Сура 17 «Дугели барибси архIя» — Аль-Исра (Ночной перенос)
Все суры
سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَىٰ بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ
КягIбаличибад гьарахъси мижитличи дугели архIя дураберкIахъес Сунела лагълис икьалаиубсилис деза биаб. Ил барибсири гьарахъси мижит-алавти мер-мусаличир Нушала цацадехI гIяламатуни илизи чедаахъес багьандан. Гьарли-марли, Ил — гьар секIал иргъан, гьар секIал чедиан сай!
Пречист Тот, Кто перенес ночью Своего раба, чтобы показать ему некоторые из Наших знамений, из Заповедной мечети в мечеть аль-Акса, окрестностям которой Мы даровали благословение. Воистину, Он - Слышащий, Видящий.
وَآتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَجَعَلْنَاهُ هُدًى لِبَنِي إِسْرَائِيلَ أَلَّا تَتَّخِذُوا مِنْ دُونِي وَكِيلًا
Нушани Мусас Таврат гира ва ил ИзрагIилла уршбас бекI варира: «НухIичил барх Нушани берцахъибтала наслу,
Мы даровали Мусе (Моисею) Писание и сделали его верным руководством для сынов Исраила (Израиля): "Не берите в покровители никого, кроме Меня!
ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ ۚ إِنَّهُ كَانَ عَبْدًا شَكُورًا
хIуша гIердуцахъес Набчи ахIи гIур чичилра дугьамадилзадая. НухI гьарли-марли гIяхIсант балуси лагъ сайри!»
О потомки тех, кого Мы перенесли вместе с Нухом (Ноем)! Воистину, он был благодарным рабом".
وَقَضَيْنَا إِلَىٰ بَنِي إِسْرَائِيلَ فِي الْكِتَابِ لَتُفْسِدُنَّ فِي الْأَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيرًا
Тавратлизиб Нушани ИзрагIилла уршбачила хIукму бурира. «ХIушани ванзала къакъличиб кIина такьсир биридая ва дебали уктемдирудая».
Мы предопределили сынам Исраила (Израиля) в Писании: "Вы дважды будете бесчинствовать на земле и будете чрезмерно высокомерными".
فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ أُولَاهُمَا بَعَثْنَا عَلَيْكُمْ عِبَادًا لَنَا أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ فَجَاسُوا خِلَالَ الدِّيَارِ ۚ وَكَانَ وَعْدًا مَفْعُولًا
Илдазибад цаибил такьсир багьандан танбихI бируси замана сабаибхIели — Нушани халаси цIакьла бегIти Нушала лугъри хIушачи къаршили бархьира ва хIушала ериюртаназир лерти мас-хазна илдани дуциб. Чесибси танбихI барибсири.
Когда настала пора первого из двух бесчинств, Мы наслали на вас Наших могущественных рабов, которые прошлись по землям. Так обещание было исполнено.
ثُمَّ رَدَدْنَا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ وَأَمْدَدْنَاكُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَجَعَلْنَاكُمْ أَكْثَرَ نَفِيرًا
ГIур Нушани хIуша илдачирад сагадан чедидикахъирая, хIушаб дахъал давлумира дурхIнира гира, хIуша лугIилашал дахъал халкьли детаахъуррая.
Затем Мы вновь даровали вам победу над ними. Мы поддержали вас богатством и сыновьями и сделали вас более многочисленными.
إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ ۖ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا ۚ فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ الْآخِرَةِ لِيَسُوءُوا وُجُوهَكُمْ وَلِيَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَلِيُتَبِّرُوا مَا عَلَوْا تَتْبِيرًا
Эгер хIушани гIяхIдеш бирадалли, — ил хIушани хIушаб бируси гIяхIдеш саби; рахли вайдеш бирадалли, — илра хIушани хIушаб бируси саби. КIиибил такьсир багьандан танбихI бируси замана сабаибхIели, Нушани халаси цIакьла бегIти Нушала лугъри бархьира илдас вайдеш барахъес, илдала киласабази гьалаб кьяйдали абацIахъес ва илдани чучи пахру бирути лерил секIал харабдарахъес.
Мы сказали: "Если вы творите добро, то поступаете во благо себе. А если вы вершите зло, то поступаете во вред себе". Когда же наступил срок последнего обещания, Мы позволили вашим врагам опечалить ваши лица, войти в Иерусалимскую мечеть подобно тому, как они вошли туда в первый раз, и до основания разрушить все, что попадало им в руки.
عَسَىٰ رَبُّكُمْ أَنْ يَرْحَمَكُمْ ۚ وَإِنْ عُدْتُمْ عُدْنَا ۘ وَجَعَلْنَا جَهَنَّمَ لِلْكَافِرِينَ حَصِيرًا
Белики, хIушала ВегIбекIли хIуша мурахасдатишая; аммаки рахли хIушани сагадан гьаларгъунти баркьудлуми дирадалли, илхIели Нушанира гьалабгъуна танбихI бирехIе ва жагьаннаб капуртас туснакъли бирехIе.
Быть может, ваш Господь помилует вас. Но если вы вернетесь к бесчинству, то Мы также вернемся к наказанию. Мы сделали Геенну местом заточения для неверующих.
إِنَّ هَٰذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا كَبِيرًا
Иш Кьуръай бегIлара бархьсиличи бархьли бикули саби. иш — Аллагьличи бирхутас гIяхIла хабар саби. ГIяхIдеш бирутас — гьарли-марли чебяхIси савгъат бирар.
Воистину, этот Коран указывает на самый правильный путь и возвещает верующим, которые совершают праведные деяния, благую весть о том, что им уготована великая награда.
وَأَنَّ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا
Ахиратличи хIебирхутас биалли Нушани гьарли-марли кахси гIязаб хIядурбарилра.
А тем, которые не веруют в Последнюю жизнь, Мы приготовили мучительные страдания.
وَيَدْعُ الْإِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاءَهُ بِالْخَيْرِ ۖ وَكَانَ الْإِنْسَانُ عَجُولًا
Адамли сунес гIяхIдеш тиладибирули кьяйда, тяп илкьяйдали сунес вайдешра тиладибирули сай: адам — сабурагар сай.
Человек молит о зле подобно тому, как он молит о добре. Воистину, человек тороплив.
وَجَعَلْنَا اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ آيَتَيْنِ ۖ فَمَحَوْنَا آيَةَ اللَّيْلِ وَجَعَلْنَا آيَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً لِتَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ وَلِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسَابَ ۚ وَكُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْنَاهُ تَفْصِيلًا
Дугира хIерира Нушани кIел лишанни дарилра: дугила лишан убасибхIели, илхIели хIерила лишан лугулра, суненира гьар секIал чедиахъес имкан лугуси: ил бируси саби хIушала ВегIбекIла нигIматунагIир хIуша умцIахъес багьандан; хIушази бузри-дусмала лугIи балахъес багьандан. Нушани гьар секIал гIячихъли баяндирулра.
Мы сделали ночь и день двумя знамениями. Мы погрузили во мрак знамение ночи, а знамение дня сделали светящимся, чтобы вы стремились к милости вашего Господа, могли вести летоисчисление и знали счет. Всякой вещи Мы дали исчерпывающее разъяснение.
وَكُلَّ إِنْسَانٍ أَلْزَمْنَاهُ طَائِرَهُ فِي عُنُقِهِ ۖ وَنُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كِتَابًا يَلْقَاهُ مَنْشُورًا
Гьар адамла хъябличи Нушани илала арцан бигъира: кьиямала бархIи Нушани илис лавхIул мяхIпуз гьаргбарили гьалабирхьехIе:
Каждому человеку Мы повесили на шею его деяния (сделали их неразлучными с ним). А в День воскресения Мы представим ему книгу, которую он увидит развернутой.
اقْرَأْ كِتَابَكَ كَفَىٰ بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيبًا
«ХIела баркьудлумачила белкI белчIен! Гьанна хIуни вируд хIуни дарибти хIисабдарес!»
Читай свою книгу! Сегодня достаточно того, что ты сам сосчитаешь свои деяния против самого себя.
مَنِ اهْتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۗ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّىٰ نَبْعَثَ رَسُولًا
Бархьси гьунчивад чи вашалра, — ил сунела гIяхIдешлис вашули сай, чи чевулкIалра, — ил сунес вайдешлис чевулкIули сай: сунела дех бихусили, урхIла дех хIебиху. Нушани танбихI бируси ахIенри, гьаланачи вакил вархьхIерхьили.
Кто следует прямым путем, тот поступает во благо себе. А кто впадает в заблуждение, тот поступает во вред себе. Ни одна душа не понесет чужого бремени. Мы никогда не наказывали людей, не отправив к ним посланника.
وَإِذَا أَرَدْنَا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا فِيهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنَاهَا تَدْمِيرًا
Чидил-биалра ши хараббарес Нушани кьасбарибхIели, илабти давлачебтани, Нушала амруличил, цIахти баркьудлуми дирутири; илхIели Нушани феспоси илдачи башусири ва ил Нушани таманни хараббирусири.
Когда Мы хотели погубить какое-либо селение, то повелевали его изнеженным роскошью жителям покориться Аллаху. Когда же они предавались нечестию, то относительно него сбывалось Слово, и Мы уничтожали его полностью.
وَكَمْ أَهْلَكْنَا مِنَ الْقُرُونِ مِنْ بَعْدِ نُوحٍ ۗ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ بِذُنُوبِ عِبَادِهِ خَبِيرًا بَصِيرًا
НухIлис гIергъи Нушани чум наслу къирбарирав! ХIела ВегIбекIли Сунела лугърала лерилра бунагьуни гIяхIил далули сай ва чедиули сай.
Сколько же поколений мы погубили после Нуха (Ноя)! Достаточно того, что Аллах знает и видит грехи Своих рабов.
مَنْ كَانَ يُرِيدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُ فِيهَا مَا نَشَاءُ لِمَنْ نُرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلَاهَا مَذْمُومًا مَدْحُورًا
Хъярхъли аркьути гIямру чис дигули виалра, илис илди гIямрулизир диубли Нушаб дигути секIал Нушани къалаба-къалабали иличи диахъулра ва гIур илис жагьаннаб хIядурбирулра: цIахварибси, лебтанилра вархьватурси ил — илав цIали игу.
Если кто возжелает преходящей жизни, то Мы тотчас одарим тем, что пожелаем, того, кого пожелаем. А потом Мы предоставим ему Геенну, где он будет гореть презренным и отверженным.
وَمَنْ أَرَادَ الْآخِرَةَ وَسَعَىٰ لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَٰئِكَ كَانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُورًا
Аллагьличира вирхули, ахиратлизирти гIямру чис дигули виалра ва илдачи халаси гъираличил ваэс чи къайгъваиркьули виалра, — илала къайгъни сахаватли шабагъатладарили дирар.
А если кто возлюбит Последнюю жизнь и устремится к ней надлежащим образом, будучи верующим, то его старания будут отблагодарены.
كُلًّا نُمِدُّ هَٰؤُلَاءِ وَهَٰؤُلَاءِ مِنْ عَطَاءِ رَبِّكَ ۚ وَمَا كَانَ عَطَاءُ رَبِّكَ مَحْظُورًا
Лебилра — илдира идилтира — хIела ВегIбекIла савгъатуначил Нушани гIеббурцехIе: хIела ВегIбекIла савгъатуни лебтасалра диъра диур.
Каждого из тех и других Мы наделяем дарами твоего Господа, и дары твоего Господа не являются запрещенными.
انْظُرْ كَيْفَ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ وَلَلْآخِرَةُ أَكْبَرُ دَرَجَاتٍ وَأَكْبَرُ تَفْضِيلًا
ХIеризи, илдазибад цабекIти цархIилтачиб Нушани севан гьалабли чебиулрал; амма ахиратлизирти гIямру даражлуми хIясибли ва къулайдешуни хIясибли селрайчир гIяхIти сари.
Посмотри, как одним из них Мы отдали предпочтение перед другими. Но Последняя жизнь, несомненно, выше по достоинству и преимуществу.
لَا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُومًا مَخْذُولًا
ХIу цIахиубли, кумек агарли кахIелес багьандан, Аллагьла дуравад гIур цархIил аллагь левниличи вирхмаруд.
Не поклоняйся наряду с Аллахом никакому другому богу, а не то сядешь униженным и покинутым.
وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا ۚ إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا
ХIушала ВегIбекIли хIушачи хъарбариб чIянкIли ца Сунесцун икрам бирахъес, бегIтас гIяхIдеш бирахъес; хIу мицIирли левай, илдазизад ца яра кIелра дебали бухънабаалли, илди «духъна къариби» или балтIмабалтIад ва илдачи вявмайкIудну, илдачил малхIямли гъайикIен.
Твой Господь предписал вам не поклоняться никому, кроме Него, и делать добро родителям. Если один из родителей или оба достигнут старости, то не говори им: "Тьфу!" - не кричи на них и обращайся к ним почтительно.
وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا
Илди уркIи-уркIиларадти дигила дукалаличил кIапIбирен ва викIен: «ВегIбекI! УркIецIи бара илдачи, сенахIенну виштIали вирухIели илдани сайри айкьурси».
Преклоняй пред ними крыло смирения по милосердию своему и говори: "Господи! Помилуй их, ведь они растили меня ребенком".
رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَا فِي نُفُوسِكُمْ ۚ إِنْ تَكُونُوا صَالِحِينَ فَإِنَّهُ كَانَ لِلْأَوَّابِينَ غَفُورًا
ХIушала ВегIбекIли гIяхIил балули сай хIушала уркIбазиб се лебал, хIушани сецадла гIяхIдеш бирулрал. Чули дарибти вайти баркьудлумачи пашманбирутачивад. Ил гьарли-марли чевкархан сай!
Ваш Господь лучше всех знает то, что в ваших душах. И если вы будете праведниками, то ведь Он прощает тех, кто обращается к Нему с раскаянием.
وَآتِ ذَا الْقُرْبَىٰ حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا
Гъамсилис, мискиннис, гьункьяс хIяжатси секIал луген, амма гIягIнисила кьадарличиб имцIали лугули, пасаддеш мабирид.
Раздавай должное родственнику, бедняку и путнику, но не расточай чрезмерно.
إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كَانُوا إِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ ۖ وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِرَبِّهِ كَفُورًا
Пасаддеш бирути, шакдеш агарли, шайтIанна узби саби, шайтIай биалли сунела ВегIбекIла гIяхIсант балули ахIен.
Воистину, расточители - братья дьяволов, а ведь сатана неблагодарен своему Господу.
وَإِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ابْتِغَاءَ رَحْمَةٍ مِنْ رَبِّكَ تَرْجُوهَا فَقُلْ لَهُمْ قَوْلًا مَيْسُورًا
ХIела ВегIбекIличибад хIу хьуликIуси уркIецIиличи хIерликайили, рахли хIу илдачивад гIелумилзули виадли, илдачил малхIямти гъайли гъайикIен.
Если ты отворачиваешься от них, желая обрести милость Аллаха, на которую ты надеешься, то говори с ними любезно.
وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَىٰ عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَحْسُورًا
ХIела някъ, ил хIела хъябличи шинжирличил бигьунсиван, бахъ дебали гъяжмабирид; ил бахъ дебали гьара мабалтад, хIу кьиркьир сай или валтIхIелтIули яра сахаватдешли хIу мискинхIерили дигадли.
Не позволяй своей руке быть прикованной к шее (не будь скуп), и не раскрывай ее во всю длину (не расточительствуй), а не то сядешь порицаемым и опечаленным.
إِنَّ رَبَّكَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَقْدِرُ ۚ إِنَّهُ كَانَ بِعِبَادِهِ خَبِيرًا بَصِيرًا
СенахIенну хIела ВегIбекIли яшавла нигIматуни Сунес дигусилис эркинни яра даарила кьадарцун лугули сай. Илини Сунела лугъри, гьайгьайра, балули сай ва чебиули сай!
Воистину, твой Господь увеличивает или ограничивает удел тому, кому пожелает. Он видит и знает Своих рабов.
وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلَاقٍ ۖ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ ۚ إِنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْئًا كَبِيرًا
Мискиндишагу или урухкIули, хIушала дурхIни камабуршидая; илдасра хIушабра берк-берж Нушани лугехIе. Илди кабуршни — лебгIеб халал бунагь саби!
Не убивайте своих детей, опасаясь нищеты, ведь Мы обеспечиваем пропитанием их вместе с вами. Воистину, убивать детей - тяжкий грех.
وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنَا ۖ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاءَ سَبِيلًا
ХъямхIядеш-къехIбадеш хIушачи гъаммайридая: илди цIахси баркьуди, уряхIти авара сари!
Не приближайтесь к прелюбодеянию, ибо оно является мерзостью и скверным путем.
وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ۗ وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهِ سُلْطَانًا فَلَا يُسْرِفْ فِي الْقَتْلِ ۖ إِنَّهُ كَانَ مَنْصُورًا
Кавшахъес Аллагьли къадагъабарибси адам камаршидая, сай кавшес ихтияр лебси ахIенси. Сабаб агарли чи кавшалра, Нушани илала гъамсилис къысас айсахъес ихтияр лугулра: амма къысас айснилизив илис вахъ дебали мурахъузи ветухъес асубируси ахIен, сенахIенну идилтира Аллагьли балтахъути саби.
Не убивайте душу, убивать которую Аллах запретил, если только у вас нет на это права. Если кто-либо убит несправедливо, то Мы уже предоставили его правопреемнику полную власть, но пусть он не излишествует в отмщении за убийство. Воистину, ему будет оказана помощь.
وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّىٰ يَبْلُغَ أَشُدَّهُ ۚ وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ ۖ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا
ЦIуръа таманни балугъла виайчи, илала масличи къячмадилкадая, чIянкIли ил имцIабарес хIебиаллицун. Чеасла бартарахънилизир мартили диреная, сенахIенну чеаслаличила хIушазибад жаваб тIалаббиру.
Не приближайтесь к имуществу сироты, кроме как во благо ему, пока он не достигнет совершеннолетия. И будьте верны своим обещаниям, ибо за обещания вас призовут к ответу.
وَأَوْفُوا الْكَيْلَ إِذَا كِلْتُمْ وَزِنُوا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيمِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا
ЦархIилтас умцухIели, умцлализир дархьтили диреная ва дархьти умцантачиб битIикIеная: белгидеш гIягIниси мерличиб ил — бегIлара гIяхIси ва бегIлара дурхъаси баркьуди саби.
Наполняйте меру сполна, когда вы отпускаете мерой, и взвешивайте на точных весах. Так будет лучше и прекраснее по исходу (или по вознаграждению).
وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ۚ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَٰئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا
ХIуни балхIебалуси секIал гIебмабурцид: лихIби, хIулби, уркIи багьандан — илдазибад гьарили багьандан — шакдеш агарли, хIезибад жаваб тIалаббиру.
Не следуй тому, чего ты не знаешь. Воистину, слух, зрение и сердце - все они будут призваны к ответу.
وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا ۖ إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْأَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُولًا
Ванзала къакъкад уктемли ганзмайкIуд, сенахIенну хIуни ил бет-сад тIярхъубарбарес хIейруд, хIу дубуртиван ахъвиэс хIейруд!
Не ступай по земле горделиво, ведь ты не пробуришь землю и не достигнешь гор высотой!
كُلُّ ذَٰلِكَ كَانَ سَيِّئُهُ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوهًا
Лерилра илди — хIела ВегIбекIла гьалар цIахти, уряхIти авара сари.
Все это зло ненавистно твоему Господу.
ذَٰلِكَ مِمَّا أَوْحَىٰ إِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِ ۗ وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ فَتُلْقَىٰ فِي جَهَنَّمَ مَلُومًا مَدْحُورًا
Чедир гьандушибти — хIела ВегIбекIли хIези буруси гIякьлула ца бутIа сари. ХIу жагьаннаблизи лайвакIили, цIахварили, лебтанилра вархьватурли хIейгадли, Аллагьла мякьла гьатIи цархIил сегъуналра аллагь гьаммайрид!
Такова часть мудрости, которая внушена тебе в откровении от твоего Господа. Не поклоняйся наряду с Аллахом никакому другому богу, а не то будешь брошен в Геенну порицаемым и отверженным.
أَفَأَصْفَاكُمْ رَبُّكُمْ بِالْبَنِينَ وَاتَّخَذَ مِنَ الْمَلَائِكَةِ إِنَاثًا ۚ إِنَّكُمْ لَتَقُولُونَ قَوْلًا عَظِيمًا
Марлира, хIушала Аллагьли хIушаб уршбицун лугутив, Сунес малайкуназибад—хьунул адамтицун чеббиркIулив? Гьарли-марли, хIушани Аллагьлис децIагести гъай дурулрая!
Неужели ваш Господь почтил вас сыновьями, а Себе взял дочерей из числа ангелов? Воистину, вы говорите ужасные слова.
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِي هَٰذَا الْقُرْآنِ لِيَذَّكَّرُوا وَمَا يَزِيدُهُمْ إِلَّا نُفُورًا
Иш Кьуръайзир Нушани гьанналаурал дурира илди духубиэсти секIал, амма илдани илди гьатIира имцIали гIелумбизахъур.
Мы дали разъяснения в этом Коране, чтобы они помянули наставление, но это лишь увеличивает их отвращение.
قُلْ لَوْ كَانَ مَعَهُ آلِهَةٌ كَمَا يَقُولُونَ إِذًا لَابْتَغَوْا إِلَىٰ ذِي الْعَرْشِ سَبِيلًا
Бура: «Рахли, илди бикIуливан, Иличил барх гIурра цархIилти аллагьуни лебти биалри, тахла вегIличи чус гьуни баргес илди умцIи».
Скажи: "Если бы, как они говорят, наряду с Ним существовали другие боги, то они непременно попытались бы добраться до Господа Трона".
سُبْحَانَهُ وَتَعَالَىٰ عَمَّا يَقُولُونَ عُلُوًّا كَبِيرًا
Деза биаб Илис! Иличила бурусиличив Ил чевяхIсира ахъсира сай!
Пречист Он и премного выше того, что они говорят.
تُسَبِّحُ لَهُ السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ ۚ وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَٰكِنْ لَا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ ۗ إِنَّهُ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًا
ВерхIдехI зубрира, ванзара, илдачир лерти гьар се-секIалра Илис дулгули сари: Илис деза хIебируси мицIирси ца жан агара, амма хIушани илдала дезни далули ахIенрая. Гьарли-марли, Ил — малхIямси, чевкархуси сай!
Его славят семь небес, земля и те, кто на них. Нет ничего, что не прославляло бы Его хвалой, но вы не понимаете их славословия. Воистину, Он - Выдержанный, Прощающий.
وَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ جَعَلْنَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجَابًا مَسْتُورًا
ХIуни иш Кьуръан бучIухIели, хIелара ахиратличи хIебирхуталара ургаб Нушани бягIуси пардав тIинтIбирулра:
Когда ты прочел Коран, Мы воздвигли между тобой и теми, кто не верит в Последнюю жизнь, невидимую завесу.
وَجَعَلْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَفِي آذَانِهِمْ وَقْرًا ۚ وَإِذَا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِي الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلَىٰ أَدْبَارِهِمْ نُفُورًا
илдази ил хIебагьахъес багьандан илдала уркIбачи юргъан чебуршулра ва илди лихIбазиб тIянцIбирулра. Кьуръайзиб хIуни хIела ВегIбекIличила гьанбуршухIели ва Ил ца сай или викIухIели, илхIели илди хIечибяхI къакъбарили ласбулхъули саби ва бибшули саби.
Мы набросили на их сердца покрывала, дабы они не могли понять его (Коран), и лишили их уши слуха. Когда ты поминаешь в Коране своего Единственного Господа, они отворачиваются, испытывая к этому отвращение.
نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَسْتَمِعُونَ بِهِ إِذْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ وَإِذْ هُمْ نَجْوَىٰ إِذْ يَقُولُ الظَّالِمُونَ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُورًا
ХIечи лехIихъухIели, илдас се аргъес дигулил ва саби-ургаб дигIянали гъайбикIухIели илдани се бурулил Нушани гIяхIил балулра. ХIера, илди капурти бикIули саби: «ХIуша сихIрула асарлиувси адамлис гIеларад аркьулрая!»
Мы лучше знаем, что именно они слушают, когда слушают тебя. А когда они совещаются втайне, то беззаконники говорят: "Вы следуете всего лишь за околдованным человеком".
انْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا لَكَ الْأَمْثَالَ فَضَلُّوا فَلَا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًا
Ца хIеризигу, хIу илдани севан сипатирулри: илди чеббалкIи саби ва гьуни баргес бирули ахIен!
Посмотри, какие притчи они приводят тебе. Они впали в заблуждение и не могут найти дорогу.
وَقَالُوا أَإِذَا كُنَّا عِظَامًا وَرُفَاتًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقًا جَدِيدًا
Илди бикIули саби: «Марлира, нуша .тига-кьякья, палда детаурли гIергъи, марлира, илала гIергъи нуша сагадан адамти детаурли мицIирдирехIев?»
Они скажут: "Неужели после того, как от нас останутся кости и частички, мы будем воскрешены в новом творении?"
قُلْ كُونُوا حِجَارَةً أَوْ حَدِيدًا
Бура: «Къаркъубили яра мегьли,
Скажи: "Даже если вы станете камнями, или железом,
أَوْ خَلْقًا مِمَّا يَكْبُرُ فِي صُدُورِكُمْ ۚ فَسَيَقُولُونَ مَنْ يُعِيدُنَا ۖ قُلِ الَّذِي فَطَرَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ ۚ فَسَيُنْغِضُونَ إِلَيْكَ رُءُوسَهُمْ وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هُوَ ۖ قُلْ عَسَىٰ أَنْ يَكُونَ قَرِيبًا
яра, хIушала пикрили, барсбарес къиянси цархIил сели-дигара диаба, илхIелира.. Илис жавабли илдани иру: «Нуша чили мицIирдирурав?» Бура: «ХIуша гьала-гьала акIахъубсили». Иличи хIебирхули, чула бурги гьакIдарили, илдани хьарбиу: «Ил мурт бируси?» Бура: «Ил бахъхIиагарли биэс асубирар».
или другим творением, которое представляется могучим в ваших сердцах". Они скажут: "Кто же нас возвратит?" Скажи: "Тот, Кто сотворил вас в первый раз". Но они покачают головами и скажут: "Когда же это произойдет?" Скажи: "Быть может, это произойдет очень скоро!"
يَوْمَ يَدْعُوكُمْ فَتَسْتَجِيبُونَ بِحَمْدِهِ وَتَظُنُّونَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا
Илини хIуша жидарибси ва Илис балгнани диркьули, хIушани жаваб гибси бархIи лябкьян: хIушаб гьанбиркур гIянжилиур калунти цакамси замана сарри или.
В тот день Он призовет вас, и вы ответите Ему похвалой и предположите, что пробыли на земле совсем недолго.
وَقُلْ لِعِبَادِي يَقُولُوا الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ۚ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَنْزَغُ بَيْنَهُمْ ۚ إِنَّ الشَّيْطَانَ كَانَ لِلْإِنْسَانِ عَدُوًّا مُبِينًا
Дила лугърази бура Маккала бахъал аллагьунартачил малхIямли гъайбикIахъес, сенахIенну илдала ургар шайтIанни душмандеш алкIахъули сари: шайтIан, шакдеш агарли, адамтас эски душман саби!
Скажи Моим рабам, чтобы они говорили наилучшие слова, ибо сатана вносит между ними раздор. Воистину, сатана для человека - явный враг.
رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِكُمْ ۖ إِنْ يَشَأْ يَرْحَمْكُمْ أَوْ إِنْ يَشَأْ يُعَذِّبْكُمْ ۚ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا
ХIушала ВегIбекIли хIуша гIяхIил далулрая: эгер Сунес дигалли, — Илини хIуша мурахасдалтарая яра, рахли Сунес дигалли — хIуша танбихIла дирурая. ХIу Нушани илдас къараул варили ахIенри вархьибси.
Вашему Господу лучше знать вас. Если Он пожелает, то смилостивится над вами, а если пожелает, то подвергнет вас мучениям. Мы не посылали тебя их попечителем и хранителем.
وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِمَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۗ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيِّينَ عَلَىٰ بَعْضٍ ۖ وَآتَيْنَا دَاوُودَ زَبُورًا
Зубрачибра ванзала къакълничибра лебти лебилра хIела ВегIбекIли гIяхIил бала. Нушани цабехI идбагуни цархIилтачиб гьалабли чебаира, Давудлис Нушани Забур гира.
Твоему Господу лучше знать тех, кто на небесах и на земле. Одним пророкам Мы отдали предпочтение над другими. А Давуду (Давиду) Мы даровали Забур (Псалтирь).
قُلِ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِهِ فَلَا يَمْلِكُونَ كَشْفَ الضُّرِّ عَنْكُمْ وَلَا تَحْوِيلًا
Бура: «Аллагьла дурабад хIушани пикрибарибти жибарая хIушаб кумекбарахъес: илдала ахъри агара хIушачибад я балагь чебарбукес я ил барсбарес».
Скажи: "Взывайте к тем, кого вы считаете богами наряду с Ним. Они не властны отвратить от вас беду или перенести ее на другого".
أُولَٰئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَىٰ رَبِّهِمُ الْوَسِيلَةَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ وَيَرْجُونَ رَحْمَتَهُ وَيَخَافُونَ عَذَابَهُ ۚ إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحْذُورًا
ХIушаб кумекбарахъес чучи хIуша дугъадилзути, — илди сабира чула ВегIбекIличи гьамбиэс къайгънабиркьули саби: цархIилтачиб саби Иличи имцIали гъамтира яра Илала уркIецIиличи хIерли саби яра Илала танбихIлизибад урухкIули саби, сенахIенну хIела ВегIбекIла танбихI — кахси саби!
Те, к кому они взывают с мольбой, сами ищут пути приближения к своему Господу, пытаясь опередить других. Они надеются на Его милость и страшатся мучений от Него. Воистину, мучений от твоего Господа надлежит остерегаться.
وَإِنْ مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوهَا قَبْلَ يَوْمِ الْقِيَامَةِ أَوْ مُعَذِّبُوهَا عَذَابًا شَدِيدًا ۚ كَانَ ذَٰلِكَ فِي الْكِتَابِ مَسْطُورًا
Кьиямала бархIи сабаайчи Нушани харабхIебарибси яра чIумаси танбихI хIебарибси цалра ши агара. Ил — гьаланачибал табтарлизиб белгибарибсири!
Нет такого поселения, которое Мы не разрушим перед наступлением Дня воскресения или не подвергнем тяжким мучениям. Так было предначертано в Писании.
وَمَا مَنَعَنَا أَنْ نُرْسِلَ بِالْآيَاتِ إِلَّا أَنْ كَذَّبَ بِهَا الْأَوَّلُونَ ۚ وَآتَيْنَا ثَمُودَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوا بِهَا ۚ وَمَا نُرْسِلُ بِالْآيَاتِ إِلَّا تَخْوِيفًا
Нушала хъарбаркьуначил МухIяммад хIерхьнра, сенахIенну гьаб-убла адамтани илди къянбази халдариб. Нушани самудлантачи валри кира; ил илдас манпагIятла лишанти биэс бири: амма илди илчи къаршили дурабухъун. Нушани лишанти дурхьулра чIянкIли урехи чебаахъесцун!
Мы не отправили знамения только потому, что прежние поколения не уверовали в них. Мы даровали самудянам верблюдицу как наглядное знамение, но они поступили с ней несправедливо. Мы ниспосылаем Наши знамения только для устрашения.
وَإِذْ قُلْنَا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحَاطَ بِالنَّاسِ ۚ وَمَا جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْنَاكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ ۚ وَنُخَوِّفُهُمْ فَمَا يَزِيدُهُمْ إِلَّا طُغْيَانًا كَبِيرًا
ХIера, Нушани хIези ира: «ХIела ВегIбекIли, шакдеш агарли, адамтани дирути далули сай!» ХIези Нушани чебаахъибсира Кьуръайзиб сунечи лягIнатбушибси галгара — Нушани илди адамтас чIянкIли имтихIянницун дарира ва илдас урехи чебиахъулра, аммаки илини илдала къаршидеш гьатIира имцIадирули сари.
Вот Мы сказали тебе: "Воистину, твой Господь объемлет людей". Мы сделали показанное тебе видение и дерево, проклятое в Коране, искушением для людей. Мы устрашаем их, но это лишь увеличивает их великую непокорность.
وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ قَالَ أَأَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِينًا
ХIера, Нушани малайкунази ира: «Адамлис икрам барая! Илдани, Илбисла дурабад, икрамра бариб. Илбисли иб: «ХIуни гIянжилизивад варибсилис нуни икрам бирису, гьатIи?»
Вот Мы сказали ангелам: "Падите ниц перед Адамом!" Они пали ниц, и только Иблис сказал: "Неужели я паду ниц перед тем, кого Ты создал из глины?"
قَالَ أَرَأَيْتَكَ هَٰذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلَّا قَلِيلًا
Илини гIурра иб: «Дилайчиб сунела халал хIурмат барахъес ХIуни хъарбарибси сегъуна саял хIуни чейулри? Эгер хIуни ну кьиямала бархIи сабаайчи ватасли, нуни илала наслу, цакамти ахIенти, наб мутIигIбирис».
Он сказал: "Посмотри на того, кому Ты отдал предпочтение предо мною. Если ты дашь мне отсрочку до Последнего дня, то я покорю его потомство, за исключением немногих".
قَالَ اذْهَبْ فَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ فَإِنَّ جَهَنَّمَ جَزَاؤُكُمْ جَزَاءً مَوْفُورًا
Аллагьли иб: «КIунвацIи! Илдазивад чи хIед гIелавад вакIалра, илис, шакдеш агарли, танбихIли, кахси танбихIли бирар жагьаннаб!
Он сказал: "Ступай! И если кто последует за тобой, то Геенна будет для вас воздаянием, полным воздаянием.
وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَأَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ وَعِدْهُمْ ۚ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا
Илдазибад чихъали вирудал хIела гъайличил хIела шайчи битIикIен; илдачи къаршили хIела мурдабала ва хьурабала гIяскар бурхьен, илдала мас-хазнала ва дурхIнала шайчив илдас вархкьяли вирен, илдас чейсен, — шайтIанна чеаслумикIун, шакдеш агарли, къяналати сари!
Одурачивай своим голосом, кого сможешь, пусти в ход против них свою конницу и пехоту, дели с ними их богатства и детей и давай им обещания. Воистину, обещания сатаны - всего лишь обольщение.
إِنَّ عِبَادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَانٌ ۚ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ وَكِيلًا
Дила лугърачиб хIела сегъуналра арира агара: хIела ВегIбекIли илди баарила кьадар гIеббурцули сай!»
Воистину, ты не властен над Моими рабами. Довольно того, что твой Господь является их Попечителем и Хранителем".
رَبُّكُمُ الَّذِي يُزْجِي لَكُمُ الْفُلْكَ فِي الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ ۚ إِنَّهُ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا
ХIушала ВегIбекI — Сунела нигIматунагIир нуша умцIахъес багьандан урхьуличир хIушаб гамурби куртIцикIахъан сай: гьарли-марли, Ил хIушачи уркIецIичевли сай!
Ваш Господь ведет для вас по морю корабли, дабы вы могли снискать Его милость. Воистину, Он милосерден к вам.
وَإِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِي الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ إِلَّا إِيَّاهُ ۖ فَلَمَّا نَجَّاكُمْ إِلَى الْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ ۚ وَكَانَ الْإِنْسَانُ كَفُورًا
Рахли урхьначир хIушачи къиян-жапа дакIалли, Илала дурабад цархIилтас икрам бирути лебилра улхули саби. Амма Нушани хIуша дерцахъили дегъличи кадалIахъибхIели, хIуша Нушачирад гIелумдилзулрая. Гьарли-марли, адам гIяхIсант хIебалан сай!
Когда беда постигает вас в море, вас покидают все, к кому вы взывали, кроме Него. Когда же Он спасает вас и выводит на сушу, вы отворачиваетесь. Воистину, человек неблагодарен.
أَفَأَمِنْتُمْ أَنْ يَخْسِفَ بِكُمْ جَانِبَ الْبَرِّ أَوْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حَاصِبًا ثُمَّ لَا تَجِدُوا لَكُمْ وَكِيلًا
ХIуша кьяраахъес Илини дегъличи хъарбарес вирар или яра хIуша гъумлизи кIапIдарахъес багьандан хIушачи бурям бархьес вирар или хIуша, марлира, уруххIекIулрав? ИлхIели хIушани хIуша гIердурцан варгес хIедирудая.
Неужели вы не опасаетесь того, что Он может заставить часть суши поглотить вас или низринуть на вас ураган с камнями? Ведь тогда вы не найдете себе попечителя и хранителя!
أَمْ أَمِنْتُمْ أَنْ يُعِيدَكُمْ فِيهِ تَارَةً أُخْرَىٰ فَيُرْسِلَ عَلَيْكُمْ قَاصِفًا مِنَ الرِّيحِ فَيُغْرِقَكُمْ بِمَا كَفَرْتُمْ ۙ ثُمَّ لَا تَجِدُوا لَكُمْ عَلَيْنَا بِهِ تَبِيعًا
Илини хIуша кIинайсра ила чардарес, хIушачи бурям бархьес ва хIуша гIяхIсант хIебаланти сарли багьандан кагIяхъес вирар или хIуша, марлира, уруххIекIулрав? ИлхIели, Иличи къаршили кадизурли, хIуша далтахъан варгес хIушала ахъри хIебикIур.
Или же вы уверены в том, что Он не вернет вас в море еще раз, чтобы наслать на вас ураганный ветер и потопить вас за неверие? Ведь тогда никто не станет мстить Нам за вас!
وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَىٰ كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا
Нушани Адамла уршбас гIяхIдешуни дирулра: илди дегъличибра урхьначибра бикулра; илдас нигIматуни лугулра, Нушани акIахъубтазибад бахъал цархIилтачиб илди гьалабли чебиулра.
Мы почтили сынов Адама и позволяем им передвигаться по суше и морю. Мы наделили их благами и даровали им явное превосходство над многими другими тварями.
يَوْمَ نَدْعُو كُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ ۖ فَمَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ فَأُولَٰئِكَ يَقْرَءُونَ كِتَابَهُمْ وَلَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا
Лебилра адамти чула башчибачил барх Нушани бучибси бархIи лябкьян. ИлхIели чула балуй някълизи лавхIул мяхIпуз гибтани ил бучIа ва илди чумиздагла кьумличибси камла кьадарцадалра гьимхIебуркIахъу.
В тот день Мы созовем всех людей вместе с их предводителями. Тогда те, кому книга будет вручена в правую руку, прочтут ее, и к ним не будет проявлено несправедливости даже величиной с финиковую плеву.
وَمَنْ كَانَ فِي هَٰذِهِ أَعْمَىٰ فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمَىٰ وَأَضَلُّ سَبِيلًا
Иш дунъяличирти гIямрулизиб чи сукъурли виалра, ахиратлизивра ил сукъурли ва таманни чеввалкIи вирар.
А кто слеп в этом мире, тот будет также слеп в Последней жизни и окажется еще более заблудшим.
وَإِنْ كَادُوا لَيَفْتِنُونَكَ عَنِ الَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ لِتَفْتَرِيَ عَلَيْنَا غَيْرَهُ ۖ وَإِذًا لَاتَّخَذُوكَ خَلِيلًا
Нушачи къаршили цархIил се-биалра хIези пикрибарахъес багьандан илдани хIу хIези Нушани багьахъурсилизивад гIямултачил гIелумилзахъули бара хIилхIи калунри. ИлхIели хIу илдани, гашмишдеш агарли, чула юлдашлизи халирури.
Они чуть было не отклонили тебя от того, что Мы дали тебе в откровении, дабы ты выдумал про Нас нечто другое. Вот тогда ты стал бы их возлюбленным.
وَلَوْلَا أَنْ ثَبَّتْنَاكَ لَقَدْ كِدْتَ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ شَيْئًا قَلِيلًا
Рахли хIела уркIи Нушани чIумахIсбарибти диахIелри, цакамси заманалисалра хIу илдала шайчи калзули хIилхIи калунри.
Мы поддержали тебя, когда ты готов был уже немного склониться на их сторону.
إِذًا لَأَذَقْنَاكَ ضِعْفَ الْحَيَاةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ عَلَيْنَا نَصِيرًا
ИлхIели хIед Нушани иш дунъяличирти гIямрулизибра ахиратлизибра кIиркали танбихI бирира ва Нушала гьалав хIед гIевкалхъан хIуни варгес хIейради.
Тогда ты вкусил бы наказание вдвойне в этой жизни и вдвойне после смерти. И тогда никто не стал бы помогать тебе против Нас!
وَإِنْ كَادُوا لَيَسْتَفِزُّونَكَ مِنَ الْأَرْضِ لِيُخْرِجُوكَ مِنْهَا ۖ وَإِذًا لَا يَلْبَثُونَ خِلَافَكَ إِلَّا قَلِيلًا
Иш ванзаличивад хIу илдани дугIиули хIилхIи калунри: илдас дигусири хIу иличивад вебшахъес; амма хIу агарли илди илаб бахъхIи кахIели,
Они чуть было не изгнали тебя с этой земли под страхом. Но после твоего изгнания они оставались бы там лишь недолго.
سُنَّةَ مَنْ قَدْ أَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنْ رُسُلِنَا ۖ وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحْوِيلًا
хIед гьалаб Нушани бурхьути идбагунала гIядат хIясибли; Нушала гIядатуназиб хIуни сегъуналра барсдешра хIебургрид.
Так поступали с Нашими посланниками, отправленными до тебя. Ты не найдешь изменений в Наших установлениях.
أَقِمِ الصَّلَاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلَىٰ غَسَقِ اللَّيْلِ وَقُرْآنَ الْفَجْرِ ۖ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًا
БархIи гIелабиркухIели, маркIачIи чедакIибхIели — дехIибала дирен, шала пIякьдикибхIели — Кьуръан бучIен, сенахIенну шала пIякьдикибхIели Кьуръан бучIнилис бикьруми леб!
Совершай намаз с полудня до наступления ночного мрака и читай Коран на рассвете. Воистину, на рассвете Коран читают при свидетелях.
وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَىٰ أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا
Дугила ца бутIара, хIу гIяхIулали хIуни кьабулбарибси къуллукъ саблин, улгули буркIен: беликки, хIела ВегIбекIли хIед гIибадатхана гес!
Бодрствуй часть ночи, читая Коран во время дополнительных намазов. Быть может, Господь твой возведет тебя на Достохвальное место.
وَقُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطَانًا نَصِيرًا
Бура: «ВегIбекI! Бархьдешла унзалавад ацIахъаба ва бархьдешла унзалавад кацIахъаба, наб кумеклис ХIела шизибад цIакьра га».
Скажи: "Господи! Пусть мое пришествие будет правдивым, и пусть мой уход будет правдивым! Даруй мне от Тебя знамение в помощь".
وَقُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ ۚ إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا
Бура: «Бархьдеш бакIиб ва къяна — кIунбацIиб; къяна гьарли-марли кIунбицIесра гIягIниси саби!»
Скажи: "Явилась истина, и сгинула ложь. Воистину, ложь обречена на погибель".
وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ ۙ وَلَا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَسَارًا
Аллагьличи бирхутас Нушани Кьуръайзир дарманра уркIецIира дархьилра, капуртас биалли илини къиян-жапа имцIадиру.
Мы ниспосылаем в Коране то, что является исцелением и милостью для верующих, а беззаконникам это не прибавляет ничего, кроме убытка.
وَإِذَا أَنْعَمْنَا عَلَى الْإِنْسَانِ أَعْرَضَ وَنَأَىٰ بِجَانِبِهِ ۖ وَإِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ كَانَ يَئُوسًا
Нушани адамличи уркIецIи барахIелли, ил гIелумилзули сай ва гьярахъиркули сай, рахли иличи мусибат чебакIалли, — ил децI-шишимтани урцули сай.
Когда Мы даруем милость человеку, он отворачивается и удаляется в гордыне. Если же его касается беда, то он приходит в отчаяние.
قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَىٰ شَاكِلَتِهِ فَرَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدَىٰ سَبِيلًا
Бура: «Гьарилли — сунес дигуси биру, ама хIушала ВегIбекIли гIяхIил балули сай чи бархьси гьунчивад вашулил».
Скажи: "Каждый человек избирает свой путь, а вашему Господу лучше знать, кто следует более прямым путем".
وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ ۖ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا
Илдани хIези рухIиличила хьарбиули саби. Бура: «РухI дила ВегIбекIла амрулизирад сари. Илдачила хIушаб гибси багьуди цакамси саби».
Они станут спрашивать тебя о душе. Скажи: "Душа возникла по повелению моего Господа. Вам дано знать об этом очень мало".
وَلَئِنْ شِئْنَا لَنَذْهَبَنَّ بِالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ بِهِ عَلَيْنَا وَكِيلًا
Рахли Нушаб дигахIелли, хIези Нушани багьахъурси кебасес дирехIе ва илхIели хIуни,
Если бы Мы захотели, то лишили бы тебя того, что дали тебе в откровение. И никто не защитил бы тебя от Нас,
إِلَّا رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ ۚ إِنَّ فَضْلَهُ كَانَ عَلَيْكَ كَبِيرًا
хIела ВегIбекIла уркIецIила дурабад, хIу гIевурцан варгес хIейруд. ХIед Илини дирути гIяхIдешунала гIелала агара!
не будь милости твоего Господа. Воистину, Его милость к тебе велика!
قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ عَلَىٰ أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هَٰذَا الْقُرْآنِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا
Бура: «Рахли адамтира жунжрира иш Кьуръайчи мешуси се-биалра барес дигули цалабикалра, хIятта илди цабехIтас идилти кумекчибили биралра, — иличи мешуси гьеч селра барес илдала ахъри хIебикIур».
Скажи: "Если бы люди и джинны объединились для того, чтобы сочинить нечто, подобное этому Корану, это не удалось бы им, даже если бы они стали помогать друг другу".
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِي هَٰذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ فَأَبَىٰ أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُورًا
Иш Кьуръайзир Нушани адамти духубарес багьандан илдас манпагIятла гьар тяхIярла хабурти дурира, амма адамтазибад бахълис дигули саби капуртили калес.
Мы разъяснили людям в этом Коране всякие притчи, но большинство людей отвергает все, кроме неверия.
وَقَالُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّىٰ تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْأَرْضِ يَنْبُوعًا
Илди бикIули саби: «Нуша хIечи дирххIерехIе, хIуни нушаб ванзализибад гIиниз пурчбухъахъайчи,
Они говорят: "Ни за что мы не уверуем, пока ты не исторгнешь для нас из земли источник;
أَوْ تَكُونَ لَكَ جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَعِنَبٍ فَتُفَجِّرَ الْأَنْهَارَ خِلَالَهَا تَفْجِيرًا
яра чумиздагуналара тIутIилара хIела анхъ биайчи ва илала ургабад хIуни варачан кабухъахъайчи,
или пока не будет у тебя пальмовой рощи и виноградника, в которых ты проложишь реки;
أَوْ تُسْقِطَ السَّمَاءَ كَمَا زَعَمْتَ عَلَيْنَا كِسَفًا أَوْ تَأْتِيَ بِاللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ قَبِيلًا
яра, хIуни бурули кьяйда, зубрала бутIа нушачи кабикахъайчи, яра нушачи хIу Аллагьличил ва малайкуначил варх вакIайчи,
или пока не обрушишь на нас небо кусками, как ты это утверждаешь; или не предстанешь перед нами вместе с Аллахом и ангелами;
أَوْ يَكُونَ لَكَ بَيْتٌ مِنْ زُخْرُفٍ أَوْ تَرْقَىٰ فِي السَّمَاءِ وَلَنْ نُؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّىٰ تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتَابًا نَقْرَؤُهُ ۗ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّي هَلْ كُنْتُ إِلَّا بَشَرًا رَسُولًا
яра мургьи-арцла някьишуначил хIела юрт биайчи яра хIу зубрачи ацIайчи. ХIу зубрази ацIниличира дирххIерехIе, эгер нушази белчIахъес илад лавхIул мякIпуз хIехадли». Бура: «Деза биаб дила ВегIбекIлис! Ну — вакилли вархьибси адамцун ахIенрав, гьатIи?»
или пока у тебя не будет дома из драгоценностей; или пока ты не взойдешь на небо. Но мы не поверим в твое восхождение, пока ты не спустишься с Писанием, которое мы станем читать". Скажи: "Пречист мой Господь! Я же - всего лишь человек и посланник".
وَمَا مَنَعَ النَّاسَ أَنْ يُؤْمِنُوا إِذْ جَاءَهُمُ الْهُدَىٰ إِلَّا أَنْ قَالُوا أَبَعَثَ اللَّهُ بَشَرًا رَسُولًا
Бархьси гIилму чучи бакIибхIели, иличи бирхахъес илди адамтас диргалабулхъули саби чIянкIли илдани буруси: «Марлира, Аллагьли вакил варили адам вархьибу?»
Людям помешало уверовать после того, как к ним явилось верное руководство, только то, что они сказали: "Неужели Аллах отправил посланником человека?"
قُلْ لَوْ كَانَ فِي الْأَرْضِ مَلَائِكَةٌ يَمْشُونَ مُطْمَئِنِّينَ لَنَزَّلْنَا عَلَيْهِمْ مِنَ السَّمَاءِ مَلَكًا رَسُولًا
Бура: «Рахли ванзала къакъличиб малайкуни лебти биалри ва илаб илди паргъатли хIербирули биалри, — илхIели Нушани зубрачивад илдачи вакил варили малайк урхьира».
Скажи: "Если бы по земле спокойно ходили ангелы, то Мы отправили бы к ним посланником с неба ангела".
قُلْ كَفَىٰ بِاللَّهِ شَهِيدًا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ ۚ إِنَّهُ كَانَ بِعِبَادِهِ خَبِيرًا بَصِيرًا
Бура: «Набчила хIушаб Аллагь бикьри сай: Илини Сунела лугъри балули сай ва чебиули сай!»
Скажи: "Довольно того, что Аллах является Свидетелем между мною и вами. Воистину, Он знает и видит Своих рабов".
وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ ۖ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِهِ ۖ وَنَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَىٰ وُجُوهِهِمْ عُمْيًا وَبُكْمًا وَصُمًّا ۖ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ ۖ كُلَّمَا خَبَتْ زِدْنَاهُمْ سَعِيرًا
Аллагьли викуси — вархьли вашули сай, Илини чеввалкIахъунсили — Илала дуравад гIур сай гIевурцан варгес хIейрар. Кьиямала бархIи Нушани илди гьарилд декIарли бурчехIе ва илди лябкьян сукъуртили, гъай хIедалантили, гIянцIтили: илдас урдубяхъли бирар жагьаннаб ва илала цIа билшесбяхIяллира, гьархIели Нушани ил сагакабирехIе.
Тот, кого Аллах ведет прямым путем, следует прямым путем. А для того, кого Аллах вводит в заблуждение, ты не найдешь покровителей вместо Него. В День воскресения Мы соберем их лежащими ничком, слепыми, немыми, глухими. Их пристанищем будет Геенна. Как только она утихает, Мы добавляем им пламени.
ذَٰلِكَ جَزَاؤُهُمْ بِأَنَّهُمْ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا وَقَالُوا أَإِذَا كُنَّا عِظَامًا وَرُفَاتًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقًا جَدِيدًا
Нушала хъарбаркьуначи бирххIебирхни багьандан илдас бируси танбихI илгъуна бирар. Илди бикIули саби: «Марлира, нуша лига-кьякья, палда детаурли гIергъи, марлира, илала гIергъи нуша, сагадан адамти детаурли, мицIирдирехIев?»
Таково возмездие им за то, что они не уверовали в Наши знамения и говорили: "Неужели после того, как мы превратимся в прах и частички, мы будем воскрешены в новом творении?"
أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ قَادِرٌ عَلَىٰ أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ وَجَعَلَ لَهُمْ أَجَلًا لَا رَيْبَ فِيهِ فَأَبَى الظَّالِمُونَ إِلَّا كُفُورًا
Марлира, илдани хIебалулив мусни-зубри акIахъубси Аллагьли чучи мешути акIахъес вирни? Илини илдас белгиси замана кабизахъур: илчи ташмишдешра агара. Аммаки капуртас чус дигутани биркьес дигули саби.
Неужели они не видят, что Аллах, Который сотворил небеса и землю, может сотворить подобных им? Он установил для них срок, в котором нет сомнения, но беззаконники отвергают все, кроме неверия.
قُلْ لَوْ أَنْتُمْ تَمْلِكُونَ خَزَائِنَ رَحْمَةِ رَبِّي إِذًا لَأَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ الْإِنْفَاقِ ۚ وَكَانَ الْإِنْسَانُ قَتُورًا
Бура: «Рахли дила ВегIбекIла уркIецIила мас-хазна хIушала арилизир диалри, мискиндинишагу или урухкIули, илди хIушани харжхIедарили хIушачир дихIядари. Гьарли-марли, адам — кьиркьир сай!»
Скажи: "Если бы вы владели сокровищницами милости моего Господа, то все равно скупились бы из страха обеднеть, ибо человек скуп".
وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَىٰ تِسْعَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ ۖ فَاسْأَلْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُمْ فَقَالَ لَهُ فِرْعَوْنُ إِنِّي لَأَظُنُّكَ يَا مُوسَىٰ مَسْحُورًا
Нушани гьанналаурал Мусази дурусти урчIемал хъарбаркь дурира: иличила ИзрагIилла уршбази хьарбаа. Муса илдачи вакIибхIели, ПиргIяванни илизи иб: «Дила пикрили, хIу, Муса, абдалнублири».
Мы даровали Мусе (Моисею) девять ясных знамений. Спроси сынов Исраила (Израиля) о том, как Муса (Моисей) пришел к ним, и Фараон сказал ему: "О Муса (Моисей)! Воистину, я полагаю, что ты околдован".
قَالَ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا أَنْزَلَ هَٰؤُلَاءِ إِلَّا رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ بَصَائِرَ وَإِنِّي لَأَظُنُّكَ يَا فِرْعَوْنُ مَثْبُورًا
Мусани иб: «ХIуни балулри, илди, бархьдеш чебиахъанти сарлин, мусни-зубрала ВегIбекIли дурхьули виъни; дила пикрили, хIела, ПиргIяван, ахирла сягIят сабаили саби».
Он сказал: "Ты уже знаешь, что не кто иной, а только Господь небес и земли ниспослал их в качестве наглядных знамений. О Фараон! Я полагаю, что тебя постигнет погибель".
فَأَرَادَ أَنْ يَسْتَفِزَّهُمْ مِنَ الْأَرْضِ فَأَغْرَقْنَاهُ وَمَنْ مَعَهُ جَمِيعًا
ПиргIяванни кьасбариб лебилра израгIилланти кабушес. Нушани биалли илра иличил барх лебти лебилрара кагIяхъира.
Фараону захотелось изгнать их с земли, но Мы потопили его и всех, кто был с ним.
وَقُلْنَا مِنْ بَعْدِهِ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ اسْكُنُوا الْأَرْضَ فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ الْآخِرَةِ جِئْنَا بِكُمْ لَفِيفًا
Илала гIергъи Нушани ИзрагIилла уршбази ира: «Ичи ванзаличир хIердирая, кьиямала бархIи сабаибхIели биалли — хIуша лерилра дарх дурчурая.
После этого Мы сказали сынам Исраила (Израиля): "Живите на этой земле. А когда исполнится последнее обещание, Мы соберем вас всех вместе".
وَبِالْحَقِّ أَنْزَلْنَاهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَ ۗ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا مُبَشِّرًا وَنَذِيرًا
Шакдеш агарли, ил Нушани бархьира; шакдеш агарли, ил зубрачибад бакIиб; хIура Нушани чIянкIли гIяхIла хабар бихан, насихIятчи сайлин вархьири.
Мы ниспослали его (Коран) с истиной, и он сошел с истиной, а тебя Мы послали только добрым вестником и предостерегающим увещевателем.
وَقُرْآنًا فَرَقْنَاهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلَىٰ مُكْثٍ وَنَزَّلْنَاهُ تَنْزِيلًا
Адамтас Кьуръан хIези сабурличил бучIахъес багьандан Нушани ил гIяширтачи бутIира: ил багьандан сабри Нушани ил декIар-декIарти замунтазиб бутIнадли бархьибси.
Мы разделили Коран для того, чтобы ты читал его людям не спеша. Мы ниспослали его частями.
قُلْ آمِنُوا بِهِ أَوْ لَا تُؤْمِنُوا ۚ إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهِ إِذَا يُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ يَخِرُّونَ لِلْأَذْقَانِ سُجَّدًا
Бура: «Иличи дирхулрал яра дирххIедирхулрал — илис гьалаб чус багьуди гибтани, чус ил бучIухIели, чула муцIурти ванзаличи чейгахъули сужда бирули саби
Скажи: "Веруйте в него (Коран) или не веруйте! Воистину, когда его читают тем, кому прежде было даровано знание, они падают ниц, касаясь земли своими подбородками.
وَيَقُولُونَ سُبْحَانَ رَبِّنَا إِنْ كَانَ وَعْدُ رَبِّنَا لَمَفْعُولًا
ва бикIули саби: «Деза биаб Нушала ВегIбекIлис! Нушала ВегIбекIли чесибси бартарули саби».
Они говорят: "Хвала нашему Господу! Воистину, обещание нашего Господа непременно исполнится".
وَيَخِرُّونَ لِلْأَذْقَانِ يَبْكُونَ وَيَزِيدُهُمْ خُشُوعًا ۩
Илдани чула муцIурти ванзаличи чейгахъули сужда бирули саби, симкьбикIули саби ва илдала уркIбазиб Аллагьличи диги имцIабирули саби».
Они падают ниц, касаясь земли подбородками и рыдая. И это приумножает их смирение".
قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَٰنَ ۖ أَيًّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ ۚ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَٰلِكَ سَبِيلًا
Бура: «Балгназив илис Аллагь дикIадалра яра УркIецIичевси дикIадалра, хIуша Илис се дикIадалра, илала уми бегIлара жагати сари. ХIела балга вявикIули мабирид, амма шивкIивличилра мабирид: илди кIилалра ургабси тIамаличил бирен.
Скажи: "Призывайте Аллаха или призывайте Милостивого! Как бы вы ни призывали Его, у Него - самые прекрасные имена". Не совершай свой намаз громко и не совершай его шепотом, а выбери среднее между этим.
وَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ ۖ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيرًا
Бура: «Деза биаб Аллагьлис, сезаманалра Сунела дурхIни хIебиубсилис, ВегIбекIдеш дирнилизив Сунела дуравад гIур цархIил агарсилис, мучлаагарвирнилизивад валтахъан Сунела агарсилис!» Вируцад ил чевяхIIирен!
Скажи: "Хвала Аллаху, Который не взял Себе сына, Который ни с кем не делит власть, Которому не нужен защитник от унижения". И возвеличивай Его величаво!