Сура 23 «Аллагьличи бирхути» — Аль-Муминун (Верующие)
Все суры
قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ
ТалихIчебти сабигу Аллагьличи бирхути,
Воистину, преуспели верующие,
الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ
халаси иштяхIличил дехIибала дирути,
которые смиренны во время своих намазов,
وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ
дацI гъай дурхIедурути,
которые отворачиваются от всего праздного,
وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ
чула авратуни мяхIкамли дихIути,
которые оберегают свои половые органы от всех,
إِلَّا عَلَىٰ أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ
чула хьунрачи ва чула някъбазибти лугъри хьунул адамтачи ахIи гъамхIебирули (ил багьандан илдачи гIяйиб бируси ахIен;
кроме своих жен или невольниц, которыми овладели их десницы, за что они не заслуживают порицания,
فَمَنِ ابْتَغَىٰ وَرَاءَ ذَٰلِكَ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْعَادُونَ
ил дазулизибад бухъунти биалли — бунагькарти саби),
тогда как желающие сверх этого являются преступниками;
وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ
чули барибси вягIдалис къянахIебирути, чули чесибси — бартарахъути,
которые оберегают вверенное им на хранение и соблюдают договоры,
وَالَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَوَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ
чекабизурли дехIибала дирути —
которые регулярно совершают намаз.
الَّذِينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ
чус букьурли алжана биути: илаб илди даимлис бирра бирар.
которые унаследуют Фирдаус, в котором они пребудут вечно.
وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنْ سُلَالَةٍ مِنْ طِينٍ
Нушани адам гьаланачив гIянжилизивад акIахъубсири,
Воистину, Мы сотворили человека из эссенции глины.
ثُمَّ جَعَلْنَاهُ نُطْفَةً فِي قَرَارٍ مَكِينٍ
гIур ил Нушани акIахъубра гIягIниси мерличи кайхьибти набслизивад,
Потом Мы поместили его каплей в надежном месте.
ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظَامًا فَكَسَوْنَا الْعِظَامَ لَحْمًا ثُمَّ أَنْشَأْنَاهُ خَلْقًا آخَرَ ۚ فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ
гIур илди набс дертурти хIиличи шурдалтулра, гIур илди дертурти хIи диъла бутIаличи шурдалтулра, гIур диъла ил бутIа лигуби детарахъулра, гIур илди лигубачи диъ иахъулра, гIур Нушани илизивад цархIил адам алкIахъулра. Деза биаб Аллагьлис — бегIлара гIяхIси усталис.
Потом Мы создали из капли сгусток крови, потом создали из сгустка крови разжеванный кусочек, потом создали из этого кусочка кости, и потом облекли кости мясом. Потом Мы вырастили его в другом творении. Благословен же Аллах, Наилучший из творцов!
ثُمَّ إِنَّكُمْ بَعْدَ ذَٰلِكَ لَمَيِّتُونَ
Илала гIергъи замана арбякьунхIели, хIуша дубкIулрая.
После этого вы непременно умрете.
ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تُبْعَثُونَ
ГIур, кьиямала бархIи, хIуша мицIирдирурая.
А потом, в День воскресения, вы непременно будете воскрешены.
وَلَقَدْ خَلَقْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرَائِقَ وَمَا كُنَّا عَنِ الْخَلْقِ غَافِلِينَ
ХIушала чедир Нушани верхIдехI зубри дарира ва илдачила Нуша хIяжатагартили хIедирира.
Воистину, Мы создали над вами семь небес одно над другим. Мы никогда не находились в неведении о творениях.
وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَسْكَنَّاهُ فِي الْأَرْضِ ۖ وَإِنَّا عَلَىٰ ذَهَابٍ بِهِ لَقَادِرُونَ
ГIягIнисила кьадар Нушани зубрачирад шин дашахъулра: илди ванзализи супIдирахъулра ва иларад илди Нушани кIундацIахъесра дирехIе.
Мы низвели с неба воду в меру и разместили ее на земле. Воистину, Мы способны увести ее.
فَأَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ لَكُمْ فِيهَا فَوَاكِهُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ
Нушани шинничил хIушаб чумиздагла ва тIутIила унхъри дашахъулра: илдачир хIушаб хIушани дукути цIедешла эркинти сабухъуни сари;
Посредством нее Мы вырастили для вас пальмовые сады и виноградники, где растет для вас много плодов, которые вы едите.
وَشَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُورِ سَيْنَاءَ تَنْبُتُ بِالدُّهْنِ وَصِبْغٍ لِلْآكِلِينَ
галгара башахъулра, сабира Синай дубурличиб сабси ва адамтас гIявадешра хасти цIедешра лугуси.
Мы вырастили дерево, которое растет на горе Синай и дает масло и приправу для вкушающих.
وَإِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۖ نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهَا وَلَكُمْ فِيهَا مَنَافِعُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ
МицIираглизибра хIушаб пайдаласи леб: илдала кунбазир лертани хIуша Нушани далхулрая; илдазир хIушаб пайдалати дахъал секIал лер ва илди хIушани дукулрая,
Воистину, домашняя скотина служит назиданием для вас. Мы поим вас тем, что находится у них в животах. Они приносят вам многочисленную пользу, и вы питаетесь ими.
وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُونَ
хIуша илдачир, гамурбачир дашулрая.
На них и на кораблях вы передвигаетесь.
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوْمِهِ فَقَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ ۖ أَفَلَا تَتَّقُونَ
Нушани НухI сунела халкьличи вархьира ва илини иб: «Эй, дила халкь! Аллагьлис икрам биреная; Илала дуравад хIушаб гIур цархIил Аллагь агара. Марлира, хIуша Илизирад уруххIекIулраяв?»
Воистину, Мы направили Нуха (Ноя) к его народу, и он сказал: "О мой народ! Поклоняйтесь Аллаху, ибо нет у вас другого божества, кроме Него. Неужели вы не устрашитесь?"
فَقَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ مَا هَٰذَا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُرِيدُ أَنْ يَتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَنْزَلَ مَلَائِكَةً مَا سَمِعْنَا بِهَٰذَا فِي آبَائِنَا الْأَوَّلِينَ
Илала халкьлизибадти Аллагьличи хIебирхути хIякимтани иб: «Илра тяп хIушагъуна адам сай; илис дигули сай хIушаб бекIдеш дирес. Эгер Аллагьлис дигули виалри, Илини, гьайгьайра, зубрачибад малайкуни бурхьи; нушала хала дудешуначиб мурт-биалра илгъуна биубли нушани адхIергъира
Но знатные люди из его народа, которые не уверовали, сказали: "Он - такой же человек, как и вы. Он лишь хочет возвыситься над вами. Если бы Аллах пожелал, то Он ниспослал бы ангелов. Мы не слышали о подобном среди наших отцов.
إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌ بِهِ جِنَّةٌ فَتَرَبَّصُوا بِهِ حَتَّىٰ حِينٍ
Ил — ахмах адам сай; илис се бетарарал цакамси замана хIерли дуэная».
Он - не кто иной, как бесноватый муж, так что обождите с ним до поры до времени".
قَالَ رَبِّ انْصُرْنِي بِمَا كَذَّبُونِ
НухIли иб: «ВегIбекI! Илдани ну къянбарлизи халварни багьандан наб кумекбара»!
Он сказал: "Господи! Помоги мне, ведь они сочли меня лжецом".
فَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِ أَنِ اصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا فَإِذَا جَاءَ أَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّورُ ۙ فَاسْلُكْ فِيهَا مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَأَهْلَكَ إِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ مِنْهُمْ ۖ وَلَا تُخَاطِبْنِي فِي الَّذِينَ ظَلَمُوا ۖ إِنَّهُمْ مُغْرَقُونَ
Ва Нушани илизи багьахъурра: «Нушала хIулбала гьалаб ва Нушани гIеббуруси тяхIярли гами бара; Нушала буйрухъ лябкьян — шангли, руржесбяхIили, сунезирад руржути шин чертIу. ИлхIели хIуни гамиличи чедати жутли гьар журала мицIирагра, жанивартира, хIела хъалибаргра, чучила гьалабал Нуни хIези бурибтала дурабад. Бархьагартачила гьатIи Набзи гъаймайкIуд, сенахIенну илди жайгIяхъис!
Мы внушили ему откровение: "Сооруди ковчег у Нас на Глазах согласно Нашему откровению. А когда явится Наше веление, и вода забьет фонтаном из печи, то погрузи на него по паре всего живого, а также свою семью, кроме тех, о чьей гибели уже было ниспослано Мое веление. И не проси Меня за тех, которые поступали несправедливо. Они будут потоплены.
فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنْتَ وَمَنْ مَعَكَ عَلَى الْفُلْكِ فَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي نَجَّانَا مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
ХIура хIечил бархтира гамиличи адацIибхIели, хIуни а: «Бархьагарти адамтазирад нуша дерцахъибси Аллагьлис деза биаб!»
А когда ты и те, кто с тобой, сядите в ковчег, скажи: "Хвала Аллаху, Который спас нас от несправедливых людей!"
وَقُلْ رَبِّ أَنْزِلْنِي مُنْزَلًا مُبَارَكًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْمُنْزِلِينَ
ГIуррара а: «ВегIбекI! Ну игъбарла мерличи хьуравараба: ХIу — хьурабиахъес мер лугантазивад бегIлара гIяхIси сайри!»
Скажи также: "Господи! Приведи меня к благословенному месту, ведь Ты - Наилучший из расселяющих"".
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ وَإِنْ كُنَّا لَمُبْتَلِينَ
Гьарли-марли, илизиб — лишан леб ва, шакдеш агарли, илдала Нушани хIялумцIулра!
Воистину, в этом есть знамения. Воистину, Мы подвергаем испытанию.
ثُمَّ أَنْشَأْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ قَرْنًا آخَرِينَ
Илдас гIергъи Нушани цархIилти наслуби акIахъубра.
Вслед за ними Мы сотворили другое поколение.
فَأَرْسَلْنَا فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ ۖ أَفَلَا تَتَّقُونَ
Илдала гьарилличи Нушани чула ургавад вакил урхьира: «Аллагьлис икрам биреная, Илала дуравад хIушаб гIур цархIил аллагь агара. Марлира, хIуша Илизирад уруххIекIулраяв?»
Мы направили к ним посланника из них самих: "Поклоняйтесь Аллаху, ибо нет у вас другого божества, кроме Него. Неужели вы не устрашитесь?"
وَقَالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِلِقَاءِ الْآخِرَةِ وَأَتْرَفْنَاهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا مَا هَٰذَا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُونَ مِنْهُ وَيَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُونَ
Илала халкьла хIякимтани — Аллагьличи хIебирхутани, ахиратлизиб саби Аллагьличил гьунибиъни къянбази халбирутани, иш дунъяличирти гIямрулизир чус Нушани эркинни нигIматуни гибтани — иб: «Илра — тяп хIушагъуна адам сай, хIушани букуси саби илинира букуси. ХIушани дужути сари илинира дужути.
Знатные люди из его народа, которые не уверовали и отрицали встречу в Последней жизни, которых Мы одарили щедрыми благами в мирской жизни, сказали: "Это - всего лишь человек, подобный вам. Он ест то, что вы едите, и пьет то, что вы пьете.
وَلَئِنْ أَطَعْتُمْ بَشَرًا مِثْلَكُمْ إِنَّكُمْ إِذًا لَخَاسِرُونَ
Рахли хIуша тяп хIушагъуна адамлис мутIигIдакIадалли, — илхIели хIуша гьарли-марли талихIагартили дирудая.
Если вы станете повиноваться человеку, который подобен вам, то непременно окажетесь в убытке.
أَيَعِدُكُمْ أَنَّكُمْ إِذَا مِتُّمْ وَكُنْتُمْ تُرَابًا وَعِظَامًا أَنَّكُمْ مُخْرَجُونَ
Илини хIушаб севан чейсусив, хIуша дебкIили гIергъи ва палдара лига-кьякьяра детаурли гIергъи, хIуша гIурра мицIирдирура или?
Неужели он обещает вам, что вы будете воскрешены после того, как умрете и превратитесь в прах и кости?
هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ لِمَا تُوعَدُونَ
Тяйдидарая, гьярахъдарая илди къянала хабурти!
Невероятно, невероятно то, что обещано вам!
إِنْ هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا نَمُوتُ وَنَحْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ
Иш дунъяличирти гIямрула дурарад гIур гIямру агара; ишар гIямру деркIили гIергъи дубкIехIе ва гIур мицIирхIедирехIе.
Нет ничего, кроме нашей жизни в этом мире. Мы умираем и живем, и мы не будем воскрешены.
إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا وَمَا نَحْنُ لَهُ بِمُؤْمِنِينَ
Ил — Аллагьличи къянби чедуршуси адамцун сай ва иличи нуша дирхули ахIенра».
Он - всего лишь человек, который возвел навет на Аллаха, и мы не веруем в него".
قَالَ رَبِّ انْصُرْنِي بِمَا كَذَّبُونِ
Илини иб: «ВегIбекI! Илдани ну къянбарлизи халварни багьандан наб кумекбара!»
Он сказал: "Господи! Помоги мне, ведь они сочли меня лжецом!"
قَالَ عَمَّا قَلِيلٍ لَيُصْبِحُنَّ نَادِمِينَ
Аллагьли иб: «ГIурра цакамси замана дикибхIели, илди чули дирутачи пашманбирар».
Он (Аллах) сказал: "Очень скоро они будут раскаиваться".
فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ بِالْحَقِّ فَجَعَلْنَاهُمْ غُثَاءً ۚ فَبُعْدًا لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
Илди вяв-чIярлизи гIелабикиб ва Нушани илди варачанни гIуркъа-къусаван кIунбацIахъира. Бархьагарти халкь ца кахIели къирбиаб!
Вопль поразил их по справедливости, и Мы обратили их в подобие сора, растворенного в потоке. Да сгинут люди несправедливые!
ثُمَّ أَنْشَأْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ قُرُونًا آخَرِينَ
Илдас гIергъи Нушани цархIилти наслуби акIахъубра.
Вслед за ними Мы сотворили другие поколения.
مَا تَسْبِقُ مِنْ أُمَّةٍ أَجَلَهَا وَمَا يَسْتَأْخِرُونَ
Илди халкьаназибад цабехIилира чус кабизахъурси замана я хъярхъхIебариб, я багьлахIебариб!
Ни одна община не может опередить свой срок или отложить его.
ثُمَّ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا تَتْرَىٰ ۖ كُلَّ مَا جَاءَ أُمَّةً رَسُولُهَا كَذَّبُوهُ ۚ فَأَتْبَعْنَا بَعْضَهُمْ بَعْضًا وَجَعَلْنَاهُمْ أَحَادِيثَ ۚ فَبُعْدًا لِقَوْمٍ لَا يُؤْمِنُونَ
ГIур Нушала вакилти Нушани цалис гIергъи цали башахъутири. Чидил-биалра халкьличи вакил мурт вакIалра — ил къянбарлизи халирусири. Ва Нушани цабехIлс гIергъи цархIилти халкьани алкIахъутири ва цабехI халкьанази цархIилтас хабурти дурахъутири. Аллагьличи хIебирхути халкь ца кахIели къирбиаб!
Потом Мы отправляли одного за другим Наших посланников. Каждый раз, когда к какому-либо народу приходил посланник, они нарекали его лжецом. Мы отправляли их одних за другими на погибель и сделали их предметом сказаний. Да сгинут люди неверующие!
ثُمَّ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ وَأَخَاهُ هَارُونَ بِآيَاتِنَا وَسُلْطَانٍ مُبِينٍ
ГIур Нушани Мусара илала узи Гьарунра Нушала хъарбаркьуначил ва белгити ихтияртачил
Потом Мы отправили Мусу (Моисея) и его брата Харуна (Аарона) с Нашими знамениями и ясным доказательством
إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَاسْتَكْبَرُوا وَكَانُوا قَوْمًا عَالِينَ
ПиргIяванничира илала хIякимтачира бархьира, аммаки илди халаберхур ва уктемти адамтили уббухъун.
к Фараону и его знати, но они возгордились, ведь они были людьми надменными.
فَقَالُوا أَنُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنَا وَقَوْمُهُمَا لَنَا عَابِدُونَ
Илдани иб: «Марлира, тяп нушагъунти ишди кIел адамличи нуша дирхарахIев, ишдала халкь — нушала лугъри сабхIели?»
Они сказали: "Неужели мы уверуем в двух людей, которые подобны нам, тогда как их народ служит нам?"
فَكَذَّبُوهُمَا فَكَانُوا مِنَ الْمُهْلَكِينَ
Илди кIелра илдани къянбартази халбариб ва ил багьандан илди къирбарибтири.
Они сочли их обоих лжецами и обрекли себя на погибель.
وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ
Мусас нушани Таврат гира, — белики, илди бархьси гьунчибад башес!
Воистину, Мы даровали Мусе (Моисею) Писание, чтобы они могли последовать прямым путем.
وَجَعَلْنَا ابْنَ مَرْيَمَ وَأُمَّهُ آيَةً وَآوَيْنَاهُمَا إِلَىٰ رَبْوَةٍ ذَاتِ قَرَارٍ وَمَعِينٍ
Мариямла урши ва илала неш Нушани лишантили барира: Нушани илди хьурабарира музурбарси, ряхIятси, гIиниз лебси мерличи.
Мы сделали сына Марьям (Марии) и его мать знамением и поселили их в укромном месте на холме, где протекал ручей.
يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا ۖ إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ
Эй, вакилти! ГIяхIти нигIматунани дукеная ва гIяхIдеш биреная: хIушани се бирулрал Нуни балулра!
О посланники! Вкушайте блага и поступайте праведно. Воистину, Мне известно о том, что вы совершаете.
وَإِنَّ هَٰذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاتَّقُونِ
Гьарли-марли, хIушала ишди халкь — цати халкь саби ва Ну — хIушала ВегIбекI сайра. Ил багьандан Набзирад урухкIеная!
Воистину, ваша религия - религия единая, а Я - ваш Господь. Бойтесь же Меня!
فَتَقَطَّعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ زُبُرًا ۖ كُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ
Илди биалли, чула дин хIясибли, саби-ургаб декIаркабикиб: гьарили жамигIят сунела лебсиличи кьабулли саби.
Но они разорвали свою религию на части, и каждая секта радуется тому, что имеет.
فَذَرْهُمْ فِي غَمْرَتِهِمْ حَتَّىٰ حِينٍ
Замана сабаайчи илди чула аварализиб бати.
Оставь же их в их невежестве (или слепоте и растерянности) до определенного времени.
أَيَحْسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مَالٍ وَبَنِينَ
Рахли илдас гьанбиркули хIебиэс чус мас-хазналичил ва дурхIначил Нушани кумекбирухIели,
Неужели они думают, что Мы поддерживаем их богатством и сыновьями,
نُسَارِعُ لَهُمْ فِي الْخَيْرَاتِ ۚ بَلْ لَا يَشْعُرُونَ
саби давлачеббиахъес Нуша гьалаклира или? Юх, илдани балули ахIен!
потому что спешим одарить их благами? О нет! Однако они не ощущают этого!
إِنَّ الَّذِينَ هُمْ مِنْ خَشْيَةِ رَبِّهِمْ مُشْفِقُونَ
Чула ВегIбекIла гьалаб малхIямти, урехили дяргъили руржути,
Воистину, те, которые трепещут от страха перед своим Господом,
وَالَّذِينَ هُمْ بِآيَاتِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ
чула ВегIбекIла лишантачи бирхути,
которые веруют в знамения своего Господа,
وَالَّذِينَ هُمْ بِرَبِّهِمْ لَا يُشْرِكُونَ
чула ВегIбекIла дурабад гIур цархIилти аллагьуни мархIебирути,
которые не приобщают к своему Господу сотоварищей,
وَالَّذِينَ يُؤْتُونَ مَا آتَوْا وَقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلَىٰ رَبِّهِمْ رَاجِعُونَ
садакьа бирути, чула ВегIбекIличи саби чарбулхъни балули, чула уркIби урехили дицIибти —
которые раздают милостыню, тогда как их сердца страшатся того, что им суждено вернуться к своему Господу, -
أُولَٰئِكَ يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَهُمْ لَهَا سَابِقُونَ
илди саби гьарли-марли давлумачила къайгънабиркьути ва илди цархIилтачиб гьалаб илдачи биъра биур.
все они спешат вершить добрые дела и опережают в этом других.
وَلَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۖ وَلَدَيْنَا كِتَابٌ يَنْطِقُ بِالْحَقِّ ۚ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ
Нушани адамличи хъарбирулра — илини барес вирусицун. Нушала гьалаб леб бархьдешцун буруси лавхIул мяхIпуз ва илди дугIли гьимхIебуркIахъу.
Мы не возлагаем на человека сверх его возможностей. У Нас есть Писание, которое глаголет истину, и с ними не поступят несправедливо.
بَلْ قُلُوبُهُمْ فِي غَمْرَةٍ مِنْ هَٰذَا وَلَهُمْ أَعْمَالٌ مِنْ دُونِ ذَٰلِكَ هُمْ لَهَا عَامِلُونَ
Аммаки илдала уркIбани иличила балуси агара ва илдала баркьудлуми декIарти сари: илдазиб илди саберхурли бирар.
Однако их сердца слепы к этому (Корану). А наряду с этим они совершают менее тяжкие злодеяния.
حَتَّىٰ إِذَا أَخَذْنَا مُتْرَفِيهِمْ بِالْعَذَابِ إِذَا هُمْ يَجْأَرُونَ
Илдала ургабадти нигIматуназиб кеп-чеклизиб сабтас Нушани танбихI барибхIели биалли — илдани вяв-чIяр ахъдурцули сари.
А когда Мы подвергнем наказанию изнеженных роскошью среди них, они завопят громким голосом.
لَا تَجْأَرُوا الْيَوْمَ ۖ إِنَّكُمْ مِنَّا لَا تُنْصَرُونَ
ИшбархIи вяв-чIярмадикIудая: Нушазибад хIушаб кумек хIебирар!
Не вопите сегодня! Воистину, Мы не окажем вам помощи.
قَدْ كَانَتْ آيَاتِي تُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فَكُنْتُمْ عَلَىٰ أَعْقَابِكُمْ تَنْكِصُونَ
Дила хъарбаркьуни хIушази гьаларал дагьакъуртири, аммаки хIуша итхIели гIелумдизуррая,
Вам читали Мои аяты, но вы пятились от них,
مُسْتَكْبِرِينَ بِهِ سَامِرًا تَهْجُرُونَ
иличи халадеш бирули ва хIуша-ургар дацI гъайлизир дугурби дуркIули.
возгордившись ею (Каабой) и произнося скверные речи по ночам.
أَفَلَمْ يَدَّبَّرُوا الْقَوْلَ أَمْ جَاءَهُمْ مَا لَمْ يَأْتِ آبَاءَهُمُ الْأَوَّلِينَ
Марлира, Нуни дурутачила илди пикрихIебухъуну яра чула хала дудешуначи хIебакIибси се-биалра илдачи бакIибу?
Неужели они не задумываются над Словом? Или же к ним явилось то, что не приходило к их отцам?
أَمْ لَمْ يَعْرِفُوا رَسُولَهُمْ فَهُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ
Яра чучи вархьибси вакил илдани вагьхIегъуру ва ил багьандан иличи къаршили кабизуру?
Или же они не узнали своего Посланника и принялись отвергать его?
أَمْ يَقُولُونَ بِهِ جِنَّةٌ ۚ بَلْ جَاءَهُمْ بِالْحَقِّ وَأَكْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ كَارِهُونَ
Яра «Ил — ахмах сай» или илди гьанна-декIар хIебикIулив? ГIе, илдачи ил бархьдеш хили вакIибсири, аммаки илдазибад бахъалгъунтас бархьдеш дигули ахIен.
Или же они говорят, что он бесноват? Напротив, он явился к ним с истиной, но большинство их не любит истину.
وَلَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْوَاءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ ۚ بَلْ أَتَيْنَاهُمْ بِذِكْرِهِمْ فَهُمْ عَنْ ذِكْرِهِمْ مُعْرِضُونَ
Эгер бархьдеш илдала кьасанас гIелабад арбякьунси биалри, илхIели мусни-зубрира илдачир лертира, шакдеш агарли, харабдири. Нушани илдас гIилму хира, аммаки илди иличи къакъгьабли кабилзули саби.
А если бы истина зависела от их желаний, то сгинули бы небеса, земля и те, кто на них. Мы даровали им их Напоминание (Коран), однако они отвернулись от своего Напоминания.
أَمْ تَسْأَلُهُمْ خَرْجًا فَخَرَاجُ رَبِّكَ خَيْرٌ ۖ وَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ
Илдазибад хIуни хIед сегъуна-биалра шабагъат тиладибирулрив, гьатIи? ХIела ВегIбекIла шайзибадси шабагъат сегьуналрайчиб гIяхIси саби ва Ил — шабагъат лугутазивад бегIлара сахватси сай!
Разве ты просишь у них вознаграждения? Воздаяние твоего Господа лучше, и Он - Наилучший из дарующих удел.
وَإِنَّكَ لَتَدْعُوهُمْ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ
ХIуникIун илди бархьси гьунчи жибирулри.
Воистину, ты призываешь их на прямой путь.
وَإِنَّ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ عَنِ الصِّرَاطِ لَنَاكِبُونَ
Ахиратличи хIебирхути биалли — ил гьунчибад гIелумбилзули саби!
А те, которые не веруют в Последнюю жизнь, непременно сбиваются с пути.
وَلَوْ رَحِمْنَاهُمْ وَكَشَفْنَا مَا بِهِمْ مِنْ ضُرٍّ لَلَجُّوا فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ
Эгер илдачи чебакIибси балагь, илдачи уркIецIи барили, Нушани чебарбукибти диахIелри, илди чула чеббалкIниличи гьатIира имцIали чекабилзи, лагусбиубтиван къяйцIкабикIи.
Если бы Мы смилостивились над ними и избавили их от беды, они все равно продолжали бы слепо скитаться, настаивая на своем беззаконии.
وَلَقَدْ أَخَذْنَاهُمْ بِالْعَذَابِ فَمَا اسْتَكَانُوا لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُونَ
Нушани гьанналаубал илдас танбихI барибсири, амма илди чула ВегIбекIлис мутIигIхIебакIиб ва Илис илдани икрам хIебариб.
Мы подвергли их мучениям, но они не смирились перед своим Господом и не взмолились перед Ним.
حَتَّىٰ إِذَا فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَابًا ذَا عَذَابٍ شَدِيدٍ إِذَا هُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ
Илдала гьалар Нушани кахси танбихIла къапу абхьибхIели — хIера, илхIели илди децI-шишимтази бикиб.
Когда же Мы распахнем перед ними врата тяжких мучений, они придут там в отчаяние.
وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ ۚ قَلِيلًا مَا تَشْكُرُونَ
Ил — хIушаб лихIби, хIулби, уркIи акIахъубси сай; хIушани биалли камли гIяхIсант балулрая!
Он - Тот, Кто сотворил для вас слух, зрение и сердца. Но как мала ваша благодарность!
وَهُوَ الَّذِي ذَرَأَكُمْ فِي الْأَرْضِ وَإِلَيْهِ تُحْشَرُونَ
Ил — ванзала къакъличир хIуша дахъдаахъибси сай ва Иличи хIуша дурчурая.
Он - Тот, Кто расселил вас по земле, и к Нему вы будете собраны.
وَهُوَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ
Ил — адамти мицIирбируси ва бубкIахъуси сай; дугира бархIира дарсдикIни Илала арилизир сари. Марлира, хIушани ил хIебалулраяв?
Он - Тот, Кто дарует жизнь и умерщвляет. Он чередует ночь и день. Неужели вы не разумеете?
بَلْ قَالُوا مِثْلَ مَا قَالَ الْأَوَّلُونَ
ГIе, илданира чула халабегIтани бурусигъуна бурули саби.
О нет! Они говорят то же, что говорили первые поколения.
قَالُوا أَإِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ
Илди бикIули саби: «Марлира, нуша дебкIили гIергъи, палдара лига-кьякьяра детаурли гIергъи, гьарли-марли, нуша мицIирдирутирав?
Они говорят: "Неужели мы будем воскрешены после того, как умрем и превратимся в прах и кости?
لَقَدْ وُعِدْنَا نَحْنُ وَآبَاؤُنَا هَٰذَا مِنْ قَبْلُ إِنْ هَٰذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ
ИлкIун гьанналаубал нушабра нушала дудешунасра чесибсири. Илди — гьаб-убла адамтала къянала хабурти сари!»
Это обещают нам, а еще раньше это обещали нашим отцам. Это - всего лишь сказки древних народов".
قُلْ لِمَنِ الْأَرْضُ وَمَنْ فِيهَا إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
Хьарбаа: «Эгер хIуша баланти диадалли, бурая; ванзара иличир лертира чила арилизиру?»
Скажи: "Кому принадлежит земля и те, кто на ней, если только вы знаете?"
سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
Илдани иру: «Аллагьла арилизир сари». Хьарбаа: «Марлира, хIуша духухIейрудаяв?»
Они скажут: "Аллаху". Скажи: "Неужели вы не помяните назидание?"
قُلْ مَنْ رَبُّ السَّمَاوَاتِ السَّبْعِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ
Бура: «ВерхIдехI зубрала ВегIбекI ва чебяхIси тахла ВегIбекI чи сая?».
Скажи: "Кто Господь семи небес и Господь великого Трона?"
سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ
Илдани иру: «Аллагь сай». Хьарбаа: «ГьатIи, сен хIуша Илизирад уруххIекIулрая?»
Они скажут: "Аллах". Скажи: "Неужели вы не устрашитесь?"
قُلْ مَنْ بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
Хьарбаа: «Гьар секIа ари чила някъбазиба? Илди Илини гIердурцули сай, Сай биалли кумекличи хIяжатли ахIен. Ил хIушани балулраяв?»
Скажи: "В чьей Руке власть над всякой вещью? Кто защищает и от Кого нет защиты, если только вы знаете?"
سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ فَأَنَّىٰ تُسْحَرُونَ
Илдани иру: «Аллагьла някъбазиб саби». Бура: «ХIябилра селра хIебалути леррая хIуша!»
Они скажут: "Аллах". Скажи: "До чего же вы обмануты!"
بَلْ أَتَيْنَاهُمْ بِالْحَقِّ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ
ГIе, Нуша илдачи бархьдеш хили дакIилра, аммаки илдас — къянбартили калес дигули саби!
Мы явились к ним с истиной, однако они являются лжецами.
مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ وَلَدٍ وَمَا كَانَ مَعَهُ مِنْ إِلَٰهٍ ۚ إِذًا لَذَهَبَ كُلُّ إِلَٰهٍ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ
Аллагьла сегъунтилра дурхIни агара, Иличил варх гIур сегъуналра аллагьра агара. Илкьяйдали хIебиалри, гьарил аллагьли архи сунени акIахъубси ва илдазибад цабехIти цархIилтачиб чебяхI-ахъли бири. Деза биаб Аллагьлис, Сунечила дурутачив Ил чевяхIси сай!
Аллах не взял Себе сына, и нет наряду с Ним другого бога. В противном случае каждый бог унес бы с собой то, что сотворил, и одни из них возвысились бы над другими. Аллах превыше того, что они приписывают Ему!
عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَتَعَالَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ
Ил — дигIянасира, дакIусира далан сай! Ил — Сунела дурабад пикрибирути аллагьуначив чевяхIси сай!
Ведающий сокровенное и явное! Он превыше тех, кого они приобщают в сотоварищи!
قُلْ رَبِّ إِمَّا تُرِيَنِّي مَا يُوعَدُونَ
Бура: «ВегIбекI! Илдас бируси танбихI ХIуни набзи чехIебиахъиду?
Скажи: "Господи! Если Ты покажешь мне то, что им обещано,
رَبِّ فَلَا تَجْعَلْنِي فِي الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
ВегIбекI! Ну капур адамтала ургав малтаба!»
то не делай меня, Господи, в числе несправедливых людей!"
وَإِنَّا عَلَىٰ أَنْ نُرِيَكَ مَا نَعِدُهُمْ لَقَادِرُونَ
Гьайгьайра, Нушани дирехIе илдас бируси танбихI хIези чебаахъес.
Воистину, Мы способны показать тебе то, что им обещано.
ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ ۚ نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَصِفُونَ
Вайдеш гIяхIдешличил гьарахъбара! Илдани дурути Нушани гIяхIил далулра.
Оттолкни зло тем, что лучше. Мы лучше знаем то, что они приписывают.
وَقُلْ رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ
Бура: «ВегIбекI! ШайтIунтала гIямултазибад берцуди хIечиб баргес дигулра!
Скажи: "Господи! Я прибегаю к Тебе от наваждений дьяволов.
وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَنْ يَحْضُرُونِ
Илдази наб зарал хIебарахъес мер ХIечиб баргес дигулра, ВегIбекI!»
Я прибегаю к Тебе, Господи, дабы они не приближались ко мне".
حَتَّىٰ إِذَا جَاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ
Илдазивад чидилла-биалра ажал садаибхIели, ил викIули сай: «ВегIбекI! Ну убкIмавкIахъаба,
Когда же смерть подступает к кому-нибудь из них, он говорит: "Господи! Верни меня обратно.
لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ ۚ كَلَّا ۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا ۖ وَمِنْ وَرَائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ
белики, нуни хIебарили убкалахъунси гIяхIдеш бариша». Юх, илкьяйда хIебирар! Илди — илини дурибти гъайцун дирар. Илдала гIелаб — илди мицIирбарибси бархIи бакIайчи гьалабиз саби.
Быть может, я стану совершать праведные поступки, которые я отбросил". Но нет! Это - всего лишь слова, которые он произносит. Позади них будет преграда вплоть до того дня, когда они будут воскрешены.
فَإِذَا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلَا أَنْسَابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَلَا يَتَسَاءَلُونَ
Сур уфбарибхIели, ил бархIи илдала ургаб сегъуналра гьамдеш хIебирар, цабехIлизи цабехIтала сегъунтилра хIисаб-суал хIедирар.
А в тот день, когда затрубят в Рог, между ними не останется родственных связей, и они не будут расспрашивать друг друга.
فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
ИлхIели гIяхIти баркьудлумачил чила умцанти декIли диалра, — илди талихIчебли бирар,
Те, чья чаша Весов окажется тяжелой, обретут успех.
وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُولَٰئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فِي جَهَنَّمَ خَالِدُونَ
чила умцанти кункли диалра, — илдачи къиян-жапа хIерли сари, илди даим жагьаннаблизиб бирар.
А те, чья чаша Весов окажется легкой, потеряют самих себя и вечно пребудут в Геенне.
تَلْفَحُ وُجُوهَهُمُ النَّارُ وَهُمْ فِيهَا كَالِحُونَ
Илала цIали илдала бяхIяни игу ва гIязабла цIакьдешли илди цIализиб цIумкабикIули бирар.
Огонь будет сжигать их лица, и там они будут корчиться.
أَلَمْ تَكُنْ آيَاتِي تُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فَكُنْتُمْ بِهَا تُكَذِّبُونَ
Дила аятуни хIушаб хIеделчIунтирив ва илди хIушани къянбази халхIедарраяв, гьатIи?
Разве вам не читали Мои аяты, а вы считали их ложью?
قَالُوا رَبَّنَا غَلَبَتْ عَلَيْنَا شِقْوَتُنَا وَكُنَّا قَوْمًا ضَالِّينَ
Илдани иру: «Нушала ВегIбекI! Нушачи чедакIибти къиян-жапа нушачирад чедидикиб ва нуша чердалкIунти адамтили урдухъунра.
Они скажут: "Господи! Наше злосчастие одолело нас, и мы оказались заблудшими людьми.
رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْهَا فَإِنْ عُدْنَا فَإِنَّا ظَالِمُونَ
Нушала ВегIбекI! Ишарад нуша дурааба; эгер нушани баягъи гьалар дирути тикрардарахIелли, — илхIели нуша дархьагартили дирехIе».
Господи! Выведи нас отсюда. И если мы вернемся к грехам, то действительно будем беззаконниками".
قَالَ اخْسَئُوا فِيهَا وَلَا تُكَلِّمُونِ
Илини иру: «Илар дуэная ва Набчи дугьамадилзадая!»
Он скажет: "Оставайтесь здесь с позором и не говорите со Мной!
إِنَّهُ كَانَ فَرِيقٌ مِنْ عِبَادِي يَقُولُونَ رَبَّنَا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ
Нушала лугъразибад цацабехIтани иру: «Нушала ВегIбекI! Нуша Аллагьличи дирхутири; чеверхи нушачивад, нушачи уркIецIи бара, ХIукIун — уркIецIичебтазивад бегIлара уркIецIичевси сайри!»
Воистину, некоторые из Моих рабов говорили: "Господи! Мы уверовали. Прости же нас и помилуй, ибо Ты - Наилучший из милосердных".
فَاتَّخَذْتُمُوهُمْ سِخْرِيًّا حَتَّىٰ أَنْسَوْكُمْ ذِكْرِي وَكُنْتُمْ مِنْهُمْ تَضْحَكُونَ
ХIуша илдачир илцадра чердукаркIуртири, хIятта Набчила гьанбиркахъес хIушани хъумкартурсири; хIушани илди мучлаагарбирутири.
Вы же насмехались над ними, пока не забыли Мое Напоминание. И вы смеялись над ними.
إِنِّي جَزَيْتُهُمُ الْيَوْمَ بِمَا صَبَرُوا أَنَّهُمْ هُمُ الْفَائِزُونَ
Чули чекасибти багьандан ишбархIи Нуни илди шабагъатлабирулра: илди кеп-чеклизиб саби!»
Сегодня Я вознаградил их за то, что они проявили терпение. Воистину, они являются преуспевшими".
قَالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ
Илини иру: «Ванзала къакъличир хIуша чум дус калунрая?»
Он скажет: "Сколько лет вы пробыли на земле?"
قَالُوا لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَاسْأَلِ الْعَادِّينَ
Илдани иру: «Нуша калунра ца бархIи яра байхъала бархIи; хIисаб бузахъутази хьарбаа».
Они скажут: "Мы пробыли день или часть дня. Лучше спроси тех, кто вел счет".
قَالَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا ۖ لَوْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
Илини иру: «ХIуша дахъхIи ахIенри калунти, рахли хIушани балуси биалри.
Он скажет: "Вы пробыли немного, если бы вы только знали.
أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاكُمْ عَبَثًا وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لَا تُرْجَعُونَ
Марлира хIушаб гьанбиркулив Нушани хIуша нускIуртиван хIязлис акIахъубтирая ва хIуша Нушачи чархIедулхъадая или?
Неужели вы полагали, что Мы сотворили вас ради забавы и что вы не будете возвращены к Нам?"
فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ ۖ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ
ЧевяхIси сай Аллагь — гьарли-марси пача, Илала дуравад, чебяхIси тахла ВегIбекIла дуравад, гIур цархIил аллагь агара!
Превыше всего Аллах, Истинный Властелин! Нет божества, кроме Него, Господа благородного Трона.
وَمَنْ يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ لَا بُرْهَانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّمَا حِسَابُهُ عِنْدَ رَبِّهِ ۚ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الْكَافِرُونَ
Илис сегъуналра хьулчи агарли, Аллагьла дурабад гIурра цархIилти аллагьунас булгутани чула ВегIбекIла гьалаб жаваб гес гIягIниси саби! Капурти талихIчебтили хIебирар!»
У того, кто молится наряду с Аллахом другим богам, нет в пользу этого никакого довода. Его счет хранится у его Господа. Воистину, неверующие не преуспеют.
وَقُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ
Бура: «ВегIбекI! Чеверхи ва уркIецIи бара! ХIу — уркIецIичебтазивад бегIлара уркIецIичевси сайри!
Скажи: "Господи, прости и помилуй, ведь Ты - Наилучший из милосердных!"