Сура 13 «Къукъу» — Ар-Раад (Гром)

Все суры
1

المر ۚ تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ ۗ وَالَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ الْحَقُّ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ

Ишди Кьуръа аятуни — хӀела ВегӀбекӀличибад хӀед бархьибси бархьдеш саби, амма адамтазибад бахъал иличи бирхули ахӀен.

Алиф. Лам. Мим. Ра. Это - аяты Писания. Ниспосланное тебе от твоего Господа является истиной, однако большинство людей не верует.

2

اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّمَاوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ۖ ثُمَّ اسْتَوَىٰ عَلَى الْعَرْشِ ۖ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ ۖ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى ۚ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ يُفَصِّلُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاءِ رَبِّكُمْ تُوقِنُونَ

Аллагь — хӀушанира чебиули кьяйда, тӀулри агарли зубри тӀашдатурси, гӀур тахличи виаркайибси, БерхӀира Бацра Сунес мутӀигӀдарибси сай: гьар се-секӀал лебси саби сунес кабизахъурси белгиси манзиллизиб. Сунени акӀахъубтас Илини гьуни чебиахъули сай, Сунела лишанти дакӀудирули сай: белики, хӀушани умутбихьишая хӀуша хӀушала ВегӀбекӀличил къаршидиркниличи!

Аллах вознес небеса без опор, которые вы могли бы увидеть, а затем вознесся на Трон (или утвердился на Троне). Он подчинил солнце и луну, и они движутся к назначенному сроку. Он управляет делами и разъясняет знамения, - быть может, вы будете убеждены во встрече со своим Господом.

3

وَهُوَ الَّذِي مَدَّ الْأَرْضَ وَجَعَلَ فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنْهَارًا ۖ وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ جَعَلَ فِيهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ ۖ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

Ил — ванза чӀикьбитӀахъунси, иличир дубурти тӀашдатурси, хӀуркӀби кадухъахъунси, гьар секӀал жутли акӀахъубси сай. Илини бархӀи дугиличил барсбирули сай. Пикричебти адамтас илизиб гьарли-марли лишан леб!

Он - Тот, Кто распростер землю, установил на ней незыблемые горы и реки, взрастил на ней из разных плодов по паре. Он покрывает день ночью. Воистину, в этом - знамения для людей размышляющих.

4

وَفِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجَاوِرَاتٌ وَجَنَّاتٌ مِنْ أَعْنَابٍ وَزَرْعٌ وَنَخِيلٌ صِنْوَانٌ وَغَيْرُ صِنْوَانٍ يُسْقَىٰ بِمَاءٍ وَاحِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَىٰ بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

Ванзаличир цалис цала унраличир декӀар-декӀарти бутӀни лер: тӀутӀила унхъри, ризкьила хъуми, ца мякьлизирад ва дахъал мякьязирад дашути галгуби; илди далхути сари цадехӀ шинни. Амма илдазирад цацадехӀти Нушани чула тӀем хӀясибли имцӀали тӀагӀямлатили детарахъулра. ГӀякьлучебти адамтас илизиб лишан леб!

На земле есть сопредельные участки, виноградные сады, посевы, пальмы, растущие из одного корня или из разных корней. Их орошают одной водой, но одни из них Мы создаем более вкусными, чем другие. Воистину, в этом - знамения для людей разумеющих.

5

وَإِنْ تَعْجَبْ فَعَجَبٌ قَوْلُهُمْ أَإِذَا كُنَّا تُرَابًا أَإِنَّا لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ ۗ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ ۖ وَأُولَٰئِكَ الْأَغْلَالُ فِي أَعْنَاقِهِمْ ۖ وَأُولَٰئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Рахли хӀу бахъал аллагьунартала баркьудлумачи тамашаирули виадли, тамашалати сари илдала гъай: «Марлира, нуша палда детаурли гӀергъи сагадан мицӀирдирутирав?» Илди саби чула ВегӀбекӀличи хӀебирхути! Илдала хъябаначир шинжирти сари: илди жагьаннабла цӀализиб бирар, илаб илди даимлис кавлан.

Если ты удивляешься, то удивляйся их словам: "Неужели после того, как мы станем прахом, мы возродимся в новом творении?" Они - те, которые не уверовали в своего Господа. Они - те, у кого на шеях оковы. Они - обитатели Огня, которые пребудут в нем вечно.

6

وَيَسْتَعْجِلُونَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلَاتُ ۗ وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍ لِلنَّاسِ عَلَىٰ ظُلْمِهِمْ ۖ وَإِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيدُ الْعِقَابِ

Илдани хӀези тиладибирули саби чус гӀяхӀдешличиб гьалаб вайдеш бакӀахъес; амма илдас гьаларра илдигъунти анцӀбукьуни диубтири: илдала бунагьуначи хӀерхӀеили, адамтачивад чевурхес хӀела ВегӀбекӀ хӀядурли сай, хӀятта Ил чӀумаси танбихӀ биран виалра!

Они торопят тебя со злом прежде добра, но ведь до них уже были примеры поучительного наказания. Воистину, твой Господь прощает людей, несмотря на их несправедливость. Воистину, твой Господь суров в наказании.

7

وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ ۗ إِنَّمَا أَنْتَ مُنْذِرٌ ۖ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ

Аллагьличи хӀебирхути бикӀули саби: «Эгер илис сунела ВегӀбекӀличибад сегъуна-биалра лишан бархьибси биалри!» ХӀу илдас чӀянкӀли насихӀятчицун сайри, гьарилира цархӀилти халкьанала чула бекӀ вирули кьяйда!

Неверующие говорят: "Почему ему не ниспослано знамение от его Господа?" Воистину, ты - всего лишь предостерегающий увещеватель, и у каждого народа есть наставник.

8

اللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ أُنْثَىٰ وَمَا تَغِيضُ الْأَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ ۖ وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدَارٍ

Гьарил хьунул адамла, гьарил гажа мицӀирагла ва жаниварла канилавси дурхӀя, илдала кани сецадла биштӀакалусил ва сецадла халабиусил Аллагьли балули сай. ИлалакӀун гьар се-секӀал — гӀягӀниси кьадарла бируси саби!

Аллаху известно, что носит каждая самка, насколько сжимается или расширяется каждая матка. Всякая вещь у Него имеет меру.

9

عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْكَبِيرُ الْمُتَعَالِ

Аллагь — чевяхӀси, халаси кьудратла вегӀ, дигӀянасира дакӀусира балуси сай!

Он - Ведающий сокровенное и явное, Большой, Превознесшийся.

10

سَوَاءٌ مِنْكُمْ مَنْ أَسَرَّ الْقَوْلَ وَمَنْ جَهَرَ بِهِ وَمَنْ هُوَ مُسْتَخْفٍ بِاللَّيْلِ وَسَارِبٌ بِالنَّهَارِ

Илис цагъунти саби хӀушазивад сунела пикруми дигӀянадирусира, илди ахъли дурусира, дугели дигӀяниркусира, хӀерели дакӀукайрусира.

Скрываете вы свои речи или произносите их вслух, прячетесь вы ночью или открыто передвигаетесь днем - все вы равны перед Аллахом.

11

لَهُ مُعَقِّبَاتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ ۗ وَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوءًا فَلَا مَرَدَّ لَهُ ۚ وَمَا لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَالٍ

Гьар адамличил бирар малайкуни — илала гьалабра илала гӀелабра: Аллагьла хъарбаркь хӀясибли, илдани ил мяхӀкамирули сай. Адамтазиб лебси Аллагьли барсбирули ахӀен, илдани чузиб лебси чули барсбарайчи. Адамтас вайдеш барес Аллагьлис дигалли, ил хӀебарахъес имкан агара, Аллагьла дуравад гӀур илди гӀеббурцанра агара!

Есть у него (человека) ангелы, следующие впереди него и позади него и охраняющие его по повелению Аллаха. Воистину, Аллах не меняет положения людей, пока они не изменят самих себя. Если же Аллах пожелает людям зла, то ничто не предотвратит этого. Нет у них властелина, кроме Него.

12

هُوَ الَّذِي يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَ

Ил — хӀушазиб урехи яра умут акӀахъес багьандан хӀушази лямцӀ чебиахъан сай; Илини гъагулличи чеббирули сай заб дирахъес.

Он - Тот, Кто показывает вам молнию, чтобы вы боялись и надеялись, и создает тяжелые тучи.

13

وَيُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ وَالْمَلَائِكَةُ مِنْ خِيفَتِهِ وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيبُ بِهَا مَنْ يَشَاءُ وَهُمْ يُجَادِلُونَ فِي اللَّهِ وَهُوَ شَدِيدُ الْمِحَالِ

Илизирад урухкӀули, къукъура малайкунира Илис дезнани биркьули саби; Илини лямцӀла ургни дурхьули сай ва Аллагьличила илди жалбикӀуси замана сунес дигутачи илди чейгахъули сай. ИлкӀун дергълизив цӀакьси сай!

Гром прославляет Его хвалой, а также ангелы от страха перед Ним. Он мечет молнии и поражает ими, кого пожелает. Они спорят об Аллахе, а ведь Он силен и суров в наказании.

14

لَهُ دَعْوَةُ الْحَقِّ ۖ وَالَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ لَا يَسْتَجِيبُونَ لَهُمْ بِشَيْءٍ إِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ إِلَى الْمَاءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهِ ۚ وَمَا دُعَاءُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ

Илизи улгесра гӀягӀниси саби; Илала дурабад илди чузи булгутани илдала балгни бекӀлил иргъули ахӀен: илдази булгути мешути саби шин кӀунтӀубачи адаахъес дигули, илдачи някъби гьадалтусиличи, амма шин иличи хӀякьян. Кяпуртала балгни — дугӀла авара сари!

К Нему обращен призыв истины. А те, которых они призывают вместо Него, ничем не отвечают им. Они подобны тому, кто простирает руки к воде, чтобы поднести ее ко рту, но не может этого сделать. Воистину, мольба неверующих является всего лишь заблуждением.

15

وَلِلَّهِ يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَظِلَالُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ ۩

Зубрачибра ванзала къакъличибра, хӀятта илдала дяхӀцӀилиубра бархли лебти лебтанилра савлира бархӀехъра сабигӀяхӀулали ва тужла удиб Аллагьлис икрам бирули саби.

Те, кто на небесах и на земле, а также их тени добровольно или невольно падают ниц перед Аллахом по утрам и перед закатом.

16

قُلْ مَنْ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ ۚ قُلْ أَفَاتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ لَا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَلَا ضَرًّا ۚ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَىٰ وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ ۗ أَمْ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ خَلَقُوا كَخَلْقِهِ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْ ۚ قُلِ اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

Хьарбаа: «Мусни-зубрала ВегӀбекӀ чи сая?» Жаваб га: «Аллагь». Хьарбаа: «Марлира, Илала дурабад, хӀушани хӀуша гӀердурцантили бикӀилрав чули чисалра я пайда я зарал барес хӀебирути?» Хьарбаа: «Сукъур хӀулбала шала лебсиличил цугли виэс вирару яра цӀябдешра шалара цугдуцес вирару?» Аллагьла дурабад, илдани аллагьунази халбирутани Илиниван се-биалра акӀахъубара? Юх, илдани се-биалра акӀахъни — илдас якьинни ахӀен. Бура: «Гьар се-секӀал акӀахъубси — Аллагь сай, Ил — ца сай, селичивалра цӀакьси сай.

Скажи: "Кто Господь небес и земли?" Скажи: "Аллах". Скажи: "Неужели вы взяли себе вместо Него покровителей и помощников, которые не властны принести пользу и вред даже самим себе?" Скажи: "Разве равны слепой и зрячий? Или же равны мраки и свет?" Или же они нашли сотоварищей Аллаха, которые творят так, как творит Аллах, и эти творения кажутся им схожими? Скажи: "Аллах - Творец всякой вещи. Он - Единственный, Всемогущий".

17

أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَابِيًا ۚ وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِي النَّارِ ابْتِغَاءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ۚ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاءً ۖ وَأَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ

Илини зубрачирад шин дурхьули сай ва илди, камли яра имцӀали, къурдбикад кадухъи сари, чула чедиб ахъбируси хьамхьа бихули сари. Жагадешлис декӀар-декӀарти ваяхӀ дарес багьандан илдани цӀаличиб бицӀахъусиличибра баягъи илгъуна хьамхьа бирар. Илдигъунти мисалтачил Аллагьли бархьдешра къянара чедиахъули сай. Хьамхьа —хясаван кӀунбицӀули саби, адамтас манпагӀятси биалли — саби лебси мерличиб кавлули саби. Илдигъунти духути хабурти дурули сай Аллагьли.

Он ниспосылает с неба воду, и долины наполняются потоками в соответствии с их размерами. Поток несет пену, поднявшуюся на поверхность. Подобная же пена появляется на том, что раскаливают в огне для изготовления украшений или утвари. Такими притчами Аллах разъясняет истину и ложь. Пена будет выброшена, а то, что приносит людям пользу, останется в земле. Такие притчи приводит Аллах.

18

لِلَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهِمُ الْحُسْنَىٰ ۚ وَالَّذِينَ لَمْ يَسْتَجِيبُوا لَهُ لَوْ أَنَّ لَهُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا وَمِثْلَهُ مَعَهُ لَافْتَدَوْا بِهِ ۚ أُولَٰئِكَ لَهُمْ سُوءُ الْحِسَابِ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَبِئْسَ الْمِهَادُ

Чула ВегӀбекӀли бурибси бирутас — гӀяхӀдеш бирар, Илини буруси хӀебирутани биалли — ванзала къакъличиб лебси лебилра ва гӀурра илцад се-биалра чула арилизиб биалра — илдани чула бунагьуни селичирлилра черхӀейхъу. Илдас чӀумаси танбихӀ бирар, илдас урдубяхъли бирар жагьаннаб. Агь, хӀябилра кахси мер леб ил!

Тем, которые ответили на призыв своего Господа, уготовано Наилучшее (Рай). А расчет с теми, которые не ответили на Его призыв, будет ужасен. Завладей они всем, что есть на земле, и еще стольким же, они попытались бы откупиться этим. Их пристанищем будет Геенна. Как же скверно это ложе!

19

أَفَمَنْ يَعْلَمُ أَنَّمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ أَعْمَىٰ ۚ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُو الْأَلْبَابِ

ХӀела ВегӀбекӀличибад хӀед бархьибси — бархьдеш биъни балуси сукъурличи мешусив, гьатӀи? Иличила пикричебтаницун гьанбиркахъули саби.

Разве тот, кто знает, что ниспосланное тебе является истиной, может быть подобен слепцу? Воистину, поминают это только обладающие разумом,

20

الَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَلَا يَنْقُضُونَ الْمِيثَاقَ

Аллагьла гьаларти чула чеблуми дурусли тамандирутас ва чесибсилис къянахӀебирутас;

которые верны завету с Аллахом и не нарушают обязательств,

21

وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُونَ سُوءَ الْحِسَابِ

сеннира дирахъес Аллагьли хъардарибти дирутас, чула ВегӀбекӀлизибадра танбихӀлизибадра урухкӀутас;

которые поддерживают то, что Аллах велел поддерживать, страшатся своего Господа и боятся ужасного расчета,

22

وَالَّذِينَ صَبَرُوا ابْتِغَاءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلَانِيَةً وَيَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ أُولَٰئِكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِ

чула ВегӀбекӀла дяхӀ чедаэс дигули, сабурчебли хӀерликабиибтас, чекабизурли дехӀибала дирутас, чус Нушани гибсилизибад дитӀянали ва дакӀули садакьа бирутас, вайдеш гӀяхӀдешличил дугӀиутас — илдас савгъатлис ГӀибадатханали дирар

которые проявляют терпение, стремясь к Лику своего Господа, совершают намаз, расходуют тайно и открыто из того, чем Мы их наделили, и добром отталкивают зло. Им уготована Последняя обитель -

23

جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ ۖ وَالْمَلَائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ كُلِّ بَابٍ

алжанала унхъри. Илдази абицӀур илди саби ва илдала дудешуназибад, илдала хьунразибад, илдала дурхӀназибад гӀяхӀдеш бирути. Илдачи лерилра унзурбазибад малайкуни абицӀур ва илдази иру:

сады Эдема, в которые они войдут вместе со своими праведными отцами, супругами и потомками. Ангелы будут входить к ним через любые врата.

24

سَلَامٌ عَلَيْكُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ ۚ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ

«ХӀуша сабурчертили дирни багьандан, хӀушаб паргъатти гӀямру дулгулра!» Агь, хӀябилра пергерси леб савгъатлис гибси ил ГӀибадатхана!

Мир вам за то, что вы проявили терпение! Как же прекрасна Последняя обитель!

25

وَالَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ ۙ أُولَٰئِكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ

Аллагьличил вягӀда барили гӀергъи Илала гьаларти чула чеблуми таманхӀедирутачи, сеннира дирахъес Аллагьли хъардарибти хӀедирутачи ва ванзала къакъличир жярга-зекъ тӀинтӀдирутачи — илдачи лягӀнат буршу ва илдас жагьаннаб кьадарли бирар!

А тем, которые нарушают завет с Аллахом после того, как они заключили его, разрывают то, что Аллах велел поддерживать, и распространяют нечестие на земле, уготованы проклятие и Скверная обитель.

26

اللَّهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَقْدِرُ ۚ وَفَرِحُوا بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا مَتَاعٌ

ЦабехӀлис Аллагьли нигӀматуни эркинни лугули сай яра илди цархӀилтас цаургартили детарахъули сай, иш дунъяличирти гӀямруличи илди хӀилнабиркьули саби, амма ахиратличил цугдуцибхӀели иш дунъяличирти гӀямру — чӀянкӀли цакамси заманалацун кеп-чек сари!

Аллах увеличивает или ограничивает удел тому, кому пожелает. Они радуются мирской жизни, но ведь мирская жизнь по сравнению с Последней жизнью - всего лишь преходящее удовольствие.

27

وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ ۗ قُلْ إِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ أَنَابَ

Аллагьличи хӀебирхути бикӀули саби: «Эгер сунела ВегӀбекӀличибад илис сегъуна-биалра лишан бархьибси биалри!» Бура: «Сунес дигуси Аллагьли гьунчив чевулкӀахъули сай ва, сунела баркьудлумачи пашманиубли Сунечи чи дугьаилзалра, — ил бархьси гьунчивад викули сай!»

Неверующие говорят: "Почему ему не ниспослано знамение от его Господа?" Скажи: "Аллах вводит в заблуждение того, кого пожелает, и ведет прямым путем тех, кто обратился к Нему с покаянием".

28

الَّذِينَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ ۗ أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ

Аллагьличи бирхутачи ва Аллагь гьаникахъили, уркӀби паргъатдирутачи — марлира, Аллагь гьаникахънили саригу уркӀби паргъатдирути,

Они уверовали, и их сердца утешаются поминанием Аллаха. Разве не поминанием Аллаха утешаются сердца?

29

الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ طُوبَىٰ لَهُمْ وَحُسْنُ مَآبٍ

— Аллагьличи бирхутачи ва гӀяхӀти баркьудлуми дирутачи — илдачи нигӀматуни ва алжана хӀерли сари.

Тем, которые уверовали и совершали праведные деяния, уготованы блаженство и прекрасное место возвращения.

30

كَذَٰلِكَ أَرْسَلْنَاكَ فِي أُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَا أُمَمٌ لِتَتْلُوَ عَلَيْهِمُ الَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُونَ بِالرَّحْمَٰنِ ۚ قُلْ هُوَ رَبِّي لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ مَتَابِ

ХӀера,хӀу Нушани вархьири чус гьалаб цархӀилти халкьани бирути халкьличи: илди УркӀецӀичевсиличи хӀебирхухӀели, хӀуни илдази дурен хӀези нушани дагьахъурти. Бура: «Ил — дила ВегӀбекӀ сай! Илала дуравад гӀур аллагь агара. Иличи саби нуни таваккалбирхьуси, Иличи сайра ну дугьаилзуси!»

Так Мы отправили тебя к народу, до которого жили другие народы, чтобы ты прочел им то, что Мы внушили тебе в откровении, но они не уверовали в Милостивого. Скажи: "Он - мой Господь, и нет божества, кроме Него. Я уповаю только на Него, и к Нему я вернусь с покаянием".

31

وَلَوْ أَنَّ قُرْآنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ أَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْأَرْضُ أَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتَىٰ ۗ بَلْ لِلَّهِ الْأَمْرُ جَمِيعًا ۗ أَفَلَمْ يَيْأَسِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنْ لَوْ يَشَاءُ اللَّهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيعًا ۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِينَ كَفَرُوا تُصِيبُهُمْ بِمَا صَنَعُوا قَارِعَةٌ أَوْ تَحُلُّ قَرِيبًا مِنْ دَارِهِمْ حَتَّىٰ يَأْتِيَ وَعْدُ اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيعَادَ

Эгер Кьуръай дубурти датдирхьахъути диалри, яра ванза кӀибайбируси биалри, яра бебкӀибти гъайбикӀахъути биалри!.. Амма гьар секӀалла ари — Аллагьлизиб саби! Эгер Сунес дигалри Аллагьли лебилра адамти бархьси гьунчи кабатес вирни Иличи бирхутани хӀебалулив гьатӀи? Чули дирути багьандан капуртачи гӀямалагарли къиян-жапа челяркьян ва илди гьанна илдала ери-юртаначи гъамдикӀули сари, Аллагьли чесибси бартаахъес багьандан: Аллагьли, ташмишдеш агарли, Сунела гъай къянахӀебиру!

Если бы был Коран, благодаря которому сдвинулись бы горы, разверзлась бы земля или заговорили бы покойники, то им оказался бы этот Коран. Но любое решение остается только за Аллахом. Разве верующие еще не знают, что если бы Аллах захотел, то наставил бы всех людей на прямой путь? Бедствия не перестанут поражать неверующих за то, что они содеяли, или будут рядом с их жилищами до тех пор, пока не явится обещание Аллаха. Воистину, Аллах не нарушает Своего обещания.

32

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ فَأَمْلَيْتُ لِلَّذِينَ كَفَرُوا ثُمَّ أَخَذْتُهُمْ ۖ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

ХӀед гьалабти вакилтачибра чебдукаркӀутири ва Аллагьличи хӀебирхути илдас танбихӀ Нуни гӀелайзи арбихира, гӀур биалли илдас танбихӀ бирира. Агь, хӀябилра кахси лебри Дила танбихӀ!

До тебя посланники также подвергались осмеянию. Я предоставлял отсрочку неверующим, но потом хватал их. Каким же было Мое наказание!

33

أَفَمَنْ هُوَ قَائِمٌ عَلَىٰ كُلِّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ ۗ وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ قُلْ سَمُّوهُمْ ۚ أَمْ تُنَبِّئُونَهُ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِي الْأَرْضِ أَمْ بِظَاهِرٍ مِنَ الْقَوْلِ ۗ بَلْ زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوا عَنِ السَّبِيلِ ۗ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ

Сунес сунени се-биалра бурчухӀели, гьарил инсайзив левси Ил ахӀенара? Илдани Аллагьла дурабад гӀурра аллагьуни лебни марбирули саби. Бура: «Бурая илди! Яра ванзала къакъличиб Илини хӀебалуси се-биалра Илизи чебаахъая. Ил хӀебарадалли, хӀушала гъай дацӀ гъай сари». ГӀе, капурти чули пикридарибтачи гӀяшикьли саби ва ишини чебиахъуси гьунчиб чеббалкӀи саби. Аллагьли чеббалкӀахъунтас виалли — гӀур гьавкьяна агара!

Разве Тот, Кто заботится за каждым человеком и тем, что он приобретает, подобен ложным божествам? Но они приобщают сотоварищей к Аллаху. Скажи: "Назовите их! Неужели вы поведаете Ему о существующем на земле такое, что Ему не известно, или же это - всего лишь пустые слова?" Неверующих обольстили их собственной хитростью и сбили с пути. А для того, кого Аллах вводит в заблуждение, нет наставника.

34

لَهُمْ عَذَابٌ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۖ وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَشَقُّ ۖ وَمَا لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَاقٍ

Илдас — иш дунъяличирти гӀямрулизибра танбихӀ бирар, ахиратлизибси танбихӀ биалли — гьатӀира чӀумаси бирар. Аллагьлизибад илди батахъес чилилра хӀейрар!

Им уготованы мучения в мирской жизни, но мучения в Последней жизни будут еще более тяжкими, и никто не защитит их от Аллаха.

35

مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ ۖ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ۖ أُكُلُهَا دَائِمٌ وَظِلُّهَا ۚ تِلْكَ عُقْبَى الَّذِينَ اتَّقَوْا ۖ وَعُقْبَى الْكَافِرِينَ النَّارُ

Аллагьлизибад урухкӀутас чесибси алжанала цацадехӀ лишанти ишди сари: илар хӀуркӀби кадухъи сари; даим берк-бержра дяхӀцӀира сари. Аллагьлизибад урухкӀутас савгъат — илгъуна саби, капуртас танбихӀ — жагьаннабла цӀа саби.

Вот описание Рая, обещанного богобоязненным. Там текут реки, не иссякают яства, и не исчезает тень. Таков конец богобоязненных, а концом неверующих будет Огонь.

36

وَالَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَفْرَحُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ ۖ وَمِنَ الْأَحْزَابِ مَنْ يُنْكِرُ بَعْضَهُ ۚ قُلْ إِنَّمَا أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا أُشْرِكَ بِهِ ۚ إِلَيْهِ أَدْعُو وَإِلَيْهِ مَآبِ

Чус Нушани Таврат гибти — хӀед зубрачибад бархьибсиличи1 разили саби; амма илдала ургаб леб илала ца бутӀа къабулхӀебирутира. Бура: «Набчи хъарбарили саби чӀянкӀли Аллагьлисцун икрам бирахъес ва Илала дурабад гӀур аллагьуни лебниличи вирххӀерахъес: Илизи сайра ну улгуси, Иличи сайра ну чарулхъуси!»

Те, кому Мы даровали Писание, радуются тому, что ниспослано тебе. Но среди союзников (иудеев и язычников) есть такие, которые отвергают часть этого. Скажи: "Мне велено лишь поклоняться Аллаху и не приобщать к Нему сотоварищей. К Нему я призываю, и к Нему предстоит возвращение".

37

وَكَذَٰلِكَ أَنْزَلْنَاهُ حُكْمًا عَرَبِيًّا ۚ وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُمْ بَعْدَمَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا وَاقٍ

ХӀера Нушани ил2 бархьира гӀярабунала ургарти вайтигӀяхӀти иличирли ирзахъес, хӀечи багьуди бакӀили гӀергъира, нагагь хӀу илдала кьасанас гӀелавад арукьядли — Аллагьла шайзивад хӀед я кумекчи, я гӀевкалхъан агара!

Таким образом Мы ниспослали Коран законом на арабском языке. Если ты станешь потакать их желаниям после того, как к тебе явилось знание, то никто вместо Аллаха не станет твоим покровителем и защитником.

38

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَاجًا وَذُرِّيَّةً ۚ وَمَا كَانَ لِرَسُولٍ أَنْ يَأْتِيَ بِآيَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ۗ لِكُلِّ أَجَلٍ كِتَابٌ

ХӀед гьалабра Нушани вакилти бурхьутири ва илдас хьунрира дурхӀнира лугутири. Гьар идбагли Аллагьла хъарбаркьуни чӀянкӀли Илала пурбанничилцун дурутири. Гьарилра заманалис — сунела табтар бирусири.

Мы посылали до тебя посланников и даровали им супруг и потомство. Ни один посланник не мог явить знамение без соизволения Аллаха. Для каждого срока есть предписание.

39

يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاءُ وَيُثْبِتُ ۖ وَعِنْدَهُ أُمُّ الْكِتَابِ

Аллагьли се дигалра яра ил агарбирули сай яра ил марбирули сай. Иличиб саби лавхӀул мяхӀпуз.

Аллах стирает и утверждает то, что пожелает, и у Него - Мать Писания.

40

وَإِنْ مَا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ وَعَلَيْنَا الْحِسَابُ

Яра илдас чесибсила ца бутӀа Нушани хӀези чебиахъехӀе яра илис гьалар хӀела жан айсехӀе. ХӀечиб чебси — илдази бурницун саби. Нушачиб чебси — жаваб тӀалаббарни!

Покажем Мы тебе часть того, что Мы обещаем им, или упокоим тебя, на тебя возложена только передача откровения, а Нам надлежит предъявлять счет.

41

أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ أَطْرَافِهَا ۚ وَاللَّهُ يَحْكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهِ ۚ وَهُوَ سَرِيعُ الْحِسَابِ

Илдани чехӀебиулив Нуша капуртала ванзаличи дашули диъни ва ил дазурбазиб биштӀакавлахъули диъни? Аллагьли Сунес дигуси бирули сай ва Илала буйрухъ уббяхъес вируси чилра агара: жаваб тӀалаббирнилизив Ил хъярхъси сай!

Разве они (неверующие) не видят, как Мы постепенно уменьшаем землю по краям (отдаем ее во владение верующим)? Аллах принимает решения, и никто не отменит Его решения. Он скор в расчете.

42

وَقَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلِلَّهِ الْمَكْرُ جَمِيعًا ۖ يَعْلَمُ مَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ ۗ وَسَيَعْلَمُ الْكُفَّارُ لِمَنْ عُقْبَى الدَّارِ

Илдас гьалабти гӀямултани биркьутири, амма лерилра гӀямулти—Аллагьла арилизир сари. Гьарил адамли сунени сунес се хӀядурбирулил Илини балули сай; капуртанира бахъхӀиагарли бала алжана чис бирарал!

Их предшественники тоже замышляли козни, но все козни - у Аллаха. Ему ведомо то, что приобретает каждая душа, и неверующие узнают, кому достанется Последняя обитель.

43

وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَسْتَ مُرْسَلًا ۚ قُلْ كَفَىٰ بِاللَّهِ شَهِيدًا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَمَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتَابِ

Аллагьличи хӀебирхути бикӀули саби: «ХӀу — идбаг ахӀенри!» Бура: «Набчила хӀушаб бикьри сай Аллагь ва Табтарла багьуди лебси!»

Неверующие говорят: "Ты не являешься посланником". Скажи: "Достаточно того, что Свидетелем между мною и вами являются Аллах и обладающие знанием о Писании".