Сура 25 «Берцуди» — Аль-Фуркан (Различение)
Все суры
تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَىٰ عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيرًا
Деза биаб Сунела лагълис берцуди — адамтас ил вягIзачили ветаахъес багьандан зубрачибад Кьуръан — бархьибсилис,
Благословен Тот, Кто ниспослал Своему рабу Различение (Коран), чтобы он стал предостерегающим увещевателем для миров.
الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِيرًا
мусни-зубрала ари Сунезиб сабсилис; Сунела дурхIни агарсилис; сайгъуна гIур цархIил агарсилис; гьар се-секIал Сунени акIахъубсилис ва илдала кьисмат гьаланачибал белгибарибсилис!
Ему принадлежит власть над небесами и землей. Он не взял Себе сына и ни с кем не делил власть. Он сотворил всякую вещь и придал ей соразмерную меру.
وَاتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً لَا يَخْلُقُونَ شَيْئًا وَهُمْ يُخْلَقُونَ وَلَا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا وَلَا يَمْلِكُونَ مَوْتًا وَلَا حَيَاةً وَلَا نُشُورًا
Илдани биалли, Илала дурабад, чус аллагьунили бикIиб чули селра ахIекIахъубти ва сабира цархIилтани акIахъубти, я заралласи я пайдаласи се-биалра барес чула ахъри агарти, я бебкIала, я гIямрула, я мицIирбирнила ари чузиб ахIенти.
Они стали поклоняться вместо Него другим божествам, которые ничего не создают, хотя сами были сотворены. Они не властны принести вред или пользу даже самим себе и не распоряжаются ни смертью, ни жизнью, ни воскрешением.
وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَٰذَا إِلَّا إِفْكٌ افْتَرَاهُ وَأَعَانَهُ عَلَيْهِ قَوْمٌ آخَرُونَ ۖ فَقَدْ جَاءُوا ظُلْمًا وَزُورًا
Аллагьличи хIебирхути бикIули саби: «Ил, шакдеш агарли, къяна саби; ил — илини пикрибирули сай ва ил барахъес илис цархIилти адамтани кумекбирули саби». Ца хIердизираягу чула къянбазиб ва питназиб илди чина бетаилил!
Неверующие говорят: "Это - всего лишь ложь, которую он выдумал с помощью других людей". Воистину, они поступают несправедливо и лгут.
وَقَالُوا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلَىٰ عَلَيْهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا
Илди бикIули саби: «Илди гьаб-убла адамтачила къянала хабурти сари; илини хъарбариб илди сунес делкIахъес ва илди илис савлира бархIехъра дучIули сари».
Они говорят: "Это - сказки древних народов. Он попросил записать их, и их читают ему утром и после полудня".
قُلْ أَنْزَلَهُ الَّذِي يَعْلَمُ السِّرَّ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ إِنَّهُ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا
Бура: «Ил бархьибси саби зубрачиртира ванзала къакъличиртира дигIяндешуни далусини. Гьарли-марли, Ил — чевкархан, уркIецIичев сай!
Скажи: "Ниспослал его Тот, Кому известны тайны на небесах и на земле. Он - Прощающий, Милосердный".
وَقَالُوا مَالِ هَٰذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِي فِي الْأَسْوَاقِ ۙ لَوْلَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُونَ مَعَهُ نَذِيرًا
Илди бикIули саби: «Ил се вакил сайси? Ил беркай укули сай ва базуртачи вашули сай. Эгер иличил малайк вархьибси виалри ва иличил варх илра вягIзачи виалри!...
Они сказали: "Что это за посланник? Он ест пищу и ходит по рынкам. Почему к нему не был ниспослан ангел, который предостерегал бы вместе с ним?
أَوْ يُلْقَىٰ إِلَيْهِ كَنْزٌ أَوْ تَكُونُ لَهُ جَنَّةٌ يَأْكُلُ مِنْهَا ۚ وَقَالَ الظَّالِمُونَ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُورًا
Яра илис мас-хазнала мягIдан гьаргбарибси биалри!.. Яра сунес цIедеш лугуси илала анхъ биаллири!..» Илди баркьагарти гIурра бикIули саби: «ХIуша сихIрула асарлиувси адамлис гIеларад дашулрая!»
Почему ему не даровано сокровище? Почему у него нет сада, из которого он бы вкушал?" Беззаконники сказали: "Воистину, вы следуете за околдованным мужем".
انْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا لَكَ الْأَمْثَالَ فَضَلُّوا فَلَا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًا
ХIеризигу илдани хIечи сегъунти къиликъуни хасдирулил; гIе, илди чеббалкIи саби ва илдани бархьси гьуни баргес бирули ахIен!
Посмотри, как они приводят тебе притчи! Они впали в заблуждение и не могут найти дороги.
تَبَارَكَ الَّذِي إِنْ شَاءَ جَعَلَ لَكَ خَيْرًا مِنْ ذَٰلِكَ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَيَجْعَلْ لَكَ قُصُورًا
Эгер Сунес дигалри, хIед илдачир гIяхIти секIал — чузир хIуркIби кадухъунти алжанала унхъри — лугусилис, хIед кIялгIни лугусилис деза биаб!
Благословен Тот, Кто дарует тебе, если пожелает, нечто лучшее - Райские сады, в которых текут реки, а также дворцы.
بَلْ كَذَّبُوا بِالسَّاعَةِ ۖ وَأَعْتَدْنَا لِمَنْ كَذَّبَ بِالسَّاعَةِ سَعِيرًا
ГIе, кьиямала бархIи сабиъни илдани къянбази халбирули саби, Нушани биалли илдас — кьиямала бархIи сабиъни къянбази халбирутас — жагьаннабла цIа хIядурбарилра.
Но они считают ложью Час, а для тех, кто считает ложью Час, Мы приготовили Пламя.
إِذَا رَأَتْهُمْ مِنْ مَكَانٍ بَعِيدٍ سَمِعُوا لَهَا تَغَيُّظًا وَزَفِيرًا
Чули ил гьярахълабад чебаибхIели, илала кахдешра цIала гурла тIамара илдани дикьу.
Когда оно завидет их издалека, они услышат его яростное шипение и рев.
وَإِذَا أُلْقُوا مِنْهَا مَكَانًا ضَيِّقًا مُقَرَّنِينَ دَعَوْا هُنَالِكَ ثُبُورًا
Цаличил ца бигьи, илди сиратIла гумиличи лайбакIибхIели, илаб илди жяв-жявли дебкIахъабагу или тиладибикIар.
Когда их скованными бросят в тесное место, там они будут призывать погибель.
لَا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُورًا وَاحِدًا وَادْعُوا ثُبُورًا كَثِيرًا
Ил бархIи хIуша гьачам дебкIахъес тиладимабиридаяну, дахъна дебкIахъес тиладибарая!
Не призывайте сегодня одну погибели, а призывайте много погибелей!
قُلْ أَذَٰلِكَ خَيْرٌ أَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ ۚ كَانَتْ لَهُمْ جَزَاءً وَمَصِيرًا
Бура: «Ил гIяхIсив яра Аллагьлизибад урухкIутас чесибси даимси алжана гIяхIсив? Ил — илдас шабагъатли ва урдубяхъли бирар».
Скажи: "Это лучше или же Сад вечности, который обещан богобоязненным и будет им воздаянием и местом прибытия?"
لَهُمْ فِيهَا مَا يَشَاءُونَ خَالِدِينَ ۚ كَانَ عَلَىٰ رَبِّكَ وَعْدًا مَسْئُولًا
Илаб илдас чус дигуси се-дигара бирар ва илди илаб даимлис кавлан: илдас илкьяйда бирар хIела ВегIбекIли чесибси хIясибли, илдани тиладибарибси хIясибли.
Там они получат все, что пожелают, и останутся навечно. Твой Господь взял на себя это испрошенное обещание.
وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَقُولُ أَأَنْتُمْ أَضْلَلْتُمْ عِبَادِي هَٰؤُلَاءِ أَمْ هُمْ ضَلُّوا السَّبِيلَ
Аллагьли илди ва Аллагьла дурабад илдани чус икрам бирути бучибси бархIи Илини хьарбиу: «Ишди Дила лугъри хIушани чеббалкIахъунрав яра ишдани чули гьуни бетахъахъибу?»
В тот день Он соберет их и тех, кому они поклонялись вместо Аллаха, и скажет: "Это вы ввели в заблуждение этих Моих рабов, или же они сами сбились с пути?"
قَالُوا سُبْحَانَكَ مَا كَانَ يَنْبَغِي لَنَا أَنْ نَتَّخِذَ مِنْ دُونِكَ مِنْ أَوْلِيَاءَ وَلَٰكِنْ مَتَّعْتَهُمْ وَآبَاءَهُمْ حَتَّىٰ نَسُوا الذِّكْرَ وَكَانُوا قَوْمًا بُورًا
Илдани иру: «Деза биаб ХIед! ХIела дуравад нушаб нуша гIердурцан гIягIниси ахIенри; амма ХIуни илдасра илдала дудешунасра талихIчерти гIямру гибхIели, илдани ХIу хъумкартурри: илди селалра хIяжатагарти адамти саби».
Они скажут: "Пречист Ты! Не подобало нам брать покровителей и помощников вместо Тебя. Однако Ты позволил им и их отцам пользоваться благами, так что они забыли Напоминание. Они были пропащим народом".
فَقَدْ كَذَّبُوكُمْ بِمَا تَقُولُونَ فَمَا تَسْتَطِيعُونَ صَرْفًا وَلَا نَصْرًا ۚ وَمَنْ يَظْلِمْ مِنْكُمْ نُذِقْهُ عَذَابًا كَبِيرًا
ХIуни дурути гъай илдани къянбази халдирули сари; ва хIуни я балагь чебарбукес я кумекбарес вирули ахIенри или бикIули саби. ХIушазивад вархьагарси гьариллизи Нушани кахси гIязаб чIямбирахъехIе.
Они опровергли то, что вы говорите, и вы не можете ни отвратить наказание, ни помочь себе. Тем из вас, кто поступал несправедливо, Мы дадим вкусить великие мучения.
وَمَا أَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا إِنَّهُمْ لَيَأْكُلُونَ الطَّعَامَ وَيَمْشُونَ فِي الْأَسْوَاقِ ۗ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً أَتَصْبِرُونَ ۗ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيرًا
ХIед гьалабра Нушани я беркала хIебукути, я базуртачи хIебашути идбагуни хIебархьнра. ХIушазибад цабехIти Нушани цархIилтас имтихIянни дирнрая, хIуша сабурчерти саррал хIела ВегIбекIли чебиули сай.
Мы не ниспосылали до тебя посланников, которые не принимали бы пищи и не ходили бы по рынкам. Мы сделали одних из вас искушением для других: проявите ли вы терпение? Твой Господь - Видящий.
وَقَالَ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلَائِكَةُ أَوْ نَرَىٰ رَبَّنَا ۗ لَقَدِ اسْتَكْبَرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ وَعَتَوْا عُتُوًّا كَبِيرًا
Нушачил гьунибаэс хьулхIебикIути бикIули саби: «Агь, рахли нушачи малайкуни бархьибти биалри яра нушала ВегIбекI чеэс нушаб бикалри!» Илди чула хьуланазиб бахъ халаберхурли саби, бахъ дебали уктембиубли саби.
Те, которые не надеются на встречу с Нами, говорят: "Почему к нам не ниспосланы ангелы? И почему мы не видим нашего Господа?" Они надменно возгордились собой и совершили великое преступление.
يَوْمَ يَرَوْنَ الْمَلَائِكَةَ لَا بُشْرَىٰ يَوْمَئِذٍ لِلْمُجْرِمِينَ وَيَقُولُونَ حِجْرًا مَحْجُورًا
Илдани малайкуни чебаибси бархIи лябкьян, аммаки ил бархIи илди бунагькартас гIяхIла хабар хIебирар, илдази малайкунани иру: «ХIушаб алжанализи гьалабиз чIумаси саби!»
В тот день, когда они увидят ангелов, для грешников не будет никакой благой вести, и они (ангелы) скажут: "Вот преграда непреодолимая!"
وَقَدِمْنَا إِلَىٰ مَا عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنَاهُ هَبَاءً مَنْثُورًا
Нуша илдани дарибти баркьудлумачи детиэхIе ва илди палдаличи шурдалтехIе.
Мы займемся деяниями, которые они совершили, и обратим их в развеянный прах.
أَصْحَابُ الْجَنَّةِ يَوْمَئِذٍ خَيْرٌ مُسْتَقَرًّا وَأَحْسَنُ مَقِيلًا
Ил бархIи алжанализибтас алжана — бегIлара гIяхIси хъалили ва бегIлара чеббикIла мерли бирар!
У обитателей Рая в тот день будет более хорошая обитель и более прекрасное место отдыха.
وَيَوْمَ تَشَقَّقُ السَّمَاءُ بِالْغَمَامِ وَنُزِّلَ الْمَلَائِكَةُ تَنْزِيلًا
Гъагултачил барх зак кIибайбикибси ва гьаб-гIергъили малайкуни зубрачибад бархьибси бархIи лябкьян:
В тот день небо разверзнется и покроется облаками, и будут низведены ангелы.
الْمُلْكُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ لِلرَّحْمَٰنِ ۚ وَكَانَ يَوْمًا عَلَى الْكَافِرِينَ عَسِيرًا
ил архIи гьар се-секIалла ари, гьарли-марли, УркIецIичевсилизиб бирар ва капуртас ил бархIи — кахси бирар!
В тот день власть будет истинной и будет принадлежать Милостивому, и день тот будет тяжким для неверующих.
وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَىٰ يَدَيْهِ يَقُولُ يَا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلًا
Ил бархIи вархьагарси сунела тIулбачи кьацIвашар, ишкьяйда викIули: «Агь, вегIебш, сепайда, ну идбагличил варх ца гьунчивад вашуси виасри!
В тот день беззаконник станет кусать свои руки и скажет: "Лучше бы я последовал путем Посланника!
يَا وَيْلَتَىٰ لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيلًا
Агь, набчи балагь бакI! Сепайда, нуни наб шайтIан юлдашхIебуцибси виасри!
О горе мне! Лучше бы я не брал такого-то себе в друзья!
لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جَاءَنِي ۗ وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِلْإِنْسَانِ خَذُولًا
Ил гIилму набчи бакIили гIергъи, иличивад ну шайтIай гIелумизахъурра. ШайтIан — адамлис хаин саби».
Это он отвратил меня от Напоминания (Корана) после того, как оно дошло до меня". Воистину, сатана оставляет человека без поддержки.
وَقَالَ الرَّسُولُ يَا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هَٰذَا الْقُرْآنَ مَهْجُورًا
Идбагли иб: «ВегIбекI! Дила халкьли иш Кьуръан мягIнаагарти гъайла цалабяхълизи халбирули саби!»
Посланник сказал: "Господи! Мой народ забросил этот Коран".
وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ ۗ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ هَادِيًا وَنَصِيرًا
Илкьяйдали Нушани гьар идбаглис душмантили барира бунагькарти: амма хIела ВегIбекI хIед лайикьси гьавкьяра сай, кумекчира сай!
Так для каждого пророка Мы создали врагов из числа грешников, но довольно того, что твой Господь наставляет на прямой путь и помогает.
وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً وَاحِدَةً ۚ كَذَٰلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَ ۖ وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِيلًا
Аллагьличи хIебирхути бикIули саби: «Эгер абзурли Кьуръан илис цагъакIли бархьибси биалри!» Амма ил илкьяйда бархьибси саби хIела уркIи чIумабиахъес багьандан: ил Нушани гьаб-гIергъили гIяширтачил бархьибсири.
Неверующие сказали: "Почему Коран не ниспослан ему целиком за один раз?" Мы поступили так, чтобы укрепить им твое сердце, и разъяснили его самым прекрасным образом.
وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَاكَ بِالْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيرًا
Илдани сегъуна-биалра хабар буралли, Нушани иличила бархьдеш бурулра ва ил баянбирулра.
Какую бы притчу они ни приводили тебе, Мы открывали тебе истину и наилучшее толкование.
الَّذِينَ يُحْشَرُونَ عَلَىٰ وُجُوهِهِمْ إِلَىٰ جَهَنَّمَ أُولَٰئِكَ شَرٌّ مَكَانًا وَأَضَلُّ سَبِيلًا
Чула бяхIяни жагьаннабла шайчидяхI кадизахъурли мицIирбарибти — чула урдубяхъ хIясибли бегIлара талихIагарти саби, бархьси гьунчибад таманни чеббалкIунти саби!
Тем, которые будут собраны в Геенну ничком, уготовано наихудшее место, и они более других сбились с пути.
وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَجَعَلْنَا مَعَهُ أَخَاهُ هَارُونَ وَزِيرًا
Нушани Мусас Таврат гира ва илис кумекчи варили илала узи Гьарун катурра.
Воистину, Мы даровали Мусе (Моисею) Писание и сделали его брата Харуна (Аарона) его помощником.
فَقُلْنَا اذْهَبَا إِلَى الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَدَمَّرْنَاهُمْ تَدْمِيرًا
Ва Нушани илдази ира: «Нушала насихIятуни къянбази халдирути адамтачи дукьеная!» Илала гIергъи илди Нушани, ца хIетурли, лебилра къирбарира.
Мы повелели: "Ступайте вдвоем к народу, который счел ложью Наши знамения". А потом Мы уничтожили его до основания.
وَقَوْمَ نُوحٍ لَمَّا كَذَّبُوا الرُّسُلَ أَغْرَقْنَاهُمْ وَجَعَلْنَاهُمْ لِلنَّاسِ آيَةً ۖ وَأَعْتَدْنَا لِلظَّالِمِينَ عَذَابًا أَلِيمًا
НухIла халкьра, илдани ил идбаг къянбарлизи халварибхIели, Нушани кагIяхъира ва ил адамтас лишанни бетаахъурра. Бархьагартас Нушани кахси танбихI хIядурбарилра.
Мы потопили народ Нуха (Ноя), когда они сочли лжецами посланников, и сделали их знамением для людей. Мы приготовили беззаконникам мучительные страдания.
وَعَادًا وَثَمُودَ وَأَصْحَابَ الرَّسِّ وَقُرُونًا بَيْنَ ذَٰلِكَ كَثِيرًا
Адланти ва Самудланти, Рассла адамти ва илдала ургаб бахъал цархIилти наслуби Нушани къирбарира.
А также адитов, самудян, жителей Расса и многие поколения, которые были между ними.
وَكُلًّا ضَرَبْنَا لَهُ الْأَمْثَالَ ۖ وَكُلًّا تَبَّرْنَا تَتْبِيرًا
Илдазибад гьариллис Нушани мисалти кили гIергъи — илди лебилра, ца хIетурли, Нушани къирбарира.
Каждому из них Мы приводили притчи, и каждый из них Мы подвергли полному истреблению.
وَلَقَدْ أَتَوْا عَلَى الْقَرْيَةِ الَّتِي أُمْطِرَتْ مَطَرَ السَّوْءِ ۚ أَفَلَمْ يَكُونُوا يَرَوْنَهَا ۚ بَلْ كَانُوا لَا يَرْجُونَ نُشُورًا
Илди сунечи адамти къирбарибти заб дарибси баягъи шила мякьлабад аркьулри. Марлира, илдани ил чехIебаибу? Илди илдигъунти саби, сенахIенну бебкIили гIергъи саби мицIирбирниличи илди бирхули ахIен!
Они уже проходили мимо селения, на которое выпал недобрый дождь. Разве они не видели его? О нет! Они не надеялись на то, что будут воскрешены.
وَإِذَا رَأَوْكَ إِنْ يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُوًا أَهَٰذَا الَّذِي بَعَثَ اللَّهُ رَسُولًا
ХIу чеибхIели, илди хIечиб чебдукаркIули саби: «Марлира, иш саю Аллагьли идбаг варили вархьибси?
Завидев тебя, они лишь насмехаются над тобой: "Неужели это - тот, кого Аллах отправил посланником?
إِنْ كَادَ لَيُضِلُّنَا عَنْ آلِهَتِنَا لَوْلَا أَنْ صَبَرْنَا عَلَيْهَا ۚ وَسَوْفَ يَعْلَمُونَ حِينَ يَرَوْنَ الْعَذَابَ مَنْ أَضَلُّ سَبِيلًا
Ишини нуша хIилхIи калахъунра нушала аллагьуначирад гIелумдилзахъули, ил бетари, рахли илди нушани чIумали гIебхIебурцути диахIелри». ТанбихI чебаибхIели, илдани бала бархьси гьунчивад чи гIелумизурлил!
Он готов был отвратить нас от наших богов, если бы мы не проявили терпение". Когда они узреют наказание, они узнают, кто больше других сбился с пути.
أَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَٰهَهُ هَوَاهُ أَفَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلًا
Чула кьасани чус аллагьунили дарибти хIуни чебаирив? ГьатIи хIуни илдас жаваб лугусив?»
Видел ли ты того, кто обожествил свою прихоть? Разве ты являешься его попечителем и хранителем?
أَمْ تَحْسَبُ أَنَّ أَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُونَ أَوْ يَعْقِلُونَ ۚ إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعَامِ ۖ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا
Яра хIед гьанбиркулив илдазибад бахъал хIечи лехIихъур яра духубирар или? ИлдикIун хIяйвантигъунти саби; илди бархьси гьунчибад дебали чеббалкIи саби.
Или ты полагаешь, что большинство их способны слышать или разуметь? Они - всего лишь подобие скотов, но они еще больше сбились пути.
أَلَمْ تَرَ إِلَىٰ رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّ وَلَوْ شَاءَ لَجَعَلَهُ سَاكِنًا ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْهِ دَلِيلًا
ХIуни чехIебаирив, гьатIи, хIела ВегIбекIли дяхIцIи севан бухъянбирулил? Эгер Илис дигули виалри, Илини ил барсхIебикIусили бири. Илини берхIи — дяхIцIи белгибиранни бетаахъур.
Разве ты не видишь, как твой Господь простирает тень? Если бы Он захотел, то сделал бы ее неподвижной. Затем Мы делаем солнце ее путеводителем
ثُمَّ قَبَضْنَاهُ إِلَيْنَا قَبْضًا يَسِيرًا
ГIур Нушани дяхIцIи багьлали Нушачи битIикIулра, ил — дуб-дубли уббицIахъули.
и затем постепенно сжимаем ее к Себе.
وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِبَاسًا وَالنَّوْمَ سُبَاتًا وَجَعَلَ النَّهَارَ نُشُورًا
Ил — хIушаб дуги — палтарли, гьанкI — бамсри ихъуси заманали, бархIи — хIуша дузуси манзилли детаахъурси сай.
Он - Тот, Кто сделал для вас ночь покровом, сон - отдыхом, а день - оживлением.
وَهُوَ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّيَاحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ ۚ وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً طَهُورًا
Ил — Сунела уркIецIиличила гIяхIла хабарличил дугIби дурхьан сай. Нушани зубрачирад умути шин чертIулра,
Он - Тот, Кто посылает ветры с доброй вестью о Своей милости. Мы ниспосылаем с неба чистую и очищающую воду,
لِنُحْيِيَ بِهِ بَلْدَةً مَيْتًا وَنُسْقِيَهُ مِمَّا خَلَقْنَا أَنْعَامًا وَأَنَاسِيَّ كَثِيرًا
бебкIибси ванза илдачил мицIирбарес багьандан; Нушани акIахъубти — мицIирагра адамтира — илдачил эркинни балхулра.
чтобы оживить ею мертвую землю и напоить ею многочисленный скот и многих людей из тех, кого Мы сотворили.
وَلَقَدْ صَرَّفْنَاهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُوا فَأَبَىٰ أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُورًا
Илди духубиахъес багьандан иличила Нушани илдази гьанналаубал бурибсири, аммаки илди адамтазибад бахълис Аллагьличи хIебирхутили калес дигули саби.
Мы распределяем ее (дождевую воду) между ними, чтобы они помянули назидание, но большинство людей отказываются от всего, кроме неверия (или неблагодарности).
وَلَوْ شِئْنَا لَبَعَثْنَا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ نَذِيرًا
Эгер Нушаб дигули диахIелри, гьар шилизи вягIзачи урхьира.
Если бы Мы пожелали, то послали бы в каждое селение предостерегающего увещевателя.
فَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَجَاهِدْهُمْ بِهِ جِهَادًا كَبِيرًا
Капуртас мутIигIмайкIуд ва, иш Кьуръан кумекли биахъубли, илдачи къаршили гьураличил ургъен!
Посему не повинуйся неверующим и веди с ними посредством него (Корана) великую борьбу.
وَهُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هَٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَهَٰذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخًا وَحِجْرًا مَحْجُورًا
Ил — унраличир кIел урхьу акIахъубси сай: ца — зукьили ахIенси, тIагIямласи, итил — зукьиси, кьутIкьуси. Ва илди кIилалра ургар Илини гьалабизра чIумаси лацра тIашдатур.
Он - Тот, Кто смешал два моря (вида воды): одно - приятное, пресное, а другое - соленое, горькое. Он установил между ними преграду и непреодолимое препятствие.
وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَرًا فَجَعَلَهُ نَسَبًا وَصِهْرًا ۗ وَكَانَ رَبُّكَ قَدِيرًا
Ил — шиннизибад адамти акIахъубси ва илди мурул адамтира хьунул адамтира бетаахъурси сай. ХIела ВегIбекI — гьар се-секIайчив цIакьси сай!
Он - Тот, Кто сотворил человека из воды и одарил его родственниками и свойственниками. Господь твой - Всемогущий.
وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَنْفَعُهُمْ وَلَا يَضُرُّهُمْ ۗ وَكَانَ الْكَافِرُ عَلَىٰ رَبِّهِ ظَهِيرًا
Илдани биалли, Аллагьла дурабад, чузибад я пайда я зарал агартас икрам бирули саби. Капур — сунела ВегIбекIлис ламартчи сай!
Они поклоняются помимо Аллаха тому, что не может ни принести им пользу, ни причинить им вред. Неверующий является помощником против своего Господа.
وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا مُبَشِّرًا وَنَذِيرًا
Нушани хIу вархьири гIяхIла хабар биханни, вягIзачили.
Мы отправили тебя всего лишь добрым вестником и предостерегающим увещевателем.
قُلْ مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِلَّا مَنْ شَاءَ أَنْ يَتَّخِذَ إِلَىٰ رَبِّهِ سَبِيلًا
Бура: «Ил багьандан нуни хIушазибад сегъуналра багьа тIалаббирули ахIенра, чис дигули виалра, ил сунела ВегIбекIличи лявкьуси гьунчи кайзни ахIенси».
Скажи: "Я не прошу у вас за это никакого вознаграждения, кроме того, чтобы желающие встали на путь к своему Господу".
وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِي لَا يَمُوتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهِ ۚ وَكَفَىٰ بِهِ بِذُنُوبِ عِبَادِهِ خَبِيرًا
Даим МицIирсиличи, БебкIа агарсиличи таваккалбихьа ва Илис дезаикIен. Илини Сунела лугърала бунагьуни гIяхIил далули сай.
Уповай на Живого, Который не умирает, и прославляй Его хвалой. Довольно того, что Он ведает о грехах Своих рабов.
الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَىٰ عَلَى الْعَرْشِ ۚ الرَّحْمَٰنُ فَاسْأَلْ بِهِ خَبِيرًا
Урегал бархIила духIнар мусни-зубри ва илдала ургар лерти гьар се-секIал акIахъубси, гIур тахличи виаркайибси — хIера, ил сай УркIецIичевси. Иличила хьарбаа — балусилизи!
Он сотворил небеса и землю и то, что между ними, за шесть дней, а потом вознесся на Трон (или утвердился на Троне). Он - Милостивый. Спрашивай об этом Ведающего.
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اسْجُدُوا لِلرَّحْمَٰنِ قَالُوا وَمَا الرَّحْمَٰنُ أَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُورًا ۩
Илдази ирухIели «УркIецIичевсилис икрам биреная!» или, илди бикIули саби: «Чи сая ил УркIецIичевси? Сунес икрам бирахъес хIуни нушачи хьарбирусилис нушани икрам бирехIев, гьатIи?» Ва илди гьатIира имцIали гIелумбилзули саби.
Когда им говорят: "Падайте ниц перед Милостивым!" - они говорят: "Что такое Милостивый? Неужели мы будем падать ниц перед тем, кому ты нам приказываешь?" Это приумножает их отвращение.
تَبَارَكَ الَّذِي جَعَلَ فِي السَّمَاءِ بُرُوجًا وَجَعَلَ فِيهَا سِرَاجًا وَقَمَرًا مُنِيرًا
Деза биаб зубрачир зубарти пархдухъахъунсилис, илаб берхIила чирагъ абалкунсилис ва Бац шалабикIахъусилис!
Благословен Тот, Кто установил на небе созвездия Зодиака и установил на нем светильник и освещающую луну.
وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ خِلْفَةً لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يَذَّكَّرَ أَوْ أَرَادَ شُكُورًا
Ил — духуиэс дигусилис ва гIяхIсант балусили виэс дигусилис мисал саблин, дугира хIерира гьаб-гIергъили дарсдикIахъан сай!
Он - Тот, Кто чередует ночь и день для тех, кто желает помнить и благодарить.
وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا
УркIецIичевсила лугъри саби: ванзала къакъличиб уктемдеш агарли башути ва чучи дагьри агарти дугъабилзухIели, илдази «ВагIялайкум салам!» бикIути;
А рабами Милостивого являются те, которые ступают по земле смиренно, а когда невежды обращаются к ним, они говорят благие слова.
وَالَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَقِيَامًا
чула ВегIбекIлис булгули ва икрам бирули дугурби дуркIути;
Они проводят ночи, падая ниц и стоя перед своим Господом.
وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَ ۖ إِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا
«нушала ВегIбекI! Нушачибад жагьаннабла гIязаб чебарбука! Илала гIязабкIун — халал мусибат саби;
Они говорят: "Господь наш! Отврати от нас мучения в Геенне, поскольку мучения там не отступают.
إِنَّهَا سَاءَتْ مُسْتَقَرًّا وَمُقَامًا
ил — кахси мер ва цIахси урдубяхъ саби!» или бикIути;
Как скверны эта обитель и местопребывание!"
وَالَّذِينَ إِذَا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا وَكَانَ بَيْنَ ذَٰلِكَ قَوَامًا
садакьа бирухIели, я палакатдеш хIедирути, я кьыркьирхIебикIути, цаургайчиб чIумали бирути;
Когда они делают пожертвования, то не расточительствуют и не скупятся, а придерживаются середины между этими крайностями.
وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ ۚ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَٰلِكَ يَلْقَ أَثَامًا
Аллагьла дурабад гIур цархIил аллагьлизи булгхIебулгути; кавшахъес Аллагьли къадагъабарибси адам кахIершути, кавшес ихтияр лебсила дуравад; хъямхIя-къехIбадеш хIедузахъути. Чили ил секIал биралра — илис лайикьси танбихI бирар:
Они не взывают помимо Аллаха к другим богам, не убивают людей вопреки запрету Аллаха, если только они не имеют права на это, и не прелюбодействуют. А тот, кто поступает таким образом, получит наказание.
يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِ مُهَانًا
кьиямала бархIи илис танбихI кIиркабиру ва илизив ил, цIахиубси, даимлис вирар.
Его мучения будут приумножены в День воскресения, и он навечно останется в них униженным.
إِلَّا مَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَأُولَٰئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ ۗ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا
Чули дарибтачи пашманбиубтас, Аллагьличи бирхесбяхIибтас, гIяхIти баркьудлуми дирутас, — илдас Аллагьли илдала вайти баркьудлуми гIяхIтачил дарсдиру; гьарли-марли, Аллагь — чевкархан, уркIецIичев сай.
Это не относится к тем, которые раскаялись, уверовали и поступали праведно. Их злые деяния Аллах заменит добрыми, ибо Аллах - Прощающий, Милосердный.
وَمَنْ تَابَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَإِنَّهُ يَتُوبُ إِلَى اللَّهِ مَتَابًا
Сунени дарибти вайтачи пашманиубси ва гIяхIти баркьудлуми дируси — ил сай уркIи-уркIилавад пашманиубли Аллагьличи дугьаилзуси.
Кто раскаивается и поступает праведно, тот действительно возвращается к Аллаху.
وَالَّذِينَ لَا يَشْهَدُونَ الزُّورَ وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا
УркIецIичевсила лугъри саби къянала бикьридеш хIедирути, дугIла гъайлизи гъудурбиэс чучи чебуркъубхIели, чула адамдеш детхIехъахъили илди тIашиути;
Они не свидетельствуют лживо (или не присутствуют при лживых разговорах), а когда проходят мимо праздного, то проходят с достоинством.
وَالَّذِينَ إِذَا ذُكِّرُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ لَمْ يَخِرُّوا عَلَيْهَا صُمًّا وَعُمْيَانًا
чула ВегIбекIла аятуни чузи гьандуршухIели, гIянцIабала ва сукъуртала гIерхIедирути;
Когда им напоминают о знамениях их Господа, они не падают на них глухими и слепыми.
وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا
«нушала ВегIбекI! Нушала хьунрира нушала дурхIнира нушаб хIулбала шалали биахъа ва Аллагьлизибад урухкIутас нуша гIибратли диахъаба!» или бикIути.
Они говорят: "Господь наш! Даруй нам отраду глаз в наших супругах и потомках и сделай нас образцом для богобоязненных".
أُولَٰئِكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوا وَيُلَقَّوْنَ فِيهَا تَحِيَّةً وَسَلَامًا
Илдас, сабурчебтили бирни багьандан, шабагъатли дирар алжанала бегIлара гIяхIти мер-муса, илаб илдас разили ва хIулкIули гьунибиур;
Они получат Наивысшее место в воздаяние за то, что были терпеливы, и их встретят там приветствием и миром.
خَالِدِينَ فِيهَا ۚ حَسُنَتْ مُسْتَقَرًّا وَمُقَامًا
илаб илди даимлис кадра кавлан. Агь, ил сегъуна пергерси мер ва урдубяхъ сабил!
Они пребудут там вечно. Как прекрасны эта обитель и местопребывание!
قُلْ مَا يَعْبَأُ بِكُمْ رَبِّي لَوْلَا دُعَاؤُكُمْ ۖ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزَامًا
Бура: «Эгер хIуша Илизи дулгхIедулгадалли, дила ВегIбекI хIушачила къайгъна хIеркьур. ХIуша къянбачи дирхулрая ва ил багьандан танбихI сеннира бирар».
Скажи: "Мой Господь не стал бы обращать на вас внимание, если бы не ваши молитвы. Вы сочли это ложью, и скоро оно (наказание) станет неотступным".