيْسُوا بِهَا بِكَافِرِينَ
Илдас Нушани тира Кьуръан, гIякьлу, караматдеш. Эгер илдачи илди бирххIеалли, Нушани илди лугулра илдачи бирхути адамтас.
Это - те, кому Мы даровали Писание, мудрость и пророчество. И даже если они не уверуют в это, Мы уже вверили это другим людям, которые не станут неверующими.
أُولَٰئِكَ الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ ۖ فَبِهُدَاهُمُ اقْتَدِهْ ۗ قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا ۖ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرَىٰ لِلْعَالَمِينَ
Илди — Аллагьли бархьси гьунчибад бикутири, илбагьандан хIура илдала бархьси гьуникад вашен! Бура: «Илис хIушазибад нуни багьа тIалаббирули ахIенра. Ил — адамтази гьанбушницун саби».
Это - те, кого Аллах повел прямым путем. Следуй же их прямым путем. Скажи: "Я не прошу у вас вознаграждения за него. Это не что иное, как Напоминание для миров".
وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِذْ قَالُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَىٰ بَشَرٍ مِنْ شَيْءٍ ۗ قُلْ مَنْ أَنْزَلَ الْكِتَابَ الَّذِي جَاءَ بِهِ مُوسَىٰ نُورًا وَهُدًى لِلنَّاسِ ۖ تَجْعَلُونَهُ قَرَاطِيسَ تُبْدُونَهَا وَتُخْفُونَ كَثِيرًا ۖ وَعُلِّمْتُمْ مَا لَمْ تَعْلَمُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ ۖ قُلِ اللَّهُ ۖ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِي خَوْضِهِمْ يَلْعَبُونَ
Илдани Аллагь гIягIниси тяхIярли кьиматлаирули ахIен; хIера, илди бикIули саби: «Аллагьли зубрачибад цалра адамлис сезаманалра селра хIебархьиб». Бура: «ХIушани кубцрази чеблукIуси, гьаман чебиахъуси ва сунезирти дахъал секIал дигIянадируси, гьалар я хIушани, я хIушала дудешунани хIедалутачила хIушази батъахъурси, адамти бучIахъес ва илди бархьси гьунчи кабилзахъес Мусани хибси Таврат чили бархьибсири?» Бура: «Аллагьли!» Илала гIергъи илди дацI гъайлизиб хIязтабиркьахъес бати!
Они не оценили Аллаха должным образом, когда сказали: "Аллах ничего не ниспосылал человеку". Скажи: "Кто же ниспослал в качестве света и верного руководства для людей Писание, с которым пришел Муса (Моисей), и которое вы превратили в отдельные листы, показывая некоторые из них и скрывая многие другие? А ведь вас обучили тому, чего не знали ни вы, ни ваши отцы". Скажи: "Аллах". Затем оставь их забавляться собственным празднословием.
وَهَٰذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ مُصَدِّقُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَىٰ وَمَنْ حَوْلَهَا ۚ وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ يُؤْمِنُونَ بِهِ ۖ وَهُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ
Иш Кьуръанра Нушани хIед бурхьулра; ил дурхъаси, сунес гьалар дархьибти дархьти диъни марбируси белкI саби ва хIед бархьибси саби Маккала ва ил-алавти шимала адамти, кьиямала бархIиличи бирхути, Аллагьличи бирхути ва чекабизурли дехIибала дирути адамти хIези иличил къелгIеббикахъес багьандан.
Это Писание, которое Мы ниспослали, является благословенным и подтверждает то, что было до него, дабы ты увещевал Мать городов (жителей Мекки), и тех, кто живет вокруг нее. Те, которые веруют в Последнюю жизнь, веруют в него (Коран) и бережливо относятся к своим намазам.
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ قَالَ أُوحِيَ إِلَيَّ وَلَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَيْءٌ وَمَنْ قَالَ سَأُنْزِلُ مِثْلَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ ۗ وَلَوْ تَرَىٰ إِذِ الظَّالِمُونَ فِي غَمَرَاتِ الْمَوْتِ وَالْمَلَائِكَةُ بَاسِطُو أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ ۖ الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ وَكُنْتُمْ عَنْ آيَاتِهِ تَسْتَكْبِرُونَ
Аллагьличи къянби чедуршусиличив яра сунес селра гьаргхIебарибкьура «Аллагьли наб дигIяндеш гьаргбариб» викIусиличив, яра «Аллагьли зубрачибад бархьибсигъу на нунира бурхьис» викIусиличив гьатIи имцIали вархьагарси левара? Агь, илди мунапикьуни ажалла сегъунти гIязабтазиб бирарал хIуни чебаадлири, чучидяхI някъби гьадатурли, малайкунани ирухIели: «ХIушала жан айсулра! Аллагьличила бархьдеш хIебурни, уктемдиубли, Илала лишанти урдирхъни багьандан ишбархIи хIушаб цIахси танбихI бирар!»
Кто может быть несправедливее того, кто возводит навет на Аллаха или говорит: "Мне дано откровение", - хотя никакого откровения ему не дано, или говорит: "Я ниспошлю подобное тому, что ниспослал Аллах"? Если бы ты видел беззаконников, когда они оказываются в предсмертной агонии, и ангелы простирают к ним свои руки: "Отдайте свои души! Сегодня вам воздадут унизительными мучениями за то, что вы говорили об Аллахе неправду и превозносились над Его знамениями".
وَلَقَدْ جِئْتُمُونَا فُرَادَىٰ كَمَا خَلَقْنَاكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَتَرَكْتُمْ مَا خَوَّلْنَاكُمْ وَرَاءَ ظُهُورِكُمْ ۖ وَمَا نَرَىٰ مَعَكُمْ شُفَعَاءَكُمُ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِيكُمْ شُرَكَاءُ ۚ لَقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمْ وَضَلَّ عَنْكُمْ مَا كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ
Нушани хIуша бекIбархIи акIахъубси тяхIярли—цунтили — Нушачи ляркьядая, Нушани хIушаб гибси хIушани гIелаб батурли. ХIушачил барх Нушани чехIебиэхIе хIушала кумекчиби, чучилара хIуша дикIути: ишди нушала юлдашуни саби. ХIуша цабехIлизирад идилти декIаркадарили дирудая; хIуша чус юлдашуни саби дикIути хIушачибад кIунбицIур.
Вы явились к Нам одинокими, какими Мы сотворили вас в первый раз, и оставили позади себя то, чем Мы вас наделили. Мы не видим с вами ваших заступников, которых вы для себя считали сотоварищами Аллаха. Связи между вами разорваны, и покинуло вас то, что вы утверждали.
إِنَّ اللَّهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَىٰ ۖ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ ۚ ذَٰلِكُمُ اللَّهُ ۖ فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ
Гьарли-марли, Аллагьли саби ризкьила кьякьлизибад, чумиздагла кьумлизибад галга ахъбирахъуси, бебкIибти мицIирбирахъути ва мицIирти бубкIахъути! Илгъуна сай Аллагь. ХIушани биалли балуси агара!
Аллах раскрывает зерно и косточку. Он извлекает живое из мертвого и извлекает мертвое из живого. Таков Аллах! До чего же вы отвращены от истины!
فَالِقُ الْإِصْبَاحِ وَجَعَلَ اللَّيْلَ سَكَنًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ۚ ذَٰلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ
Илини саби савлила шала пархбулхъахъуси, паргъатдешлис дуги кабизахъурси, замана балахъес БерхIира Бацра кадизахъурси. Илгъуна саби чевяхIсила, гIякьлучевсила амру!
Он раскрывает утреннюю зарю. Он предназначил ночь для покоя, а солнце и луну - для исчисления. Таково установление Могущественного, Знающего.
وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِهَا فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ ۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ
Илини сари хIушаб зубарти алкунти, цIябдешлизиб ванзаличиб ва урхьначиб илдачил хIушази бархьси гьуни бургахъес. Бурибси балути адамтази Нушани Нушала баркьудлуми илкьяйдали иргъахъулра!
Он - Тот, Кто сотворил для вас звезды, чтобы вы находили по ним путь во мраках суши и моря. Мы уже разъяснили знамения для людей знающих.
وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَمُسْتَوْدَعٌ ۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ
Илини саррая хIуша цадехI жаннизирад акIахъубти, гIур—хIуша дируси ва хIуша дихIуси мер кабизахъурси. Бурибси балути адамтази Нушани Нушала баркьудлуми илкьяйдали иргъахъулра!
Он - Тот, Кто сотворил вас из одной души. Для вас есть место пребывания (на земле или в утробах матерей) и место хранения (в могилах или поясницах отцов). Мы уже разъяснили знамения для людей понимающих.
وَهُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُتَرَاكِبًا وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَجَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ ۗ انْظُرُوا إِلَىٰ ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَيَنْعِهِ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكُمْ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ
Илини сари зубрачирад шин чяхIдикIахъути: илдачил Нушани лерилра журабала духълуми дашахъулра — вава-кьар, чузир къяянадли кьукьри лерти ризкьила лугни, бухъанадли чумиздагуни, унхъразир тIутIи, цаличи-ца мешути ва мешули ахIенти нарани, къимиз-тIутIи. Шинни дирцIухIели, дилкьухIели илди цIедешличи хIердизирая: Аллагьличи бирхути адамтас илизиб — гIячихъси лишан саби!
Он - Тот, Кто ниспослал с неба воду. Посредством нее Мы взрастили растения всех видов. Мы выводим из них зеленые травы, а из них - расположенные одно на другом зерна. На пальмах из завязей вырастают свисающие низко гроздья. Мы взращиваем виноградники, оливки и гранаты, которые имеют сходства и различия. Взгляните на их плоды, когда они появляются и когда созревают. Воистину, в этом - знамения для людей верующих.
وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ ۖ وَخَرَقُوا لَهُ بَنِينَ وَبَنَاتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۚ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَىٰ عَمَّا يَصِفُونَ
Илдани биалли жунжри Аллагьлис юлдашуни барили саби, хIятта илди Илини акIахъубти биалра. Илдани Аллагьлис чинабалра агарти уршби ва рурсби пикрибарили саби. Деза биаб Аллагьлис! Ил сунечил цугтази халбирутачив чевяхIли, ахъли сай!
Они приобщили к Аллаху в сотоварищи джиннов, а ведь Он создал их. Они выдумали для Него сыновей и дочерей, не имея об этом никакого знания. Пречист Он и превыше всего, что они приписывают Ему.
بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ أَنَّىٰ يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَلَمْ تَكُنْ لَهُ صَاحِبَةٌ ۖ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ ۖ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
Ил — мусни-зубри акIахъубси сай! Илала дурхIни севан бирути, Илала хьунул агархIели? Гьар секIал Илини сари акIахъубти ва гьар секIайчила Илини балули сай!
Он - Первосоздатель небес и земли. Как может быть у Него сын, если у Него нет супруги? Он сотворил всякую вещь и ведает обо всем сущем.
ذَٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ ۖ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ فَاعْبُدُوهُ ۚ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ
Илгъуна сай Аллагь, хIушала ВегIбекI. Илала дуравад гIур аллагь агара, Илини сари гьар се-секIал акIахъубти, ил багьандан Илис икрам биреная. Гьарли-марли, Ил — гьар секIайс жавабкардеш дихан сай!
Таков Аллах, ваш Господь. Нет божества, кроме Него, Творца всякой вещи. Поклоняйтесь же Ему! Он является Попечителем и Хранителем всякой вещи.
لَا تُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصَارَ ۖ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ
Ил хIулбачил чеваэс хIейрар, амма Илини гьар секIал чедиули сай; Ил — гьар секIал далан, пасихIкар сай!
Взоры не могут постичь Его, а Он постигает взоры. Он - Проницательный (или Добрый), Сведущий.
قَدْ جَاءَكُمْ بَصَائِرُ مِنْ رَبِّكُمْ ۖ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ عَمِيَ فَعَلَيْهَا ۚ وَمَا أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ
ХIушала ВегIбекIличирад хIушаб гIячихъти лишанти дакIиб. Чедаибсилис — сунела сунес гIяхIдешлис, сукъурсилис — сунела сунес зараллис. Ну — хIушаб къараул ахIенра!
Скажи: "К вам уже явились наглядные знамения от вашего Господа. Кто узрел, тот поступил во благо себе, а кто был слеп, тот навредил себе. Я не являюсь вашим хранителем".
وَكَذَٰلِكَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ وَلِيَقُولُوا دَرَسْتَ وَلِنُبَيِّنَهُ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ
Илкьяйдали чедиахъулра Нушани лишанти, илдази «хIу гIеваири» ахъес багьандан, бурибси балути адамтази Нушани ил аргъахъес багьандан.
Вот так Мы излагаем различным образом аяты, чтобы они сказали: "Ты обучился этому!" - и чтобы Мы разъяснили его людям знающим.
اتَّبِعْ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ ۖ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ
ХIела ВегIбекIли хIед гьаргбарибси бузахъен: «Илала дуравад гIур аллагь агара»; бахъал аллагьунартачивад гьярахъики.
Следуй тому, что дано тебе в откровении от твоего Господа. Нет божества, кроме Него. И отвернись от многобожников.
وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَكُوا ۗ وَمَا جَعَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا ۖ وَمَا أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ
Рахли Сунес дигули ахъалри, Аллагьли илди бахъал аллагьунартили хIебирахъи. Нушани хIу илдас къараулли кахIетурри; хIу — илдачи чехIеруди бузахъан ахIенри.
Если бы Аллах пожелал, то они не приобщали бы сотоварищей. Мы не назначили тебя их хранителем, и ты не являешься их попечителем.
وَلَا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗ كَذَٰلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
Аллагьла дурабад илди чучи дугьабизурти мабалтIадая, сенахIенну гьими-кьяс ва селра хIебални сабабли илди Аллагьра валтIес бехIбирхьурну. Илкьяйдали гьарили халкьлизи чула баркьуди Нушани жагабарили чебиахъулра. ГIур илди чула ВегIбекIличи чарбулхъан: илхIели Нушани гIячихъли чебиахъехIе чули се бирибал.
Не оскорбляйте тех, к кому они взывают помимо Аллаха, а не то они станут оскорблять Аллаха из вражды и по невежеству. Таким образом Мы приукрасили для каждого народа их деяния. Потом им предстоит вернуться к своему Господу, и Он поведает им о том, что они совершали.
وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِنْ جَاءَتْهُمْ آيَةٌ لَيُؤْمِنُنَّ بِهَا ۚ قُلْ إِنَّمَا الْآيَاتُ عِنْدَ اللَّهِ ۖ وَمَا يُشْعِرُكُمْ أَنَّهَا إِذَا جَاءَتْ لَا يُؤْمِنُونَ
Илдани чула хьямазибадли бегIлара дурхъаси хъя — Аллагьличи хъя бариб: рахли Нушачи лишан бакIалли, иличи нуша дирхарехIе. Бура: «Лишанти — Аллагьла арилизир сари. Илдани хIуша духударишара?» Марлира, илди хIушачи дакIибхIелира, хIуша илдачи дирххIерудая!
Именем Аллаха они принесли величайшие клятвы о том, что если к ним явится знамение, они непременно уверуют в него. Скажи: "Знамения находятся у Аллаха. И откуда вам знать, что они не уверуют, если даже оно придет к ним?"
وَنُقَلِّبُ أَفْئِدَتَهُمْ وَأَبْصَارَهُمْ كَمَا لَمْ يُؤْمِنُوا بِهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَنَذَرُهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ
Илдачи илди бегI гьалабра бирххIеъни багьандан, Нушани илдала уркIбира хIулбира сукъурдирехIе ва чула бунагькар гьундурикад лагусбиубтиван къяцIкабикIахъес балтехIе.
Мы отворачиваем их сердца и взоры, поскольку они не уверовали в него в первый раз, и оставляем их скитаться вслепую в собственном беззаконии.
وَلَوْ أَنَّنَا نَزَّلْنَا إِلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةَ وَكَلَّمَهُمُ الْمَوْتَىٰ وَحَشَرْنَا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَيْءٍ قُبُلًا مَا كَانُوا لِيُؤْمِنُوا إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُونَ
Эгер илдачи Нушани малайкуни бархьахIелра, илдачил жаназуни гъайдухъалра, жан духIнарти гьар секIал кили илдала гьала тIашдатахIелра — илди илхIелира Аллагьличи хIебирхутили кавли, рахли ил секIал Аллагьлис хIейгалри; амма илдала бахъалгъунтани ил балули ахIен.
Даже если бы Мы ниспослали им ангелов, и мертвые заговорили бы с ними, и Мы собрали бы перед ними все сущее, они ни за что не уверовали бы, если бы только этого не пожелал Аллах. Однако большинство их не ведает об этом.
وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيَاطِينَ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا ۚ وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ
ХIера, илкьяйдали гьар идбаглис Нушани душмантишайтIунти бирулра — адамтазибад ва жинжаназибад; илдани ялавхьардешла гъайличил цабехIли цабехI биргIякабиргули саби. Эгер хIела ВегIбекIлис хIейгули биалри, илдани ил хIебири. Ил багьандан илди чус дигантани биркьахъес бати!
Таким образом Мы определили для каждого пророка врагов - дьяволов из числа людей и джиннов, внушающих друг другу красивые слова обольщения. Если бы твой Господь пожелал, они не поступали бы так. Оставь же их вместе с их измышлениями.
وَلِتَصْغَىٰ إِلَيْهِ أَفْئِدَةُ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَلِيَرْضَوْهُ وَلِيَقْتَرِفُوا مَا هُمْ مُقْتَرِفُونَ
Ахиратличи хIебирхутала уркIби илдачи лехIихъаб ва разили дираб, чус сархес дигуси садра сархаб!1
Мы сделали так, чтобы к этим словам склонялись сердца тех, которые не верят в Последнюю жизнь, и чтобы они довольствовались ими и совершали то, что они совершают.
أَفَغَيْرَ اللَّهِ أَبْتَغِي حَكَمًا وَهُوَ الَّذِي أَنْزَلَ إِلَيْكُمُ الْكِتَابَ مُفَصَّلًا ۚ وَالَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْلَمُونَ أَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ ۖ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ
Аллагьла дуравад гIур чи-виалра цархIил диванчили виахъес ну къабулиркусу, гьатIи? Илини сабигу гьар секIал гIячихъли баяндируси иш Кьуръан хIушаб бархьибси. Чус Нушани Кьуръан гибтани биалли ил хIела ВегIбекIли гьарли-марли чебкад бархьибси биъни балули саби. Ил багьандан ташмишбикIутала лугIилизив майруд!
Скажи: "Неужели я пожелаю иного судью, помимо Аллаха, в то время как Он ниспослал вам Писание, подробно разъяснив его?" Те, кому Мы даровали Писание, знают, что оно ниспослано от твоего Господа во истине. Посему не будь в числе сомневающихся.
وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا ۚ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ ۚ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
ХIела ВегIбекIла гъай гьарли-марли дархьти ва дурусти сари. Илала гъай чилилра урряхъес хIейрар: ИлкIун — гьар секIал иргъан, гьар секIал далан сай!
Слово твоего Господа исполнилось правдиво и справедливо! Никто не изменит Его Слов. Он - Слышащий, Знающий.
وَإِنْ تُطِعْ أَكْثَرَ مَنْ فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ ۚ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ
Эгер иш ванзаличиб хIербирути бахъличи хIу лехIихъадли, илдани хIу Аллагьла гьунцивад чевулкIахъури. Илди чула гьанбикунас гIелабад башули саби ва къянбаницун бугьули саби!
Если ты станешь повиноваться большинству тех, кто на земле, они собьют тебя с пути Аллаха. Они лишь следуют предположениям и только лишь измышляют.
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ مَنْ يَضِلُّ عَنْ سَبِيلِهِ ۖ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ
Гьарли-марли, хIела ВегIбекIли Сунела гьунцибад чеббалкIунти гIяхIил балули сай. Илини гIяхIил балули сай бархьси гьунцибад башутира!
Воистину, твоему Господу лучше знать, кто сбивается с Его пути. Ему также лучше знать, кто следует прямым путем.
فَكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كُنْتُمْ بِآيَاتِهِ مُؤْمِنِينَ
Эгер хIуша Аллагьла лишантачи дирхути диадалли, саби лугьухIели Аллагьла у ахъибсила диъ букеная!
Ешьте же из того, над чем произнесено имя Аллаха, если вы веруете в Его знамения.
وَمَا لَكُمْ أَلَّا تَأْكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَكُمْ مَا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ إِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ ۗ وَإِنَّ كَثِيرًا لَيُضِلُّونَ بِأَهْوَائِهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِينَ
Саби лугьухIели Аллагьла у ахъибсила диъ хIушани сен хIебукуси? ИлиникIун хIушази гIячихъли аргъахъиб беркахъес хIушаб се къадагъабарибсил, эгер ил беркахъес хIушачи гуж хIебарибси биалли? Бахъалгъунти биалли бархьси гьунцибад чеббулкIули саби чули селра хIебални сабабли. Гьарли-марли, хIела ВегIбекIли гIяхIил балули сай бархьагардеш бирути чихъали сабил!
Почему вы не должны есть из того, над чем произнесено имя Аллаха, в то время как Он уже подробно разъяснил вам, что вам запрещено, если только вы не принуждены к этому? Воистину, многие вводят других в заблуждение своими собственными желаниями, безо всякого знания. Воистину, твоему Господу лучше знать преступников.
وَذَرُوا ظَاهِرَ الْإِثْمِ وَبَاطِنَهُ ۚ إِنَّ الَّذِينَ يَكْسِبُونَ الْإِثْمَ سَيُجْزَوْنَ بِمَا كَانُوا يَقْتَرِفُونَ
ДакIу-гьаргси ва дигIянаси бунагь мабиридая: чучи бунагь чейсутас тяп иличи лайикьси танбихIра бирар.
Оставьте грехи очевидные и сокрытые. Воистину, те, которые совершают грех, получат воздаяние за то, что они совершали.
وَلَا تَأْكُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَإِنَّهُ لَفِسْقٌ ۗ وَإِنَّ الشَّيَاطِينَ لَيُوحُونَ إِلَىٰ أَوْلِيَائِهِمْ لِيُجَادِلُوكُمْ ۖ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّكُمْ لَمُشْرِكُونَ
Саби лугьухIели Аллагьла у ахIехъибсила диъ мабукадая: ил бунагьли бирар! ШайтIунтани биалли чула шали буцибтази гIеббурули саби хIушачил ил шайчиб жалтабиркьахъес: рахли хIушани илдани ибси барадалли— илхIели хIуша бахъал аллагьунартили детарудая.
Не ешьте из того, над чем не было произнесено имя Аллаха, ибо это есть нечестие. Воистину, дьяволы внушают своим помощникам препираться с вами. Если вы станете повиноваться им, то окажетесь многобожниками.
أَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِنْهَا ۚ كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلْكَافِرِينَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
Балуси агарли калунси, гIур кIинайс Нушани багьудлумачи вегIварибси, сунес шалара бедибси ва иличил адамтала ургав вашуси инсан цIябдешлизив хIерирусиличи ва илавад дуравхъес хIейрусиличи мешусив, гьатIи? Илкьяйдали капуртас гьанбиркули саби чули бируси пергерси саби или!
Разве тот, кто был мертвецом, и Мы вернули его к жизни и наделили светом, благодаря которому он ходит среди людей, подобен тому, кто находится во мраках и не может выйти из них? Так неверующим представляется прекрасным то, что они совершают.
وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ أَكَابِرَ مُجْرِمِيهَا لِيَمْكُرُوا فِيهَا ۖ وَمَا يَمْكُرُونَ إِلَّا بِأَنْفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُونَ
Иш шагьарлизибра1 цархIилти лерилра шимазибра Нушани хIякимти барили кабалтулра илабти бегIлара имцIали бунагькарти адамти, илаб илди вайтани биркьахъес, илди гьарли-марли вайтанира биркьули саби, амма чулира хIебалули, илди чучи саби къаршили бузули саби.
Вот так в каждом селении Мы создавали главных грешников, чтобы они строили там козни. Однако они строят козни только против самих себя, но не ощущают этого.
وَإِذَا جَاءَتْهُمْ آيَةٌ قَالُوا لَنْ نُؤْمِنَ حَتَّىٰ نُؤْتَىٰ مِثْلَ مَا أُوتِيَ رُسُلُ اللَّهِ ۘ اللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُ ۗ سَيُصِيبُ الَّذِينَ أَجْرَمُوا صَغَارٌ عِنْدَ اللَّهِ وَعَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا كَانُوا يَمْكُرُونَ
Илдачи Аллагьла сегъуна-биалра лишан бакIалли, илхIели илди бикIули саби: «Аллагьла вакилтас гибсигъуна секIал нушабра гайчи илдачи дирххIерехIе». Чилилрайчиб Аллагьли гIяхIил бала Сунела шайчибад чина се бархьес гIягIнилил. Чула бунагьуни багьандан илди мунапикьунас Аллагьла нягIна ва кахси танбихI бирар!
Когда им явилось знамение, они сказали: "Мы не уверуем, пока не получим то, что получили посланники Аллаха". Аллах лучше знает, кому доверить Свое послание. Грешников же постигнет унижение перед Аллахом и тяжкие мучения за то, что они строили козни.
فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ ۖ وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقًا حَرَجًا كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِي السَّمَاءِ ۚ كَذَٰلِكَ يَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ
Аллагьлис чи бархьси гьунчивад викес дигалра, илала уркIи Аллагьли бусурман диннис бягIубирули сай. Гьунчивад чи чеввалкIахъес дигалра — илала уркIи вайси лаг къалабали ахъес къайгънаиркьусилаван гьалакли, ибкьли тимхъбикIусили бетарахъули сай. Сунечи бирххIебирхутас Аллагьли илгъуна кахси танбихI бирули сай.
Кого Аллах желает наставить на прямой путь, тому Он раскрывает грудь для ислама, а кого Он желает ввести в заблуждение, тому Он сдавливает и сжимает грудь, словно тот забирается на небо. Так Аллах насылает скверну (или наказание) на тех, кто не верует.
وَهَٰذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًا ۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ
ХIела ВегIбекIла гьуни илгъуна саби ва ил бархьси саби. Аллагь гьаниркахъути адамтази илди лишанти Нушани гIячихъли дурира.
Таков прямой путь твоего Господа. Мы уже подробно разъяснили знамения людям поминающим.
لَهُمْ دَارُ السَّلَامِ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۖ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
Илдас даршути хъали-цIа — чула ВегIбекIличир сари; Ил — чули дарибти багьандан илдас кумекчи сай.
Им уготована Обитель мира и благополучия у их Господа. Он является их Покровителем благодаря тому, что они совершали.
وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَكْثَرْتُمْ مِنَ الْإِنْسِ ۖ وَقَالَ أَوْلِيَاؤُهُمْ مِنَ الْإِنْسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَبَلَغْنَا أَجَلَنَا الَّذِي أَجَّلْتَ لَنَا ۚ قَالَ النَّارُ مَثْوَاكُمْ خَالِدِينَ فِيهَا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ ۗ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ
Илди лебилра Сунечи бучибси бархIи Аллагьли иру: «Жунжрала хIенкь! ХIушани бахъал адамти чеббалкIахъунрая!» Илди адамтазибад жунжрала юлдашунани иру: «Нушала ВегIбекI! Нушани цабехIлис цабехIли гIяхIдеш бирусири ва ХIуни нушаб кадизахъурти гIямрула ахир сабаили саби». Аллагьли иру: «ХIушаб мер — жагьаннабла цIа саби: илар даимлис кадра кавладая, эгер цархIил танбихI барес Нуни кьасхIебарасли». Гьарли-марли, хIела ВегIбекI — гIякьлучев, гьар секIал далан сай!
В тот день Он соберет их вместе: "О сонмище джиннов! Вы ввели в заблуждение многих людей". Их помощники из числа людей скажут: "Господь наш! Одни из нас пользовались другими, и мы достигли нашего срока, который Ты назначил нам". Он скажет: "Огонь будет вашей обителью, в которой вы пребудете вечно, если только Аллах не пожелает иначе!" Воистину, твой Господь - Мудрый, Знающий.
وَكَذَٰلِكَ نُوَلِّي بَعْضَ الظَّالِمِينَ بَعْضًا بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ
Чули чус бучибси хIясибли, бунагькарти Нушани цабехIличи цабехI илкьяйдали гъамбирулра.
Так Мы позволяем одним беззаконникам править другими за то, что они приобретают.
يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي وَيُنْذِرُونَكُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَٰذَا ۚ قَالُوا شَهِدْنَا عَلَىٰ أَنْفُسِنَا ۖ وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوا عَلَىٰ أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُوا كَافِرِينَ
Адамтала ва жунжрала хIункьри! ХIушала ургабадти Дила вакилти хIушачи хIебашибу, гьатIи? Илдани хIушази Дила аятуни иргъахъутири ва кьиямала бархIиличил къаршидиркниличила хIушази балахъусири. Илдани иру: «Нушачи нушани гIяйиб бирули, илис бикьридеш дирулра!» Иш дунъяличирти гIямрули илди гIяшикьбариб ва саби капуртили бирниличила чус чули бикьридеш дариб.
Мы скажем: "О сонмище джиннов и людей! Разве к вам не приходили посланники из вашего числа, которые читали вам Мои аяты и предупреждали вас о встрече с этим днем вашим?" Они скажут: "Мы свидетельствуем против самих себя". Мирская жизнь обольстила их, и они принесут свидетельство против самих себя о том, что они были неверующими.
ذَٰلِكَ أَنْ لَمْ يَكُنْ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرَىٰ بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا غَافِلُونَ
Илкьяйда биубсири, сенахIенну хIела ВегIбекIлис чула бунагьуни багьандан илдала шими дуэс дигули ахIенри, хIятта илабти адамти хIяжатагарти сабкъира.
Это произойдет потому, что твой Господь не губит города несправедливо, пока их жители пребывают в неведении.
وَلِكُلٍّ دَرَجَاتٌ مِمَّا عَمِلُوا ۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ
Гьарил адамла, сунела баркьудлумачи хIеръили, хасси даража бирар. Илдани дирутачи хIела ВегIбекI хIяжатагарли хIерикIули ахIен.
Для всех будут ступени, соответствующие тому, что они совершили. Господь твой не находится в неведении относительно того, что они совершают.
وَرَبُّكَ الْغَنِيُّ ذُو الرَّحْمَةِ ۚ إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَسْتَخْلِفْ مِنْ بَعْدِكُمْ مَا يَشَاءُ كَمَا أَنْشَأَكُمْ مِنْ ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ آخَرِينَ
ХIела ВегIбекI — давлачев, уркIецIичев сай, амма рахли Илис дигалли, хIуша къирдирурая ва Сунес дигути цархIилтачил хIуша дарсдирурая, цархIтилти халкьла наслулизирад хIуша Илини акIахъубли кьяйда.
Господь твой богат и обладает милостью. Если Он пожелает, то уничтожит вас и сделает вашими преемниками, кого пожелает, подобно тому, как Он сотворил вас из потомства других людей.
إِنَّ مَا تُوعَدُونَ لَآتٍ ۖ وَمَا أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ
ХIушачи хIерси, гьайгьайра, челябкьян ва ил чебарбукес хIушала ахъри агара!
Воистину, обещанное вам наступит, и вы не сможете избежать этого.
قُلْ يَا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ ۖ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ تَكُونُ لَهُ عَاقِبَةُ الدَّارِ ۗ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ
Бура: «Агь, дила халкь! ХIушала имканти хIясибли вяшдикIеная, ну наб дигуси тяхIярли вяшикIус... БахъхIиагарли баладая ахиратлизиб чис се бирарал [Шакдеш агарли, бунагькарти талихIчебтили хIебирар!»
Скажи: "О мой народ! Действуйте по своему усмотрению, и я тоже буду действовать. Вы узнаете, кому достанется Последняя обитель. Воистину, не преуспеют беззаконники".
وَجَعَلُوا لِلَّهِ مِمَّا ذَرَأَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْأَنْعَامِ نَصِيبًا فَقَالُوا هَٰذَا لِلَّهِ بِزَعْمِهِمْ وَهَٰذَا لِشُرَكَائِنَا ۖ فَمَا كَانَ لِشُرَكَائِهِمْ فَلَا يَصِلُ إِلَى اللَّهِ ۖ وَمَا كَانَ لِلَّهِ فَهُوَ يَصِلُ إِلَىٰ شُرَكَائِهِمْ ۗ سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ
Аллагьли чула хъумачир дакIахъибтала ва чула мицIирагла ца бутIа илдани Аллагьлис декIарбирули саби ва бикIули саби: «Иш — Аллагьлис!» — чула пикри хIясибли, — «Иш биалли — нушала аллагьунас!» Илдани чула аллагьунас хасбарибси секIал — Аллагьличи биули ахIен, Аллагьлис хасбарибси биалли — илдала аллагьуначи биули саби. ХIябилра уряхIти лер илдала пикруми!
Они предназначают Аллаху долю того, что Он вырастил из посевов и скота, и по своему разумению говорят: "Это - Аллаху, а это - нашим сотоварищам". То, что предназначено их сотоварищам, не попадает Аллаху, а то, что предназначено Аллаху, попадает их сотоварищам. Скверно то, что они решают!
وَكَذَٰلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلَادِهِمْ شُرَكَاؤُهُمْ لِيُرْدُوهُمْ وَلِيَلْبِسُوا عَلَيْهِمْ دِينَهُمْ ۖ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ
Илдани аллагьунази халбирутани гIяхIси баркьудилизи хIисаббирули саби къунчрас икрам бирутазибад бахъалтани чула дурхIни кабуршни. Илкьяйда бирусра саби илдас вайбарес ва илдала дин цIяббарес багьандан. Эгер Аллагьлис ил хIейгуси биалри, илдани илкьяйда хIебири. Илдира илдани пикридарибтира паргъатли дати!
Так многим многобожникам их сотоварищи представили прекрасным убийство детей, дабы погубить их и сделать запутанной их религию. Если бы Аллах пожелал, они не поступали бы таким образом. Оставь же их вместе с их измышлениями.
وَقَالُوا هَٰذِهِ أَنْعَامٌ وَحَرْثٌ حِجْرٌ لَا يَطْعَمُهَا إِلَّا مَنْ نَشَاءُ بِزَعْمِهِمْ وَأَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُهَا وَأَنْعَامٌ لَا يَذْكُرُونَ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا افْتِرَاءً عَلَيْهِ ۚ سَيَجْزِيهِمْ بِمَا كَانُوا يَفْتَرُونَ
Илди бикIули саби: «Пулан мицIираг ва пулан ризкьи къадагъадарибти сари; илди беркайс пайдаладирути сари чус нушани пурбанбарибтаницун». Илдала пикри илгъуна саби. Мурдабиръахъес ва духби дихахъес илдани къадагъадирули сари цацадехI мицIираг ва лугьухIели Аллагьла у айхъули ахIен, илхIелира—Аллагьличи бугьтанти чедуршули. Къянбани бугьни багьандан илдас Илини гIеббиахъу!
На основании своих предположений они говорят: "Эта скотина и эти посевы запретны. Питаться ими может только тот, кому мы позволим". На одной скотине они запрещают ездить верхом и возить грузы, а над другой скотиной они не произносят имени Аллаха, возводя на Него навет. Он воздаст им за то, что они измышляют!
وَقَالُوا مَا فِي بُطُونِ هَٰذِهِ الْأَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِذُكُورِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلَىٰ أَزْوَاجِنَا ۖ وَإِنْ يَكُنْ مَيْتَةً فَهُمْ فِيهِ شُرَكَاءُ ۚ سَيَجْزِيهِمْ وَصْفَهُمْ ۚ إِنَّهُ حَكِيمٌ عَلِيمٌ
Илди бикIули саби: «Пулан мицIирагла кунбазирти — нушала мурул адамтасцун деркес асудирути сари ва нушала хьунул адамтас къадагъалати сари». Эгер бумгуси мицIирагли бебкIибси дурхIя баркьалли — гIяйиб илдачибра леб. Сунечи бугьтанти чедуршни багьандан илдас Аллагьли чеббирцIу: ИлкIун — ГIякьлучевси, гьар секIал далуси сай!
Они говорят: "То, что находится в утробах этой скотины, дозволено нашим мужчинам и запрещено нашим женам". Если же он рождается мертвым, то все они получают право на него. Он воздаст им за то, что они приписывали, ведь Он - Мудрый, Знающий.
قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ قَتَلُوا أَوْلَادَهُمْ سَفَهًا بِغَيْرِ عِلْمٍ وَحَرَّمُوا مَا رَزَقَهُمُ اللَّهُ افْتِرَاءً عَلَى اللَّهِ ۚ قَدْ ضَلُّوا وَمَا كَانُوا مُهْتَدِينَ
Чула мехIурдешли ва гIякьлуагардешли чула дурхIни кабушибтас, чус беркайс Аллагьли лугути, Аллагьличила къянбани бугьули, къадагъалатази халдирутас чIумаси танбихI бирар. Илди чеббалкIи саби ва илди бархьси гьуникад аркьули ахIен.
Понесли урон те, которые убивали своих детей по глупости, безо всякого знания, и запрещали то, чем наделял их Аллах, возводя навет на Аллаха. Они впали в заблуждение и не последовали прямым путем.
وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَ جَنَّاتٍ مَعْرُوشَاتٍ وَغَيْرَ مَعْرُوشَاتٍ وَالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُكُلُهُ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ ۚ كُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَآتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ ۖ وَلَا تُسْرِفُوا ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ
Аллагьли сари дашахъути удяхълумачилти ва удяхълуми агарти тIутIила унхъри, чумиздагла галгуби, гьар журала галгуби, декIар-декIарти ризкьи, цадехIличи — цадехI мешути ва мешули ахIенти къимиз-тIутIи ва нарани. ДикьурхIели, илди дукеная, сабухъ бурчухIелира гIягIнитицад дуртIеная, амма дахъ дазу агартили мадирудая. Гьарли-марли, Аллагьлис хIейгахъу дазу агарти!
Он - Тот, Кто создал сады на трельяжах и без трельяжей, финиковые пальмы и злаки с различным вкусом, оливки и гранаты, имеющие сходства и различия. Вкушайте эти плоды, когда они созревают, и отдавайте должное в день уборки, но не расточительствуйте, ведь Он не любит расточительных.
وَمِنَ الْأَنْعَامِ حَمُولَةً وَفَرْشًا ۚ كُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ ۚ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ
МицIираглизирадра — цадехI пайдаладирути сари духби дихес, идильти — диълис лугъес. Диълис лугъахъес хIушаб Аллагьли гибти беркайс пайдаладиреная ва шайтIайс гIеларад армякьядая! ИлкIун хIушала эски душман саби.
Среди скотины есть предназначенная для перевозки и не предназначенная для этого. Ешьте из того, чем вас наделил Аллах, и не следуйте по стопам сатаны, ведь он для вас - явный враг.
ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ ۖ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ ۗ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنْثَيَيْنِ ۖ نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ
ГехIел — жут-жутли авал касая: жакъназирадли кIелра, гIежназирадлира кIелра: Бура: «Илдазирад Аллагьли гажни яра маргни къадагъадарибу? Яра гажа мицIирагли чула кунбазир дихути къадагъадарибу? Эгер хIушани буруси бархьси биалли, Нунира ил цабараалра багьесли бурая».
Восемь парных особей: две из числа овец и две из числа коз. Скажи: "Он запретил самцов или самок? Или же то, что находится в утробах самок? Поведайте мне, опираясь на знание, если вы говорите правду".
وَمِنَ الْإِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ ۗ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنْثَيَيْنِ ۖ أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ وَصَّاكُمُ اللَّهُ بِهَٰذَا ۚ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ
Валрумазирадлира кIелра ва хIяйвантазирадра кIелра касая. Бура: «Илдазирад Аллагьли гажни яра маргни къадагъадарибу? Яра гажа мицIирагли чула кунбазир дихути къадагъадарибу? Яра хIушаб Аллагьли ил секIал аманатбарибси замана кабизахъес бикьридеш дарес дирудаяв?» Селра хIебалути адамти чеббалкIахъес багьандан, Аллагь гьануршули, къянбани бугьути адамтачив гьатIи имцIали бунагькар левара? Гьарли-марли, Аллагьли бикути ахIен бунагькарти!
Две из числа верблюдов и две из числа коров. Скажи: "Он запретил самцов или самок? Или же то, что находится в утробах самок? Или же вы присутствовали, когда Аллах заповедал вам это?" Кто же несправедливее того, кто возводит на Аллаха навет, чтобы ввести людей в заблуждение безо всякого знания? Воистину, Аллах не ведет прямым путем беззаконников.
قُلْ لَا أَجِدُ فِي مَا أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلَىٰ طَاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَمًا مَسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنْزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
Бура: «Набзи Аллагьли багьахъурсилизибад нуни балулра букахъес къадагъабарибси биъни жяргабиубсила диъ, хIи, цурала диъ (сенахIенну ил — цIахдеш саби), Аллагьла ахIи, цархIил чила-биалра у ахъили белгьунсила хIярамси диъ. Сай я такьсирчи, я капур хIейалра, илгъуна хIебукес сунела гIямалагарсиличивад хIела ВегIбекI чевкархар, уркIецIи биру!
Скажи: "Из того, что дано мне в откровение, я нахожу запрещенным употреблять в пищу только мертвечину, пролитую кровь и мясо свиньи, которое (или которая) является скверной, а также недозволенное мясо животных, заколотых не ради Аллаха". Если же кто-либо вынужден пойти на это, не проявляя ослушания и не преступая пределы необходимого, то ведь Аллах - Прощающий, Милосердный.
وَعَلَى الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِي ظُفُرٍ ۖ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُمَا إِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُورُهُمَا أَوِ الْحَوَايَا أَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍ ۚ ذَٰلِكَ جَزَيْنَاهُمْ بِبَغْيِهِمْ ۖ وَإِنَّا لَصَادِقُونَ
ЖугьутIунала дин бузахъантас Нушани къадагъабарира чула ника кIикьярякь хIебикибти мицIирагла диъ; Нушани илдас къадагъабарира хала хIяйвантала ва мазала масла хIяли, къакълизибси, дарг-махлизибси ва лигубачибси ахIенси. Илдала вайти баркьудлуми багьандан илдас Нушани илкьяйдали чеббирцIулра: НушакIун — бархьдеш бузахъанти сарри!
Иудеям Мы запретили всех животных с нераздвоенными копытами. Мы запретили им сало коров и овец, кроме того, что находится на спинном хребте и внутренностях или смешалось с костями. Так Мы наказали их за их бесчинства. Воистину, Мы правдивы.
فَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقُلْ رَبُّكُمْ ذُو رَحْمَةٍ وَاسِعَةٍ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُهُ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ
Эгер илдани хIу къянбарлизи халирули виадли, бура: «ХIушала ВегIбекIла уркIецIи халал саби, амма гIяйибкарти адамтас Илала танбихIлизибад берцуди лебси ахIен».
Если они сочтут тебя лжецом, то скажи: "Ваш Господь обладает обширной милостью, но Его наказание невозможно отвратить от грешных людей".
سَيَقُولُ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَكْنَا وَلَا آبَاؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ شَيْءٍ ۚ كَذَٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتَّىٰ ذَاقُوا بَأْسَنَا ۗ قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوهُ لَنَا ۖ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ أَنْتُمْ إِلَّا تَخْرُصُونَ
Бахъал аллагьунартани сеннира иру: «Эгер Аллагьлис дигули виалри, я нуша, я нушала дудешуни бахъал аллагьнартили хIедирира, я селра къадагъахIебири». Нушала танбихIла тIягIям багьайчи, илдас гьалабтира тяп илкьяйдали къянба бугьутири. Хьарба: «Иличила хIушани балуси лебу? Бурая ил нушази. ХIуша дугIла гьанбикунази адархилрая, хIушани къянбицун пикридирулрая!»
Многобожники скажут: "Если бы Аллах пожелал, то ни мы, ни наши отцы не приобщали бы сотоварищей и не запрещали бы ничего". Таким же образом считали лжецами посланников те, кто были до них, пока они не вкусили Наше наказание. Скажи: "Есть ли у вас какое-либо знание, которое вы можете представить нам? Вы лишь следуете предположениям и лжете".
قُلْ فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ ۖ فَلَوْ شَاءَ لَهَدَاكُمْ أَجْمَعِينَ
Бура: «ГIячихъси бикьри — Аллагьлизиб саби: эгер Илис дигули виалри, хIуша лерилра бархьси гьунчи дурайрая».
Скажи: "У Аллаха есть убедительное доказательство. Если бы Он пожелал, то повел бы прямым путем всех вас".
قُلْ هَلُمَّ شُهَدَاءَكُمُ الَّذِينَ يَشْهَدُونَ أَنَّ اللَّهَ حَرَّمَ هَٰذَا ۖ فَإِنْ شَهِدُوا فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْ ۚ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَالَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَهُمْ بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ
Бура: «Аллагьли ил къадагъабариб или бикьридеш дирути хIушала бикьруми кабатирая!» Рахли илдани бикьридеш даралра, илдачил дарх хIуни бикьридеш мадирид ва Нушала лишанти къянбази халдирутала, ахиратличи хIебирхутала ва чула ВегIбекIгъунти гIурра аллагьуни леб или бикIантала дугIла пикрумас гIелавад армякьяд!
Скажи: "Приведите ваших свидетелей, которые засвидетельствуют, что Аллах запретил это". Если даже они станут свидетельствовать, ты не свидетельствуй вместе с ними и не потакай желаниям тех, которые считали ложью Наши знамения, которые не веруют в Последнюю жизнь и равняют других со своим Господом.
قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ ۖ أَلَّا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ۖ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا ۖ وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ مِنْ إِمْلَاقٍ ۖ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ ۖ وَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ ۖ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ۚ ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ
Бура: «Набчи дакIирая, хIушаб хIушала ВегIбекIли се къадагъабарибсил балахъис: Аллагьла дуравад гIурра аллагьуни лебти саби мадикIудая; бегIтас тIяхIдеш биреная; мискиндеш сабабли хIушала дурхIни камабуршидая — хIушара илдира берк-бержличил Нушани гIердурцурая; я дакIути я дигIянати уряхIти баркьудлумази майхъудая; сай кавшахъес Аллагьли къадагъабарибси адам камаршидая, кавшахъес пурбан лебси ахIенси. ХIера, ил саби хIушаб Илини аманатбарибси: белики, хIуша духудиишая!
Скажи: "Придите, и я прочту то, что запретил вам ваш Господь". Никого не приобщайте к Нему в сотоварищи, делайте добро родителям. Не убивайте своих детей, опасаясь нищеты, ведь Мы обеспечиваем пропитанием вас вместе с ними. Не приближайтесь к мерзким поступкам - ни к очевидным, ни к сокрытым. Не убивайте душу, которую Аллах запретил убивать, если только у вас нет на это права. Это заповедал вам Аллах, - быть может, вы уразумеете.
وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّىٰ يَبْلُغَ أَشُدَّهُ ۖ وَأَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ ۖ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۖ وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَىٰ ۖ وَبِعَهْدِ اللَّهِ أَوْفُوا ۚ ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ
Балугъла баайчи цIуръабала масличи къячмадилкадая, чIянкIли ил мяхIкам-ункъбаресцун хIебиалли; умцлализибра битIакIлизибра дурусдеш бузахъеная. Нушани адамличи хъарбирулра чIянкIли сунени барес вирусицун. ХIушани бурусилизир дархьтили диреная, хIятга гъай гъамтачила диалра. Аллагьличил барибси вягIдалис мартили диреная. ХIера, ил саби хIушаб Илини аманатбарибси: белики, иличила хIуша пикридухъишая!
Не приближайтесь к имуществу сироты, кроме как во благо ему, пока он не достигнет зрелого возраста. Наполняйте меру и весы по справедливости. Мы не возлагаем на человека сверх его возможностей. Когда вы произносите слово, будьте справедливы, даже если это касается родственника. Будьте верны договору с Аллахом. Это заповедал вам Аллах, - быть может, вы помяните назидание.
وَأَنَّ هَٰذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ ۚ ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
Ил — Дила бархьси гьуни саби: иличирад дашеная ва Аллагьла гьунчирад хIуша черхIедалкIес багьандан, цархIилти дукьбикад мадашудая. ХIера, ил саби хIушаб Илини аманатбарибси: белики, хIуша Аллагьлизирад урухкIишая»!
Таков Мой прямой путь. Следуйте по нему и не следуйте другими путями, поскольку они собьют вас с Его пути. Он заповедал вам это, - быть может, вы устрашитесь.
ثُمَّ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ تَمَامًا عَلَى الَّذِي أَحْسَنَ وَتَفْصِيلًا لِكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً لَعَلَّهُمْ بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ
ГIур Нушани Мусас Таврат бедира гIяхIси бирусилис савгъатли биахъес, мусни-зубрачирти гьар се-секIал баяндарахъес, илдас гьуни чебиахъес ва илдачи уркIецIи бирахъес багьандан: белики, чула ВегIбекIличил къаршибиркниличи илди бирхаэс!
Мы также даровали Мусе (Моисею) Писание в завершение милости к тому, кто был добродетелен, как разъяснение всякой вещи, верное руководство и милость, дабы они уверовали во встречу со своим Господом.
وَهَٰذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ فَاتَّبِعُوهُ وَاتَّقُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
Иш Кьуръанра Нушани зубрачибад бархьибси, дурхъаси белкI саби, ил багьандан илини хъарбируси биреная ва Аллагьлизирад урухкIутили диреная: белики, хIушачивад Ил чеверхес!
Это - благословенное Писание, которое Мы ниспослали. Следуйте же ему и будьте богобоязненны, - быть может, вы будете помилованы.
أَنْ تَقُولُوا إِنَّمَا أُنْزِلَ الْكِتَابُ عَلَىٰ طَائِفَتَيْنِ مِنْ قَبْلِنَا وَإِنْ كُنَّا عَنْ دِرَاسَتِهِمْ لَغَافِلِينَ
Кьуръан бархьибсири хIуша хIедикIахъес: «Таврат бархьибсири нушаб гьалабти чIянкIли кIибехI халкьлисцун ва ил багьандан иличи хIяжатагартили дирутири».
Мы ниспослали его, чтобы вы не говорили: "Писание было ниспослано только двум общинам до нас, и мы ничего не знали о том, что они изучали".
أَوْ تَقُولُوا لَوْ أَنَّا أُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتَابُ لَكُنَّا أَهْدَىٰ مِنْهُمْ ۚ فَقَدْ جَاءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ ۚ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗ سَنَجْزِي الَّذِينَ يَصْدِفُونَ عَنْ آيَاتِنَا سُوءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوا يَصْدِفُونَ
Яра ишкьяйда хIедикIахъес: «Эгер илгъуна жуз нушаб бархьибси биалри, илдачир нуша имцIали бархьси гьунчир дирира!» Гьанна хIушала ВегIбекIличирад хIушачи гIячихъси баян, лишан ва уркIецIи дакIили сари. Илала гIергъи Аллагьла лишанти къянбази халдирусиличив гьатIи имцIали бунагькарси чи вируси? Нушала лишантачибад гIелумбилзутас, илди гIелумбилзни багьандан, Нушани чIумаси танбихI бирехIе.
Или чтобы вы не говорили: "Если бы нам было ниспослано Писание, то мы придерживались бы прямого пути лучше, чем они". К вам уже явилось ясное знамение от вашего Господа, верное руководство и милость. Кто же несправедливее того, кто считает ложью знамения Аллаха и отворачивается от них? Мы воздадим тем, кто отворачивается от Наших знамений, тяжкими мучениями за то, что они отворачивались.
هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلَائِكَةُ أَوْ يَأْتِيَ رَبُّكَ أَوْ يَأْتِيَ بَعْضُ آيَاتِ رَبِّكَ ۗ يَوْمَ يَأْتِي بَعْضُ آيَاتِ رَبِّكَ لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا ۗ قُلِ انْتَظِرُوا إِنَّا مُنْتَظِرُونَ
Марлира, илди гIурра хьулбикIулив чучи малайкуни лябкьян или, яра хIела ВегIбекI лявкьян или, яра хIела ВегIбекIла сегъунти-биалра лишанти ляркьян или? ХIела ВегIбекIла сегъунти-биалра лишанти дакIибси бархIира бирар: илхIели адамлис сунела иманни кумек хIебиру, рахли илис гьалав ил Аллагьличи вирххIерхули калун виалли яра, дин бузахъули, гIяхIдеш хIебирули калун виалли. Бура: «ХIерли уэн, нушара хIерли дирехIе!»
Неужели они ожидают чего-либо помимо того, что к ним явятся ангелы, или явится твой Господь, или явятся некоторые из знамений твоего Господа? В тот день, когда явятся некоторые знамения твоего Господа, вера не принесет пользы душе, если она не уверовала прежде или не приобрела благодаря своей вере добро. Скажи: "Ждите, и мы тоже подождем".
إِنَّ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَكَانُوا شِيَعًا لَسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْءٍ ۚ إِنَّمَا أَمْرُهُمْ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوا يَفْعَلُونَ
ХIуни чула дин бутIнадбарибтас ва кьукьнадбикибтас жаваб лугуси ахIен. Илдани Аллагьла гьалаб жаваб луга. Илини илдази балахъа чули се бирибал.
Ты не имеешь никакого отношения к тем, которые раскололи свою религию и разделились на секты. Их дело находится у Аллаха, и позднее Он сообщит им о том, что они совершали.
مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا ۖ وَمَنْ جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَىٰ إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ
ГIяхIти баркьудлумачил Аллагьла гьала чи вакIалра, илис илди вецIнали имцIадирар; вайти баркьудлумачил чи вакIалра — илис сунечи лайикьси бирар: илди дугIли гьимхIебуркIахъу!
Кто явится с добрым деянием, тот получит десятикратное воздаяние. А кто явится со злым деянием, тот получит только соответствующее воздаяние, и с ними не поступят несправедливо.
قُلْ إِنَّنِي هَدَانِي رَبِّي إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ دِينًا قِيَمًا مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا ۚ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ
Бура: «Гьарли-марли, дила ВегIбекIли ну бархьси гьунчи кира, бархьси динничи кира, динна тIалабуни дурусли дузахъанни сайси, бахъал аллагьнартала лугIилизив ахIенси Ибрагьимла жамигIятлизи кира».
Скажи: "Воистину, мой Господь наставил меня на прямой путь, на правильную религию, веру Ибрахима (Авраама), истинное единобожие. Он не был из числа многобожников".
قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
Бура: «Гьарли-марли, дила балга-дугIя, дила диру-далтути, дила гIямру ва бебкIа — Аллагьла, мусни-зубрала ВегIбекIла, Сайгъунси гIур чилра агарсила арилизир сари.
Скажи: "Воистину, мой намаз и мое жертвоприношение (или поклонение), моя жизнь и моя смерть посвящены Аллаху, Господу миров,
لَا شَرِيكَ لَهُ ۖ وَبِذَٰلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ
Ил набчи хъарбарибси саби ва Аллагьлис мутIигIтазивад ну цаибил сайра».
у Которого нет сотоварищей. Это мне велено, и я являюсь первым из мусульман".
قُلْ أَغَيْرَ اللَّهِ أَبْغِي رَبًّا وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍ ۚ وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَيْهَا ۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۚ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ
Бура: «Аллагьла дуравад цархIил ВегIбекIлигIив ну умцIусу, гьатIи? ИлкIун — гьар се-секIа ВегIбекI сай». Гьарим адамла арилизиб бирар сунени сунес бучибси ва сунела дех бихусини цархIилла дех хIебиху. ГIур хIуша хIушала ВегIбекIличи чардулхъадая ва хIуша-ургар селичила жалдикIутирил хIушази Илини балахъа.
Скажи: "Неужели я стану искать другого господа помимо Аллаха, в то время как Он является Господом всякой вещи?" Каждая душа приобретает грехи только во вред самой себе. Ни одна душа не понесет чужого бремени. Затем вам предстоит вернуться к вашему Господу, и Он поведает вам о том, в чем вы расходились во мнениях.
وَهُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلَائِفَ الْأَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُمْ ۗ إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ الْعِقَابِ وَإِنَّهُ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ
ХIуша иш ванзаличир хIердирахъути Аллагьли саррая: Сунени хIушаб гибсиличил хIушала хIялумцIес багьандан, Илини хIуша даражунала шайчир, цабехIличирад идилти ахъдарирая. Гьарли-марли, хIела ВегIбекI танбихI бирес хъярхъси сай ва, гьарли-марли, Ил — чевкархан, уркIецIичев сай!
Он - Тот, Кто сделал вас преемниками на земле и возвысил одних из вас над другими по степеням, чтобы испытать вас тем, что Он даровал вам. Воистину, твой Господь скор в наказании. Воистину, Он - Прощающий, Милосердный.