Сура 24 «Нурла шала» — Ан-Нур (Свет)

Все суры
1

سُورَةٌ أَنْزَلْنَاهَا وَفَرَضْنَاهَا وَأَنْزَلْنَا فِيهَا آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

Иш гӀяшир Нушани зубрачибад бархьира ва ил аманатбарира: илизир гӀячихъти аятуни дархьира, — белики, хӀуша духудиишая!

Вот сура, которую Мы ниспослали и сделали законом. Мы ниспослали в ней ясные знамения, чтобы вы могли помянуть назидание.

2

الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ ۖ وَلَا تَأْخُذْكُمْ بِهِمَا رَأْفَةٌ فِي دِينِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۖ وَلْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَائِفَةٌ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ

ХъямхӀяра къехӀбара битая, гьариллис даршна бирхъули. Аллагьли аманатбарни хӀясибли, хӀушани илдачи уркӀецӀидухъахъес гӀягӀниси ахӀен, эгер хӀуша Аллагьличира кьиямала бархӀиличира дирхути диадалли. Илдас танбихӀ бирухӀели, Аллагьличи бирхути чумал адам биэс гӀягӀнити саби.

Прелюбодейку и прелюбодея - каждого из них высеките сто раз. Пусть не овладевает вами жалость к ним ради религии Аллаха, если вы веруете в Аллаха и в Последний день. А свидетелями их наказания пусть будет группа верующих.

3

الزَّانِي لَا يَنْكِحُ إِلَّا زَانِيَةً أَوْ مُشْرِكَةً وَالزَّانِيَةُ لَا يَنْكِحُهَا إِلَّا زَانٍ أَوْ مُشْرِكٌ ۚ وَحُرِّمَ ذَٰلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ

ХъямхӀя къехӀбаличицун яра бахъал аллагьунарличицун хъайчи кайрар; къехӀба биалли — хъямхӀялисцун яра бахъал аллагьунарлисцун шери аркьян. Аллагьличи бирхутас биалли — ил къадагъабарибси саби.

Прелюбодей женится только на прелюбодейке или многобожнице, а на прелюбодейке женится только прелюбодей или многобожник. Верующим же это запрещено.

4

وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً وَلَا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهَادَةً أَبَدًا ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

Шерирси хьунул адамличи бугьтанти чедуршантас ва авал бикьри кахӀебалтутас гехӀцӀиали бяхъличил танбихӀ барая ва, пасадти адамти саблин, илди сезаманалра бикьрили камабалтадая,

Тех, которые обвинят целомудренных женщин и не приведут четырех свидетелей, высеките восемьдесят раз и никогда не принимайте их свидетельства, ибо они являются нечестивцами,

5

إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا مِنْ بَعْدِ ذَٰلِكَ وَأَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Илала гӀергъи пашманбиубтала ва чула хатӀа гьарбарибтала дурабад. АллагькӀун — чевкархан, уркӀецӀичев сай!

кроме тех из них, которые после этого раскаялись и стали поступать праведно. Воистину, Аллах - Прощающий, Милосердный.

6

وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَدَاءُ إِلَّا أَنْفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ أَحَدِهِمْ أَرْبَعُ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ ۙ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ

Ца сунела дуравад гӀур бикьри агарли, сунела хьунри гӀяйиблабирусини сай вархьли виънилис авна Аллагьличи хъя биру,

А свидетельством каждого из тех, которые обвиняют своих жен в прелюбодеянии, не имея свидетелей, кроме самих себя, должны быть четыре свидетельства Аллахом о том, что он говорит правду,

7

وَالْخَامِسَةُ أَنَّ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنَ الْكَاذِبِينَ

шуйнайс — эгер ну къянбани угьули виасли, набчи Аллагьла нягӀна биаб иру.

и пятое о том, что проклятие Аллаха ляжет на него, если он лжет.

8

وَيَدْرَأُ عَنْهَا الْعَذَابَ أَنْ تَشْهَدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ ۙ إِنَّهُ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ

Хьунуйчиоси гӀяйиб убисуси саби рахли илини мурул къянбар сай или Аллагьличи авна хъя баралли,

Наказание будет отвращено от нее, если она принесет четыре свидетельства Аллахом о том, что он лжет,

9

وَالْخَامِسَةَ أَنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَلَيْهَا إِنْ كَانَ مِنَ الصَّادِقِينَ

шуйнайс — рахли мурул вархьли виалли, набчи Аллагьла нягӀна биаб иру.

и пятое о том, что гнев Аллаха падет на нее, если он говорит правду.

10

وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ وَأَنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ حَكِيمٌ

Рахли хӀушачи Аллагь ряхӀмучевси ва малхӀямси хӀейалри, эгер Аллагь уркӀецӀичевси ва гӀякьлучевси хӀейалри, илхӀели...

Если бы не милосердие и милость Аллаха к вам и если бы Аллах не был Принимающим покаяния и Мудрым, то лжецов постигло бы скорое наказание.

11

إِنَّ الَّذِينَ جَاءُوا بِالْإِفْكِ عُصْبَةٌ مِنْكُمْ ۚ لَا تَحْسَبُوهُ شَرًّا لَكُمْ ۖ بَلْ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ ۚ لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ مَا اكْتَسَبَ مِنَ الْإِثْمِ ۚ وَالَّذِي تَوَلَّىٰ كِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Къянби пикридарибти — хӀушала ургабадти сабри: хӀушани ил — хӀушаб вайдешлизи халмабиридая; иличи ургӀебли, ил — хӀушаб гӀяхӀдеш саби. Илди адамтазибад гьариллис — ил бунагьлизибад сунени сунес сархибси бирар; илди къянби тӀинтӀдирнилизир цархӀилтаничир имцӀали бутӀакьяндеш дарибсилис — кахси гӀязаб бирар.

Те, которые возвели навет на мать правоверных Аишу, являются группой из вас самих. Не считайте это злом для вас. Напротив, это является добром для вас. Каждому мужу из них достанется заработанный им грех. А тому из них, кто взял на себя большую часть этого, уготованы великие мучения.

12

لَوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَيْرًا وَقَالُوا هَٰذَا إِفْكٌ مُبِينٌ

Иличила хӀушани — Аллагьличи дирхути мурул адамтани ва хьунул адамтани — аргъибхӀели, хӀушала уркӀбазиб сен гӀяхӀси пикри адхӀекӀуба ва сен хӀеирая: «Илди — цӀудара къянби сари?»

Почему же, когда вы услышали это, верующие мужчины и женщины не подумали о самих себе хорошее и не сказали: "Это - очевидная клевета"?

13

لَوْلَا جَاءُوا عَلَيْهِ بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ ۚ فَإِذْ لَمْ يَأْتُوا بِالشُّهَدَاءِ فَأُولَٰئِكَ عِنْدَ اللَّهِ هُمُ الْكَاذِبُونَ

Сен ил баркьуди марбирути авал бикьри хӀекиба? Илдани бикьруми хӀекили гӀергъи — илди Аллагьла гьалаб къянбарти саби.

Почему они не привели для подтверждения этого четырех свидетелей? Если они не привели свидетелей, то перед Аллахом они являются лжецами.

14

وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِي مَا أَفَضْتُمْ فِيهِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Эгер иш дунъяличирти гӀямрулизир ва ахиратлизир хӀушачи Аллагьла ряхӀмура уркӀецӀира агарти диалри, хӀушани дурибти гъай багьандан хӀушаб чӀумаси танбихӀ бири.

Если бы не милосердие и милость Аллаха к вам в этом мире и в Последней жизни, то за ваши пространные речи вас коснулись бы великие мучения.

15

إِذْ تَلَقَّوْنَهُ بِأَلْسِنَتِكُمْ وَتَقُولُونَ بِأَفْوَاهِكُمْ مَا لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ وَتَحْسَبُونَهُ هَيِّنًا وَهُوَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمٌ

Сунечила хӀушани селра хӀебалуси секӀайчила хӀуша хӀушала лезмуначил гъайдикӀулрая ва хӀушани хӀушала кӀунтӀубачил бурулрая: ил — сегъуналра кьадри агарсилизи халбирулрая, Аллагьли биалли ил — дебали мигӀничебсилизи халбирули сай.

Вы распространяете ложь своими языками и говорите своими устами то, о чем у вас нет никакого знания, и полагаете, что этот поступок незначителен, хотя перед Аллахом это - великий грех.

16

وَلَوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ قُلْتُمْ مَا يَكُونُ لَنَا أَنْ نَتَكَلَّمَ بِهَٰذَا سُبْحَانَكَ هَٰذَا بُهْتَانٌ عَظِيمٌ

Иличила аргъибхӀели, хӀушани сен хӀеирая: «Иличила гъайдикӀес нушаб асухӀебирар. Аллагьлизи шукру биаб! Илди — цӀудара къянби сари».

Почему, когда вы услышали это, вы не сказали: "Нам не подобает говорить такое. Пречист Ты! А это - великая клевета"?

17

يَعِظُكُمُ اللَّهُ أَنْ تَعُودُوا لِمِثْلِهِ أَبَدًا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

Эгер хӀуша Аллагьличи дирхути диадалли, гьатӀи илгъуна секӀал сезаманалра хӀебарахъес хӀушази Аллагьли гӀеббурули сай.

Аллах наставляет вас никогда не повторять подобного, если вы являетесь верующими.

18

وَيُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ ۚ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

Аллагьли Сунела хъарбаркьуни хӀушази далахъули сай; Аллагь — гьар секӀал далан, ГӀякьлучев сай!

Аллах разъясняет вам знамения. Аллах - Знающий, Мудрый.

19

إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفَاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ ۚ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

Аллагьличи бирхутачила цӀахти хабурти тӀинтӀдирухӀели разибирутас — кахси танбихӀ бирар иш дунъяличирти гӀямрулизибра ахиратлизибра. АллагьликӀун балули сай хӀушани хӀебалуси!

Воистину, тем, которые любят, чтобы о верующих распространялась мерзость, уготованы мучительные страдания в этом мире и в Последней жизни. Аллах знает, а вы не знаете.

20

وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ وَأَنَّ اللَّهَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ

Рахли хӀушачи Аллагь сахаватси ва малхӀямси хӀейалри, илхӀели... аммаки Аллагь ряхӀмучевси, уркӀецӀичевси сай!

Если бы не милосердие и милость Аллаха к вам и если бы Аллах не был Сострадательным и Милосердным, то грешников постигло бы скорое наказание.

21

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ ۚ وَمَنْ يَتَّبِعْ خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ ۚ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ مَا زَكَىٰ مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ أَبَدًا وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ ۗ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

Аллагьличи дирхути! ШайтӀайс гӀеларад мадашудая: шайтӀайс гӀелавад чи вашалра, иличи илини цӀахти ва уряхӀти секӀал хъардирули сари. Эгер хӀушачи Аллагьла ряхӀму ва уркӀецӀи агарти диалри, хӀушазивад цалра сезаманалра хӀялалли хӀейри. Амма Сунес дигуси Аллагьли хӀялалли вихӀули сай. Аллагь — гьар секӀал иргъан, гьар секӀал далан сай!

О те, которые уверовали! Не следуйте по стопам сатаны. А если кто следует по стопам сатаны, то ведь он призывает к мерзости и предосудительному. И если бы не милосердие и милость Аллаха к вам, то никто из вас никогда не очистился бы. Однако Аллах очищает того, кого пожелает. Аллах - Слышащий, Знающий.

22

وَلَا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَىٰ وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۖ وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا ۗ أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ ۗ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ

ХӀушазибад сахаваттани ва давлачебтани гъамтасра, мискинтасра, Аллагь багьандан чула мер-мусаличибад дугӀаибтасра садакьа бираб; дигичебтили ва малхӀямтили бираб. ХӀушабра хӀейгулрав, гьатӀи, Аллагь хӀушачивад чеверхурли? Гьарли -марли, Аллагь — чевкархан, уркӀецӀичев сай!

Пусть обладающие достоинствами и достатком среди вас не клянутся, что не будут помогать родственникам, беднякам и переселенцам на пути Аллаха. Пусть они простят и будут снисходительны. Разве вы не желаете, чтобы Аллах простил вас? Аллах - Прощающий, Милосердный.

23

إِنَّ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ الْغَافِلَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ لُعِنُوا فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Чула муйлас марти, шутӀни-къянби хӀейгахъути, Аллагьличи бирхути хьунул адамтачи бугьтанти чедуршутачи — иш дунъяличирти гӀямрулизибра ахиратлизибра лягӀнат бушили бирар! Илдас кахси танбихӀ бирар,

Воистину, те, которые обвиняют целомудренных верующих женщин, даже не помышляющих о грехе, будут прокляты в этом мире и в Последней жизни! Им уготованы великие мучения

24

يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَأَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

чули дарибтачила илдала лезмунани, някъбани, кьяшмани бикьридеш дируси бархӀи.

в тот день, когда их языки, руки и ноги будут свидетельствовать против них о том, что они совершили.

25

يَوْمَئِذٍ يُوَفِّيهِمُ اللَّهُ دِينَهُمُ الْحَقَّ وَيَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِينُ

Ил бархӀи Аллагьли илдас дурусли чебихъу чули дарибти хӀясибли ва илдани бала Аллагь — шакдеш агарси хӀекьдеш виъни.

В тот день Аллах воздаст им в полной мере по их истинному счету, и они узнают, что Аллах есть Явная Истина.

26

الْخَبِيثَاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَالْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثَاتِ ۖ وَالطَّيِّبَاتُ لِلطَّيِّبِينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّبَاتِ ۚ أُولَٰئِكَ مُبَرَّءُونَ مِمَّا يَقُولُونَ ۖ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ

Къурумсакъ хьунул адамти — къурумсакъ мурул адамтас ва къурумсакъ мурул адамти — къурумсакъ хьунул адамтас; гӀяхӀти хьунул адамти — гӀяхӀти мурул адамтас ва гӀяхӀти мурул адамти — гӀяхӀти хьунул адамтас. ШутӀникъунбазибад илди ахирра марбирар. Илдас — уркӀецӀи ва сахаватти нигӀматуни дирар!

Скверные женщины - для скверных мужчин, а скверные мужчины - для скверных женщин, и хорошие женщины - для хороших мужчин, а хорошие мужчины - для хороших женщин. Они непричастны к тому, что говорят они (клеветники). Им уготованы прощение и щедрый удел.

27

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتًا غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّىٰ تَسْتَأْنِسُوا وَتُسَلِّمُوا عَلَىٰ أَهْلِهَا ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

Аллагьличи дирхути! ХӀушала юртанази ахӀи, чила-биалра юртанази пурбан кахӀесили адмадицӀудая ва илдазибти адамтас паргъатти гӀямру дулгули салам лугеная! Ил — хӀушаб гӀяхӀси саби ва хӀушани ил гьанбиркахъеная!

О те, которые уверовали! Не входите в чужие дома, пока не спросите позволения и не поприветствуете миром их обитателей. Это лучше для вас. Быть может, вы помяните назидание.

28

فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فِيهَا أَحَدًا فَلَا تَدْخُلُوهَا حَتَّىٰ يُؤْذَنَ لَكُمْ ۖ وَإِنْ قِيلَ لَكُمُ ارْجِعُوا فَارْجِعُوا ۖ هُوَ أَزْكَىٰ لَكُمْ ۚ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ

Эгер юртлизив чилра вархӀергадалли, хӀушаб пурбан барайчи, ила адмайцӀудая. Рахли хӀушази алли: «Ардукьеная!» — ардукьеная. Ил — хӀушаб бегӀлара къулайси саби, Аллагьли биалли балули сай хӀушани се бирулрал.

Если же вы никого не найдете в них, то не входите, пока вам не позволят. Если же вам скажут: "Уйдите!" - то уходите. Так будет чище для вас. Воистину, Аллаху ведомо о том, что вы совершаете.

29

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَدْخُلُوا بُيُوتًا غَيْرَ مَسْكُونَةٍ فِيهَا مَتَاعٌ لَكُمْ ۚ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ وَمَا تَكْتُمُونَ

Чузиб адамти хӀерхӀебирути, хӀушаб пайдаласи се-биалра чузиб лебти юртанази хӀуша адацӀилихьалли, хӀушаб бунагь агара. Аллагьли балули сай хӀушани дакӀули бирусира, хӀушани дигӀянабирусира!

На вас нет греха, если вы без разрешения войдете в нежилые (не принадлежащие конкретному лицу) дома, которыми вы можете пользоваться. Аллаху известно то, что вы обнаруживаете, и то, что вы скрываете.

30

قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ۚ ذَٰلِكَ أَزْكَىٰ لَهُمْ ۗ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ

Аллагьличи бирхути мурул адамтази бура чула хӀулби гӀяшкадурцахъес ва чула авратуни мяхӀкамли дихӀяхъес; ил — илдас умудеш саби. Гьайгьайра, Аллагьли балули сай илдани се бирулил!

Скажи верующим мужчинам, чтобы они опускали свои взоры и оберегали свои половые органы. Так будет чище для них. Воистину, Аллаху ведомо о том, что они творят.

31

وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا ۖ وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّ ۖ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَىٰ عَوْرَاتِ النِّسَاءِ ۖ وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِنْ زِينَتِهِنَّ ۚ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

Илкьяйдали Аллагьличи бирхути хьунул адамтазира бура чула хӀулби гӀяшкадурцахъес ва чула авратуни мяхӀкамли дихӀяхъес, чедирти палтарла дурарад, гӀур чула палтар чехӀедиахъес, чула михъирти хӀева-кӀаналичил кӀапӀдирахъес, чула жагадешуни чӀянкӀили чула муйласцун, чула дудешунасцун, чула муйлала дудешунасцун, чула уршбасцун, чула муйлала уршбасцун, чула узбасцун, чула узбала уршбасцун, чула рузбала уршбасцун, чула хьунул адамтасцун, лугъри хьунул адамтасцун, хьунул адамличил бархбикес чула иштяхӀ агарти къуллукъчи мурул адамтасцун, хьунул адамла чӀянкӀудеш гьанналис хӀебалути дурхӀнасцун чедиахъес; чула дигӀянати палтар чедиэсли кьяшмира вяшмадираб. Аллагьличи дирхути! Чеверхахъес тиладиличил лерилра Аллагьличи дугьадилзеная, — белики, хӀуша талихӀчертили урдухъишая!

Скажи верующим женщинам, чтобы они опускали свои взоры и оберегали свои половые органы. Пусть они не выставляют напоказ своих прикрас, за исключением тех, которые видны, и пусть прикрывают своими покрывалами вырез на груди и не показывают своей красы никому, кроме своих мужей, или своих отцов, или своих свекров, или своих сыновей, или сыновей своих мужей, или своих братьев, или сыновей своих братьев, или сыновей своих сестер, или своих женщин, или невольников, которыми овладели их десницы, или слуг из числа мужчин, лишенных вожделения, или детей, которые не постигли наготы женщин; и пусть они не стучат своими ногами, давая знать об украшениях, которые они скрывают. О верующие! Обращайтесь к Аллаху с покаянием все вместе, - быть может, вы преуспеете.

32

وَأَنْكِحُوا الْأَيَامَىٰ مِنْكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ ۚ إِنْ يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ ۗ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

ХӀушала ургабадти хъали-цӀа хӀедарибти, хӀушала лугърили сабти мурул адамти ва хьунул адамти хъайчикабирахъес пурбан биреная. Рахли илди мискинни биалли, Сунела нигӀматуначил илди Аллагьли давлачеббиру. Аллагь — сахаватси, гӀякьлучевси сай!

Сочетайте браком тех из вас, кто холост, и праведников из числа ваших рабов и рабынь. Если они бедны, то Аллах обогатит их из Своей милости. Аллах - Объемлющий, Знающий.

33

وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا حَتَّىٰ يُغْنِيَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ ۗ وَالَّذِينَ يَبْتَغُونَ الْكِتَابَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ فَكَاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْرًا ۖ وَآتُوهُمْ مِنْ مَالِ اللَّهِ الَّذِي آتَاكُمْ ۚ وَلَا تُكْرِهُوا فَتَيَاتِكُمْ عَلَى الْبِغَاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۚ وَمَنْ يُكْرِهْهُنَّ فَإِنَّ اللَّهَ مِنْ بَعْدِ إِكْرَاهِهِنَّ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Аллагьли Сунела нигӀматуначил саби давлачеббарайчи хъайчикабиэс чула имкан агарти сабурчебтили бираб. ХӀушала арилизибти лугъразибад чис дигули виалра сай азадварниличила кагъар сасес — илис илгъуна кагъар лугеная, эгер илдазир гӀяхӀти къиликъуни лерни хӀушани балули диадалли; хӀушаб Аллагьли гибси маслизибад илдас се биалра лугеная. Иш дунъяличирти гӀямрулизир къулайдешуни диахъес багьандан хӀушала лугърили сабти рурсбачи къехӀбадеш дузахъес чемавкъахъидая, илдас хӀялалли хӀербиэс дигухӀели; эгер чили-биалра илдачи чебуркъахъаллира къехӀбадеш дирахъес, Аллагь илди рурсбачи илала гӀергъира уркӀецӀичевли, ряхӀмучевли вирар!

Пусть соблюдают целомудрие те, которые не находят возможности вступить в брак, пока Аллах не обогатит их из Своей милости. Если невольники, которыми овладели ваши десницы, хотят получить письмо о сумме выкупа, то дайте им такое письмо, если вы нашли в них добрые качества, и одарите их из имущества Аллаха, которое Он даровал вам. Не принуждайте своих невольниц к блуду ради обретения тленных благ мирской жизни, если они желают блюсти целомудрие. Если же кто-либо принудит их к этому, то Аллах после принуждения их будет Прощающим, Милосердным.

34

وَلَقَدْ أَنْزَلْنَا إِلَيْكُمْ آيَاتٍ مُبَيِّنَاتٍ وَمَثَلًا مِنَ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ

Нушани хӀушаб дархьира гӀячихъти аятуни, хӀушаб гьалабти халкьаначила хабар ва Аллагьлизибад урухкӀутас насихӀят.

Мы уже ниспослали вам ясные знамения, и притчу о тех, которые миновали до вас, и назидание для богобоязненных.

35

اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ ۖ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ ۖ الزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لَا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ ۚ نُورٌ عَلَىٰ نُورٍ ۗ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَيَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ ۗ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Аллагь — мусни-зубрала нурла шала сай. Илала нурла шала — михӀраблизибси чирагъличи мешуси саби: чирагъ — шишала удиб саби, шиша — тяп зубариван рурхӀули саби. Чирагълизиб абалки саби дурхъаси урцул, сабигъунара я Машрикьлизиб я Магъриблизиб агарси; илизибси гӀявадеш сунечи цӀа къячбикес балкьхӀеурли лебай пархбулхъули саби. Шалаличи шала! Аллагьли Сунела нурла шалаличи Сунес дигуси викули сай. Аллагьли адамтас духути хабурти дурули сай. Аллагьли гьар се-секӀал далули сай!

Аллах - Свет небес и земли. Его свет в душе верующего подобен нише, в которой находится светильник. Светильник заключен в стекло, а стекло подобно жемчужной звезде. Он возжигается от благословенного оливкого дерева, которое не тянется ни на восток, ни на запад. Его масло готово светиться даже без соприкосновения с огнем. Один свет поверх другого! Аллах направляет к Своему свету, кого пожелает. Аллах приводит людям притчи, и Аллах знает обо всякой вещи.

36

فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيهَا بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ

Илгъуна шала саби Аллагьла пурбайчил дарибти ва чузиб Илала у гьанбуршути юртаназиб. Савлира бархӀехъра Илис илдазиб дезнани биркьули саби.

В домах, которые Аллах дозволил воздвигнуть, поминается Его имя. Его славят в них по утрам и перед закатом

37

رِجَالٌ لَا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ ۙ يَخَافُونَ يَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِيهِ الْقُلُوبُ وَالْأَبْصَارُ

Аллагь гьаниркахъес, дехӀибала дирахъес, закат бирахъес вачар-чакар чус диргалахӀедулхъути адамти. Илди чула уркӀби тирхьдулхъуси, хӀулби халадиуси бархӀилизибад урухкӀули саби,

мужи, которых ни торговля, ни продажа не отвлекают от поминания Аллаха, совершения намаза и выплаты закята. Они боятся дня, когда перевернутся сердца и взоры,

38

لِيَجْزِيَهُمُ اللَّهُ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَيَزِيدَهُمْ مِنْ فَضْلِهِ ۗ وَاللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

сенахӀенну илдас чули дарибти гӀяхӀти баркьудлуми багьандан чус Аллагьлизи бегӀлара халал шабагъат гахъес ва Сунела нигӀматуназибад Илини чус лугуси имцӀабиахъес дигули саби. Сунес дигусилис Аллагьли лугӀи агарли нигӀматуни лугули сай!

чтобы Аллах воздал им за наилучшее из того, что они совершили (или лучшим, чем то, что они совершили; или наилучшим образом за то, что они совершили), и приумножил это по Своей милости. Аллах наделяет, кого пожелает, безо всякого счета.

39

وَالَّذِينَ كَفَرُوا أَعْمَالُهُمْ كَسَرَابٍ بِقِيعَةٍ يَحْسَبُهُ الظَّمْآنُ مَاءً حَتَّىٰ إِذَا جَاءَهُ لَمْ يَجِدْهُ شَيْئًا وَوَجَدَ اللَّهَ عِنْدَهُ فَوَفَّاهُ حِسَابَهُ ۗ وَاللَّهُ سَرِيعُ الْحِسَابِ

Аллагьличи хӀебирхутала баркьудлуми биалли — чӀянкӀ авлахъкад аркьухӀели, гьаман гьавализиб чебиуси къянала суратгъунти сари. Милигсилис гьанарули саби ил — гӀиниз саби или, амма гъамиубхӀели — селра бургули ахӀен; чӀянкӀили сунечил варх Аллагьцун ургули сай ва сунела баркьудлуми багьандан Илини жаваб тӀалаббирули сай. Гьарли-марли, Аллагь—хӀисаб-суалтазив хъярхъси сай.

А деяния неверующих подобны мареву в пустыне, которое жаждущий принимает за воду. Когда он подходит к нему, то ничего не находит. Он находит вблизи себя Аллаха, который воздает ему сполна по его счету. Аллах скор в расчете.

40

أَوْ كَظُلُمَاتٍ فِي بَحْرٍ لُجِّيٍّ يَغْشَاهُ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ سَحَابٌ ۚ ظُلُمَاتٌ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ إِذَا أَخْرَجَ يَدَهُ لَمْ يَكَدْ يَرَاهَا ۗ وَمَنْ لَمْ يَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ نُورًا فَمَا لَهُ مِنْ نُورٍ

Яра илдала баркьудлуми урхьнала чедибси цӀудара гъагулличи мешути сари. Ругерличи ругер чебашули, урхьу рамчанани кӀапӀбирули саби, илдала чедиб биалли — гъагул саби. Гъагултала къатани — цаличир ца цӀударли сари ва някъ гьабатурсили — ил бара хӀилхӀи саби чебиуси. Аллагьли чис шала хӀебархьалра — илис шала агара!

Или же они подобны мраку во глубине морской пучины. Его покрывает волна, над которой находится другая волна, над которой находится облако. Один мрак поверх другого! Если он вытянет свою руку, то не увидит ее. Кому Аллах не даровал света, тому не будет света.

41

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُسَبِّحُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالطَّيْرُ صَافَّاتٍ ۖ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهُ وَتَسْبِيحَهُ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِمَا يَفْعَلُونَ

Марлира, зубрачирра ванзала къакъличирра лерти гьар жан, кьукьнадли арцурти арцантира дархли, Аллагьлис дезадикӀули диъниличила хӀу гьачамалра пикрихӀевхъунрив? Гьарилли Илис сунела балгара дезара далули сай, Аллагьли биалли балули сай гьарилли се бирулил!

Разве ты не видел, что Аллаха славят те, кто на небесах и на земле, а также птицы с распростертыми крыльями? Каждый знает свою молитву и свое славословие. Аллах знает о том, что они совершают.

42

وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ

Мусни-зубрала ари — Аллагьлизиб саби ва лебилра Иличи чарбулхъути саби.

Аллаху принадлежит власть над небесами и землей, и к Аллаху предстоит прибытие.

43

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِي سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ جِبَالٍ فِيهَا مِنْ بَرَدٍ فَيُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشَاءُ وَيَصْرِفُهُ عَنْ مَنْ يَشَاءُ ۖ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِالْأَبْصَارِ

Марлира, Аллагьли дирихьми пухӀдулхъахъниличила, илди цаладяхъили, илдазирад гъагулти алкӀахъниличила хӀу гьачамалра пикрихӀевхъунрив? ХӀуни чебиулри гъагултазирад заб секьяйдали чяхӀдулхъулил, Аллагьли хъябхъяла дубурти зубрачирад севан удидуршулил. Илини Сунес дигусиличи хъябхъя чейгахъули сай ва Сунес дигусиличирад — илди чераркули сай. Илала лямцӀла цӀакьдешли хӀулбала шала шявбирахъули саби.

Разве ты не видишь, что Аллах гонит облака, потом соединяет их, потом превращает их в кучу облаков, и ты видишь, как из расщелин ее изливается ливень. Он низвергает град с гор, которые на небе. Он поражает им, кого пожелает, и отвращает его, от кого пожелает. Блеск их молний готов унести зрение.

44

يُقَلِّبُ اللَّهُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصَارِ

Аллагьли сари дугира хӀерира дарсдикӀахъути: духути адамтас илизиб гӀякьлу леб.

Аллах чередует день и ночь. Воистину, в этом - назидание для обладающих зрением.

45

وَاللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ مَاءٍ ۖ فَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَىٰ بَطْنِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَىٰ رِجْلَيْنِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَىٰ أَرْبَعٍ ۚ يَخْلُقُ اللَّهُ مَا يَشَاءُ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Лерилра мицӀираг ва жаниварти Аллагьли шиннизирад акӀахъуб: илдазирад цацадехӀти чула кунбачир дашули сари: цацадехӀти — кӀел къяшличир дашули сари; цацадехӀти — авал къяшличир дашули сари. Аллагьли Сунес дигуси бирули сай. АллагькӀун — селрайчив цӀакьси сай!

Аллах сотворил все живые существа из воды. Среди них есть такие, которые ползают на брюхе, такие, которые ходят на двух ногах, и такие, которые ходят на четырех. Аллах творит то, что пожелает. Воистину, Аллах способен на всякую вещь.

46

لَقَدْ أَنْزَلْنَا آيَاتٍ مُبَيِّنَاتٍ ۚ وَاللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

Нушани зубрачирад гӀячихъти хъарбаркьуни дархьира ва Сунес дигути Аллагьли бархьси гьунчибад бикули сай.

Мы уже ниспослали ясные знамения, и Аллах наставляет на прямой путь, кого пожелает.

47

وَيَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالرَّسُولِ وَأَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلَّىٰ فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذَٰلِكَ ۚ وَمَا أُولَٰئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ

Илди бикӀули саби: «Нуша Аллагьличира Илала вакилличира дирхулра ва илдас мутӀигӀдикӀулра!» Амма илала гӀергъи илдазибад цацабехӀти гӀелумбилзули саби: илди Аллагьличи бирхули ахӀен.

Они (лицемеры) говорят: "Мы уверовали в Аллаха и Посланника и повинуемся". Но после этого часть их отворачивается, и они не являются верующими.

48

وَإِذَا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ مُعْرِضُونَ

Чула ургабси жал Аллагьлизи арзахъес багьандан илди Иличи ва Илала вакилличи жибирухӀели, илдазибад цацабехӀти гӀелумбилзули саби.

Когда их зовут к Аллаху и Его Посланнику, чтобы он рассудил их, часть из них отворачивается.

49

وَإِنْ يَكُنْ لَهُمُ الْحَقُّ يَأْتُوا إِلَيْهِ مُذْعِنِينَ

Эгер гьар секӀал илдани дархьли далули диалри, илди Иличи мутӀигӀли лябкьи.

Будь они правы, они покорно явились бы к нему.

50

أَفِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَمِ ارْتَابُوا أَمْ يَخَافُونَ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَرَسُولُهُ ۚ بَلْ أُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ

Илдала уркӀбазибси се изала саби? Аллагьра Илала вакилра чучи бархьагартили бирар или, илди ташмишбикӀулив яра урухкӀулив? Юх! Илди саби бархьагарти саби!

Неужели их сердца поражены недугом? Или же они сомневаются? Или же они опасаются того, что Аллах и Его Посланник несправедливо осудят их? О нет! Они сами поступают несправедливо!

51

إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَنْ يَقُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

Чула ургабси жал Аллагьлизи арзахъес багьандан Иличи ва Илала вакилличи жибирухӀели, Аллагьличи бирхутани дурути чӀянкӀли цадехӀ гъай дирар: «Нушани аргъира ва мутӀигӀлира!» Илди — талихӀчебти саби.

Когда верующих зовут к Аллаху и Его Посланнику, чтобы он рассудил их, они говорят: "Слушаем и повинуемся!" Именно они являются преуспевшими.

52

وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَخْشَ اللَّهَ وَيَتَّقْهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ

Аллагьлисра Илала вакиллисра мутӀигӀти, Аллагьлизибад урухкӀути ва Илала халаси хӀурмат бирути — илди игъбарла бегӀти саби.

Те, которые повинуются Аллаху и Его Посланнику, боятся Аллаха и исповедуют богобоязненность, обрели успех.

53

وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّ ۖ قُلْ لَا تُقْسِمُوا ۖ طَاعَةٌ مَعْرُوفَةٌ ۚ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ

Илдани чула бегӀлара халаси хъя — Аллагьличи хъя — барибсири рахли хӀуни нушачи хъарбарадли, нуша чараагарли дявли дурадулхъехӀе или. Илдази бура: «Хъя мабиридая...! Таманни мутӀигӀдакӀирая! ХӀушани се бирулрал — Аллагьли балули сай!»

Они (лицемеры) приносят величайшие клятвы именем Аллаха о том, что если бы ты приказал им, то они непременно выступили бы в поход. Скажи: "Не клянитесь! Такая покорность хорошо известна. Воистину, Аллаху ведомо о том, что вы совершаете".

54

قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ ۖ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ ۖ وَإِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا ۚ وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

Бура: «Аллагьлис мутӀигӀли диреная, Илала вакиллис мутӀигӀли диреная! Рахли хӀуша иличирад гӀелумдизадалли, илини жавабкардеш дихути сари сунечи хъарбарибсилисцун, хӀушани жавабкардеш дихути сари — хӀушачи хъарбарибсилис; эгер илис мутӀигӀли дирадалли — бархьси гьунчирад аркьядая. Вакилличибси чебла ца саби — «Аллагьла насихӀятуни дархьли дурни».

Скажи: "Повинуйтесь Аллаху и повинуйтесь Посланнику". Если вы отвернетесь, то ведь он отвечает за то, что возложено на него, а вы отвечаете за то, что возложено на вас. Но если вы подчинитесь ему, то последуете прямым путем. На Посланника возложена только ясная передача откровения.

55

وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَىٰ لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا ۚ يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا ۚ وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

ХӀушазибад Аллагьличи бирхутас ва гӀяхӀдеш бирутас Илини чесиб иш ванзала бегӀтили дарес, хӀушала хала бегӀти муртрил Илини илала бегӀтили барили кьяйда; хӀушаб Илини бегӀлара гӀяхӀсилизи халбируси дин хӀушаб кабизахъес ва хӀушала гьалабла урехи — урехиагардешличил барсбарес. Илдани Наб икрам биру, Дила дуравад гӀур цархӀил аллагь агни марбирули; илала гӀергъи Аллагьличи чи вирххӀерхалра — ил капур сай!

Аллах обещал тем из вас, которые уверовали и совершали праведные деяния, что Он непременно сделает их наместниками на земле, подобно тому, как Он сделал наместниками тех, кто был до них. Он непременно одарит их возможностью исповедовать их религию, которую Он одобрил для них, и сменит их страх на безопасность. Они поклоняются Мне и не приобщают сотоварищей ко Мне. Те же, которые после этого откажутся уверовать, являются нечестивцами.

56

وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ

ДехӀибала диреная, закат биреная, идбаглис мутӀигӀли диреная, — белики, хӀуша мурахасдатишая!

Совершайте намаз, выплачивайте закят и повинуйтесь Посланнику, - быть может, вы будете помилованы.

57

لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ ۚ وَمَأْوَاهُمُ النَّارُ ۖ وَلَبِئْسَ الْمَصِيرُ

Аллагьличи хӀебирхутани ванзала къакъличир Илала баркьудлуми дукьдулъа или пикримадикӀудая; илдас урдубяхъли бирар жагьаннаб: хӀябилра кахси мер леб ил!

Не думай, что неверующие могут спастись на земле. Их пристанищем будет Огонь. Как же скверно это место прибытия!

58

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ وَالَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ۚ مِنْ قَبْلِ صَلَاةِ الْفَجْرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَكُمْ مِنَ الظَّهِيرَةِ وَمِنْ بَعْدِ صَلَاةِ الْعِشَاءِ ۚ ثَلَاثُ عَوْرَاتٍ لَكُمْ ۚ لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحٌ بَعْدَهُنَّ ۚ طَوَّافُونَ عَلَيْكُمْ بَعْضُكُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

Аллагьличи дирхути! ХӀушачи абацӀес дигухӀели, хӀушала лугърани ва хӀушазибад балугъла хӀебиубтани хӀушазибад пурбан сайсес гӀягӀниси саби бархӀила хӀябал аргълизиб: савлила дехӀибайс гьалаб; хӀушачирад палтар чердалтуси хӀерела замана; бархӀехъла дехӀибала дарили гӀергъи: илди — хӀушачир палтар агарти хӀябал замана сари. Илдала дурарад цархӀилти замунтазиб хӀуша цабехӀличи цабехӀ дашни — я хӀушаб я илдас бунагь ахӀен. Сунела аятуни Аллагьли хӀушази илкьяйдали баяндирули сай. Аллагь — гьар секӀал далан, гӀякьлучев сай!

О те, которые уверовали! Пусть невольники, которыми овладели ваши десницы, и те, кто не достиг половой зрелости, спрашивают у вас разрешения войти в покои в трех случаях: до рассветного намаза, когда вы снимаете одежду в полдень и после вечернего намаза. Вот три времени наготы для вас. Ни на вас, ни на них нет греха за вход без разрешения, помимо этих случаев, ведь вы посещаете друг друга. Так Аллах разъясняет вам знамения. Аллах - Знающий, Мудрый.

59

وَإِذَا بَلَغَ الْأَطْفَالُ مِنْكُمُ الْحُلُمَ فَلْيَسْتَأْذِنُوا كَمَا اسْتَأْذَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

ХӀушала дурхӀни балугъла биубхӀели, илдачиб чебси саби хӀушачи сабицӀес пурбан сайсес, чус гьалабтани пурбан сайсули кьяйда. Сунела аятуни Аллагьли хӀушази илкьяйдали баяндирули сай! Аллагь — гьар секӀал далан, гӀякьлучев, сай!

Когда дети из вашего числа достигнут половой зрелости, то пусть они спрашивают разрешения, как спрашивают разрешения те, кто страше них. Так Аллах разъясняет вам Свои знамения. Аллах - Знающий, Мудрый.

60

وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا يَرْجُونَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجَاتٍ بِزِينَةٍ ۖ وَأَنْ يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَهُنَّ ۗ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

Шери букьес хьул агарти бухънакабаибти хьунул адамтани чула чедирти палтар чердалтулихьалли, илдачиб гӀяйиб агара, нагагь чула жагати удирти палтарличила гапбикӀес илдала кьас агара биалли. Чула лебсиличила гап-чяхӀ агни — илдала жагадеш саби. Аллагь — гьар секӀал иргъан, гьар секӀал далан сай!

Нет греха на престарелых женщинах, которые не надеются на замужество, если они снимут верхнюю одежду, не показывая своей красы. Но воздерживаться от этого лучше для них. Аллах - Слышащий, Знающий.

61

لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَىٰ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَلَا عَلَىٰ أَنْفُسِكُمْ أَنْ تَأْكُلُوا مِنْ بُيُوتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ آبَائِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أُمَّهَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ إِخْوَانِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخَوَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَعْمَامِكُمْ أَوْ بُيُوتِ عَمَّاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخْوَالِكُمْ أَوْ بُيُوتِ خَالَاتِكُمْ أَوْ مَا مَلَكْتُمْ مَفَاتِحَهُ أَوْ صَدِيقِكُمْ ۚ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَأْكُلُوا جَمِيعًا أَوْ أَشْتَاتًا ۚ فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَىٰ أَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً ۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

Сукъурлис бунагь агара, валкӀас бунагь агара, зягӀипсилис бунагь агара, я хӀушаб бунагь агара хӀушала юртаназир, хӀушала дудешунала юртаназир, хӀушала нешанала юртаназир, хӀушала узбала юртаназир, хӀушала рузбала юртаназир, хӀушала дудешла узбала юртаназир, хӀушала дудешла рузбала юртаназир, хӀушала нешла узбала юртаназир, хӀушала нешла рузбала юртаназир, чула умхьни хӀушазир сарти юртаназир, хӀушала юлдашунала юртаназир кьацӀли дукнилис: илар лерилра дарх яра декӀар-декӀарли кьацӀли дукнилис хӀушаб бунагь агара. ХӀуша юртанази адицӀухӀели, цалис цали салам лугеная, арадешра, гӀяхӀдешра, эркиндешра, паргъатдешра диахъес Аллагьлизи тиладибирули. Сунела аятуни Аллагьли хӀушази илкьяйдали баяндирули сай, — белики, хӀуша духудиишая!

Не будет грехом для слепого, не будет грехом для хромого, не будет грехом для больного и для вас самих, если вы будете есть в ваших домах, или в домах ваших отцов, или в домах ваших матерей, или в домах ваших братьев, или в домах ваших сестер, или в домах ваших дядей по отцу, или в домах ваших теток по отцу, или в домах ваших дядей по матери, или в домах ваших теток по матери, или в тех домах, ключи которых в вашем распоряжении, или в доме вашего друга. Не будет грехом для вас, если вы будет есть вместе или в отдельности. Когда вы входите в дома, то приветствуйте себя (друг друга) приветствием от Аллаха, благословенным, благим. Так Аллах разъясняет вас знамения, - быть может, вы уразумеете.

62

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِذَا كَانُوا مَعَهُ عَلَىٰ أَمْرٍ جَامِعٍ لَمْ يَذْهَبُوا حَتَّىٰ يَسْتَأْذِنُوهُ ۚ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَأْذِنُونَكَ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ۚ فَإِذَا اسْتَأْذَنُوكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمُ اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Динничи чекабизурти — Аллагьличира Илала вакилличира бирхути саби. Сегъуна-биалра цахӀнабси баркьудилизиб илди иличил барх бирухӀели, илизибад пурбан сахӀесили, иличибад архӀякьян. Саби арбукьяхъес хӀела пурбан тиладибирути — илди саби гьарли-марли Аллагьличира Илала вакилличира бирхути. Чула сегъуна-биалра къуллукълис саби арбукьяхъес пурбанбарахъес хӀези илдани тиладибирухӀели, илдазибад хӀед дигутас пурбан бирен ва илдачивад чеверхахъес Аллагьлизи тиладибирен. Гьарли-марли, Аллагь — чевкархан, уркӀецӀичев сай!

Верующими являются только те, которые уверовали в Аллаха и Его Посланника. Когда они находятся рядом с ним по общему делу, то не уходят, пока не попросят у него разрешения. Воистину, те, которые просят у тебя разрешения, действительно являются верующими в Аллаха и Его Посланника. Если они попросят у тебя разрешения по поводу некоторых из своих дел, то разрешай тому из них, кому пожелаешь, и проси Аллаха простить их. Воистину, Аллах - Прощающий, Милосердный.

63

لَا تَجْعَلُوا دُعَاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعَاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضًا ۚ قَدْ يَعْلَمُ اللَّهُ الَّذِينَ يَتَسَلَّلُونَ مِنْكُمْ لِوَاذًا ۚ فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

ХӀуша-ургар цаличи ца хӀуша дугьадилзуси тяхӀярли идбагличи дугьамадилзадая. Аллагьли балули сай хӀушазибад чихъали идбагличибад дигӀянали аркьулил. Аллагьла буйрухъ таманхӀебирути — чучи къиян-жапа дакӀесгу яра чус кахси танбихӀ баресгу или урухкӀаб!

Не равняйте обращение к Посланнику среди вас с тем, как вы обращаетесь друг к другу. Аллах знает тех из вас, которые уходят украдкой под прикрытием. Пусть же остерегаются те, которые противятся его воле, как бы их не постигло искушение или не постигли их мучительные страдания.

64

أَلَا إِنَّ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ قَدْ يَعْلَمُ مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ وَيَوْمَ يُرْجَعُونَ إِلَيْهِ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوا ۗ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

ГӀе! Зубрачиртира ванзала къакъличиртира гьар се-секӀал Аллагьла арилизир сари. Аллагьли балули сай хӀушани селичи къакъбяхъилрал, Сунечи хӀуша чардарибси бархӀи биалли, хӀушази Илини чедиахъу хӀушани дарибти баркьудлуми сегъунти саррил. Гьарли-марли, Аллагь — гьар се-секӀал далан сай!

Воистину, Аллаху принадлежит то, что на небесах и на земле. Он знает ваше положение и тот день, когда они будут возвращены к Нему. Он поведает им о том, что они совершили. Аллаху известно обо всякой вещи.