Сура 11 «Хьуд» — Худ

Все суры
1

الر ۚ كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ

Кьуръан.. Илала аятуни духули мерладарили сари ва, баягъи ил замана, ГӀякьлучевсила, КъелгӀеббикусила шайзирад ГӀячихъли дурили сари:

Алиф. Лам. Ра. Это - Писание, аяты которого ясно изложены, а затем разъяснены Мудрым, Ведающим.

2

أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ ۚ إِنَّنِي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ

ЧӀянкӀили Аллагьлисцун икрам биреная. Гьарли-марли, ну илала шайзивад хӀушаб насихӀятчи ва гӀяхӀла хабурти дихан сайра;

Не поклоняйтесь никому, кроме Аллаха. Воистину, я для вас - предостерегающий увещеватель и добрый вестник от Него.

3

وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَتَاعًا حَسَنًا إِلَىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى وَيُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ ۖ وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ

хӀушала ВегӀбекӀлизи тиладибарая чеверхахъес ва гӀур Иличи дугьадизирая: кабизахъурси замана сабаайчи Илини хӀушаб нигӀматуни лугули сай ва гӀяхӀдеш бируси гьарилличи уркӀецӀи бирули сай. Рахли хӀуша гӀелумдизадалли, кьиямала бархӀи хӀушаб бируси танбихӀлизивад ну урухкӀулра.

Просите прощения у вашего Господа и раскаивайтесь перед Ним, чтобы Он наделил вас прекрасными благами до определенного срока и одарил Своей милостью каждого милостивого. Если же вы отвернетесь, то я боюсь, что вас постигнут мучения в Великий день.

4

إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ ۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

ХӀуша Аллагьличи чардулхъутирая, сенахӀенну ил гьар се-секӀайчив ЦӀакьси сай!

Вы вернетесь к Аллаху, а ведь Он способен на всякую вещь.

5

أَلَا إِنَّهُمْ يَثْنُونَ صُدُورَهُمْ لِيَسْتَخْفُوا مِنْهُ ۚ أَلَا حِينَ يَسْتَغْشُونَ ثِيَابَهُمْ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ ۚ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

Марлира, Аллагьлизи саби чехӀебаахъес багьандан илдани чула уркӀби кӀапӀдирухӀели, илди чула палтарлизи дигӀянбирухӀели, Илини хӀебалулив, гьатӀи, илдани се дигӀянабирулил ва се дакӀубирулил!

Воистину, неверующие сжимают свои сердца, чтобы спрятаться от Него. Воистину, даже когда они закутываются в одежду, Он знает то, что они утаивают, и то, что они обнародуют. Он ведает о том, что в сердцах.

6

وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا ۚ كُلٌّ فِي كِتَابٍ مُبِينٍ

ИлиникӀун адамтала уркӀбазиб лебси балули сай! Ванзаличив цалра мицӀирси жан агара, сунела беркайчилара Аллагьли къайгъихӀебируси, ил иш дунъяличив вируси мерра ил ахиратлизив вируси мерра Аллагьли далули сай. Гьар се-секӀал лавхӀул мяхӀпузлизир чедаахъили сари.

Нет на земле ни единого живого существа, которого Аллах не обеспечивал бы пропитанием. Аллах знает их место пребывания и место хранения (утробы матерей или могилы). Все это записано в ясном Писании.

7

وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاءِ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۗ وَلَئِنْ قُلْتَ إِنَّكُمْ مَبْعُوثُونَ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُولَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَٰذَا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ

Аллагьли мусни-зубри урегал бархӀила духӀнар акӀахъуб, баягъи ил замана Илала тах шинничиб сабри, сунела баркьудлуми хӀясибли хӀушазивад чидил гӀяхӀсил хӀушала хӀялумцӀес багьандан. Рахли хӀуни адли «ДебкӀили гӀергъи хӀуша мицӀирдирутирая» или, Аллагьличи хӀебирхутани, шакдеш агарли, иру: «Ил — бацӀ хьулцун саби!».

Он - Тот, Кто создал небеса и землю за шесть дней, когда Его Трон находился на воде, дабы испытать, чьи деяния будут лучше. Если ты скажешь: "Вы будете воскрешены после смерти", - то неверующие скажут: "Это - не что иное, как очевидное колдовство!"

8

وَلَئِنْ أَخَّرْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ إِلَىٰ أُمَّةٍ مَعْدُودَةٍ لَيَقُولُنَّ مَا يَحْبِسُهُ ۗ أَلَا يَوْمَ يَأْتِيهِمْ لَيْسَ مَصْرُوفًا عَنْهُمْ وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ

Рахли илдас танбихӀ белгиси заманаличи бикайчи Нушани гӀелайзи арбухахӀелли, илдани сеннира иру: «Ил сен гӀелайзи арбухибси!» Амма танбихӀ илдачи бакӀибхӀели, илдачибад ил чилилра чебарбукес хӀейрар ва чули дукелцӀиличи бихьибсини илдас чеббирцӀу.

Если Мы отложим наказание их до определенного срока, то они скажут: "Что же удерживает его?" Воистину, в тот день, когда оно постигнет их, ничто не отвратит его, и окружит (или поразит) их то, над чем они насмехались.

9

وَلَئِنْ أَذَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً ثُمَّ نَزَعْنَاهَا مِنْهُ إِنَّهُ لَيَئُوسٌ كَفُورٌ

Рахли Нушани адамличи уркӀецӀи барахӀелли ва гӀур ил иличибад чебасахӀелли, — ил умутагарсили, гӀяхӀсант хӀебалусили ветарули сай!

Если Мы дадим человеку вкусить милость, а потом отберем это, то он становится отчаявшимся, неблагодарным.

10

وَلَئِنْ أَذَقْنَاهُ نَعْمَاءَ بَعْدَ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ ذَهَبَ السَّيِّئَاتُ عَنِّي ۚ إِنَّهُ لَفَرِحٌ فَخُورٌ

Рахли сунечи децӀ-шишимъала дакӀили гӀергъи адамлис Нушани имкан гахӀелли нигӀматунала тӀагӀям багьахъес, илини, гьайгьайра, иру: «Балагьуни набчирад шалгӀердухьун!» Ва ил разили, хамли вирар!

Если же Мы дадим ему вкусить милость после постигшей его беды, то он говорит: "Напасти оставили меня в покое". Он начинает ликовать и бахвалиться.

11

إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَٰئِكَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ كَبِيرٌ

Сабурчебтачивад ва гӀяхӀдеш бирутачивад Аллагь чевкархар ва илдас халаси шабагъат биру!

И только тем, которые терпели и творили добрые деяния, уготованы прощение и великая награда.

12

فَلَعَلَّكَ تَارِكٌ بَعْضَ مَا يُوحَىٰ إِلَيْكَ وَضَائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ أَوْ جَاءَ مَعَهُ مَلَكٌ ۚ إِنَّمَا أَنْتَ نَذِيرٌ ۚ وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ

Белики, хӀед Аллагьли лугусилизибад хӀуни се-биалра батиши ва хӀела уркӀи пашманбиэс илдани бурусиличи: «Сен илис зубрачирад мас-хазна хӀедархьибти яра иличил варх малайк хӀекӀибси?» Аммаки хӀу — насихӀятчицун сайри, Аллагь биалли — гьар се-секӀа вегӀ сай!

Быть может, ты отбросишь часть ниспосланного тебе в откровении, и твое сердце сожмется от этого, потому что они говорят: "Почему ему не ниспосланы сокровища или ангел не явился вместе с ним?" Но ведь ты - всего лишь предостерегающий увещеватель, а Аллах - Попечитель и Хранитель всякой вещи.

13

أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ ۖ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَيَاتٍ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

Белики, илдани эс: «Илини пикрибарибси саби ил». Бура: «Иличи мешудикести, хӀушани пикридарибти вецӀал гӀяшир дурая ва кумекбарахъес, Аллагьла дуравад, хӀушаб дигуси живарая, эгер хӀуша дархьти диадалли.

Или же они говорят: "Он измыслил Коран". Скажи: "Принесите десять вымышленных сур, подобных этим, и призовите, кого сумеете, помимо Аллаха, если вы говорите правду".

14

فَإِلَّمْ يَسْتَجِيبُوا لَكُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّمَا أُنْزِلَ بِعِلْمِ اللَّهِ وَأَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ فَهَلْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ

Рахли илдани хӀушаб жаваб хӀегалли, багьирая, ил Аллагьла пурбанничил зубрачибад бархьибси биъни ва Илала дуравад гӀур аллагь агни. Илала гӀергъира хӀуша Илис мутӀигӀхӀедикӀудаяв?»

Если они не ответят вам, то знайте, что он ниспослан с ведома Аллаха и что нет божества, кроме Него. Неужели вы не станете мусульманами?

15

مَنْ كَانَ يُرِيدُ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمَالَهُمْ فِيهَا وَهُمْ فِيهَا لَا يُبْخَسُونَ

Иш дунъяличирти гӀямрура илдала нигӀматунира чис дигалра, илдала илди мурадуни Нушани гӀямрулизир арагӀерли тамандирахъехӀе ва илди чус дигуси тяхӀярли кеп-чекли биркьахъехӀе.

Тем, кто желает жизни в этом мире и ее украшений, Мы сполна воздадим за их поступки в этом мире, и они не будут обделены.

16

أُولَٰئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ ۖ وَحَبِطَ مَا صَنَعُوا فِيهَا وَبَاطِلٌ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Амма илдас ахиратлизиб жагьаннабла цӀала дурабад гӀур селра агара: иш дунъяличир илдани дирути дугӀлати дирар; илдани далдурцути — пайдаагартили дирар.

Они - те, которые в Последней жизни не получат ничего, кроме Огня. Тщетны их усилия в этом мире, и бесполезны их деяния.

17

أَفَمَنْ كَانَ عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَيَتْلُوهُ شَاهِدٌ مِنْهُ وَمِنْ قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَىٰ إِمَامًا وَرَحْمَةً ۚ أُولَٰئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ ۚ وَمَنْ يَكْفُرْ بِهِ مِنَ الْأَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهُ ۚ فَلَا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ ۚ إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ

Иличила бикьри ахӀену сунела ВегӀбекӀла гӀячихъти насихӀятуначи хъарихъуси ва илди дузахъуси? Илкьяйдали: иличила бикьридеш хӀедирулив адамтас бархьси гьуни чебиахъес ва Аллагьла уркӀецӀи саблин илис гьалаб гибси Мусала Тавратли? Илди Аллагьличи бирхули саби; илдала наслубазибадти Иличи хӀебирхутас — жагьаннабла цӀала гӀязаб бирар. Кьуръайчила ташмишмайкӀуд: ил хӀела ВегӀбекӀличибад бакӀибси бархьдеш саби, амма ишди адамтазибад бахъал иличи бирхули ахӀен!

Разве тот, кто опирается на ясное доказательство от своего Господа, за которым следует свидетель от Него (Джибриль), до которого руководством и милостью было Писание Мусы (Моисея), подобен неверующему? Они уверовали в него (Коран). А сектам, которые не уверовали в него, обещан Огонь. Не сомневайся в этом, ибо это - истина от твоего Господа, хотя большая часть людей не верует.

18

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا ۚ أُولَٰئِكَ يُعْرَضُونَ عَلَىٰ رَبِّهِمْ وَيَقُولُ الْأَشْهَادُ هَٰؤُلَاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَىٰ رَبِّهِمْ ۚ أَلَا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ

Аллагьличила къянбани бугьутачиб гьатӀи имцӀали бархьагарти лебара? Илди чула ВегӀбекӀла гьала тӀашбатурли бирар ва бикьрумани буру: «Ишди чула ВегӀбекӀличила къянбани бугьанти саби». Аллагьла лягӀнат бакӀаб капуртачи,

Кто может быть несправедливее того, кто возвел навет на Аллаха? Когда они предстанут перед Господом, свидетели скажут: "Это они оболгали своего Господа". Да будет проклятие Аллаха над беззаконниками,

19

الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا وَهُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ كَافِرُونَ

Аллагьла гьунчибад адамти чеббулкӀахъантачи, ил гьуни балкӀахъес дигантачи, ахиратличи хӀебирхантачи!

которые сбивают других с пути Аллаха, стремясь исказить его, и не веруют в Последнюю жизнь.

20

أُولَٰئِكَ لَمْ يَكُونُوا مُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ وَمَا كَانَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِيَاءَ ۘ يُضَاعَفُ لَهُمُ الْعَذَابُ ۚ مَا كَانُوا يَسْتَطِيعُونَ السَّمْعَ وَمَا كَانُوا يُبْصِرُونَ

Ванзала къакъличиб селра барсбарес илдала ахъри агара ва Аллагьла дуравад илдала гӀур юлдашуни агара. Илдас танбихӀ кӀиркабиру; илдани иргъуси агара ва чебиуси агара!

Они не смогут спастись на земле, и не будет у них покровителей и помощников вместо Аллаха. Их мучения будут приумножены, ведь они не могли слышать и не видели.

21

أُولَٰئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ

Илди — бархьси гьунчибад чули-саби чеббалкӀахъунти ва чули-чус пикрибарибти чучибад дигӀянбикибти саби.

Они потеряли самих себя, и скрылось от них то, что они измышляли.

22

لَا جَرَمَ أَنَّهُمْ فِي الْآخِرَةِ هُمُ الْأَخْسَرُونَ

Илди ахиратлизиб лебгӀеб талихӀагартили бирниличи ташмишдеш агара!

Нет сомнения в том, что в Последней жизни они понесут самый большой урон.

23

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَأَخْبَتُوا إِلَىٰ رَبِّهِمْ أُولَٰئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ ۖ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Гьарли-марли, Аллагьличи бирхути, гӀяхӀти баркьудлуми дирути ва чула ВегӀбекӀла гьалаб мутӀигӀти — илди алжанала агьлули бирар, илди илаб даимлис кавлан.

Воистину, те, которые уверовали, вершили добрые деяния и были смиренны пред своим Господом, будут обитателями Рая и пребудут там вечно.

24

مَثَلُ الْفَرِيقَيْنِ كَالْأَعْمَىٰ وَالْأَصَمِّ وَالْبَصِيرِ وَالسَّمِيعِ ۚ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا ۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ

Илди сукъурра гӀянцӀара чебиусиличи ва иргъусиличи секьяйда мешутил, тяп илкьяйдали цабехӀличи цабехӀ мешути саби; илди цабехӀличил цабехӀ цугбуцес асубирару, гьатӀи? Марлира, хӀуша духухӀедирудаяв?

Эти две группы подобны слепому и глухому и зрячему и слышащему. Разве можно их сравнить друг с другом? Неужели вы не помяните назидание?

25

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوْمِهِ إِنِّي لَكُمْ نَذِيرٌ مُبِينٌ

ХӀера, Нушани НухӀ сунела халкьличи вархьира: «Ну — хӀушаб вархьси насихӀятчи сайра!

Мы отправили Нуха (Ноя) к его народу: "Воистину, я для вас - разъясняющий и предостерегающий увещеватель.

26

أَنْ لَا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ ۖ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ أَلِيمٍ

Аллагьла дурабад гӀур чисалра икрам мабиридая: кьиямала бархӀи хӀушаб танбихӀ биру или урухкӀулра!»

Не поклоняйтесь никому, кроме Аллаха, ибо я боюсь, что вас подвергнут страданиям в Мучительный день".

27

فَقَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ مَا نَرَاكَ إِلَّا بَشَرًا مِثْلَنَا وَمَا نَرَاكَ اتَّبَعَكَ إِلَّا الَّذِينَ هُمْ أَرَاذِلُنَا بَادِيَ الرَّأْيِ وَمَا نَرَىٰ لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍ بَلْ نَظُنُّكُمْ كَاذِبِينَ

Илала халкьлизибадти, Аллагьличи хӀебирхути хӀякимтани иб: «Нушани чебиулра хӀура тяп нушагъуна адам виъни; илкьяйдали чебиулра хӀед гӀелабад башули биъни нушала ургабадти чула пикруми хӀясибли бегӀлара убяхӀти ва нушала гьалаб хӀела сегъуналра чебяхӀдеш чебиули ахӀенра ва, бархьли бурахӀелли, нушани хӀу къянбарлизи халирулри».

Знатные люди его народа, которые не уверовали, сказали: "Мы видим, что ты - такой же человек, как и мы. Мы также видим, что за тобой пошли только самые ничтожные из нас, но даже они последовали за тобой, не поразмыслив. Мы не видим, чтобы вы чем-либо превосходили нас. Напротив, мы считаем вас лжецами".

28

قَالَ يَا قَوْمِ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَآتَانِي رَحْمَةً مِنْ عِنْدِهِ فَعُمِّيَتْ عَلَيْكُمْ أَنُلْزِمُكُمُوهَا وَأَنْتُمْ لَهَا كَارِهُونَ

НухӀли иб: «Эй, дила халкь! ХӀуша пикрихӀедухъунрав: рахли набзиб дила ВегӀбекӀличибад бархьибси гӀячихъси бикьри леб биалли ва хӀушаб Аллагьли дигӀянбарибси уркӀецӀи Илини набчи барили виалли, марлира, ил уркӀецӀи нушани хӀушачи гуж-гужли чебилгьехӀев, нагагь ил хӀушаб хӀейгули гӀергъи?

Он сказал: "О мой народ! А что, если я опираюсь на доказательство от моего Господа, и Он даровал мне милость от Себя, которая недоступна вашим взорам? Неужели вы полагаете, что мы стали бы принуждать вас к этому при том, что вам это ненавистно?

29

وَيَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مَالًا ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ ۚ وَمَا أَنَا بِطَارِدِ الَّذِينَ آمَنُوا ۚ إِنَّهُمْ مُلَاقُو رَبِّهِمْ وَلَٰكِنِّي أَرَاكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُونَ

Эй, дила халкь! Илис барсур нуни хӀушазибад давла тӀалаббирули ахӀенра: наб савгъат — чӀянкӀли Аллагьлизибцун саби. Ва нуни набчибад дугӀхӀейис Аллагьличи бирхаурти: илдикӀун чула ВегӀбекӀличил гьунибиур. Амма нуни чебиулра хӀуша — селра хӀебалути адамти диъни.

О мой народ! Я не прошу у вас за это богатства, ибо вознаградит меня один лишь Аллах. Я не стану прогонять тех, которые уверовали, ибо они собираются встретиться со своим Господом. А вас я считаю людьми невежественными.

30

وَيَا قَوْمِ مَنْ يَنْصُرُنِي مِنَ اللَّهِ إِنْ طَرَدْتُهُمْ ۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ

Эй, дила халкь! Рахли нуни илди дугӀаасли, Аллагьла гьалав наб чи гӀевкалхъану? Марлира, хӀуша пикрихӀедулхъулрав?

О мой народ! Кто защитит меня от Аллаха, если я прогоню их? Неужели вы не помяните назидание?

31

وَلَا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزَائِنُ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَا أَقُولُ إِنِّي مَلَكٌ وَلَا أَقُولُ لِلَّذِينَ تَزْدَرِي أَعْيُنُكُمْ لَنْ يُؤْتِيَهُمُ اللَّهُ خَيْرًا ۖ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا فِي أَنْفُسِهِمْ ۖ إِنِّي إِذًا لَمِنَ الظَّالِمِينَ

Ну хӀушази викӀули ахӀенра: «Аллагьла мас-хазна набзир сари». Ну викӀули ахӀенра: «Нуни дигӀянати далулра». Ну викӀули ахӀенра: «Ну — малайк сайра». ХӀушала хӀулбас чебаэсра хӀейгутази ну викӀули ахӀенра: «ХӀушаб Аллагьли сегъунтилра нигӀматуни дурхьхӀедурхьу». ХӀушала уркӀбазирти Аллагьли гӀяхӀил далули сай. ИлхӀели ну, гьарли-марли, вархьагарси адамли вираси».

Я не говорю вам, что владею сокровищницами Аллаха. Я не ведаю сокровенное. Я не говорю, что являюсь ангелом. Я также не говорю тем, которые презренны в ваших глазах, что Аллах не дарует им никакого добра. Аллаху лучше знать о том, что в их душах. В противном случае я был бы одним из беззаконников".

32

قَالُوا يَا نُوحُ قَدْ جَادَلْتَنَا فَأَكْثَرْتَ جِدَالَنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ

Илдани иб: «НухӀ, хӀу нушачил жаликӀулри ва дявтижалти имцӀадирулри, хӀуни нуша урухдируси — нушачи бархьа, рахли хӀу вархьли виадли!»

Они сказали: "О Нух (Ной)! Ты пререкался с нами и пререкался долго. Так яви же нам то, чем ты угрожаешь нам, если ты являешься одним из тех, кто говорит правду".

33

قَالَ إِنَّمَا يَأْتِيكُمْ بِهِ اللَّهُ إِنْ شَاءَ وَمَا أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ

НухӀли иб: «Ил хӀушачи бурхьу Аллагьли, эгер Илис дигалли, ва ил чебарбукес хӀушала имкан хӀебирар.

Он сказал: "Воистину, это явит вам сам Аллах, если пожелает, и не в ваших силах предотвратить это.

34

وَلَا يَنْفَعُكُمْ نُصْحِي إِنْ أَرَدْتُ أَنْ أَنْصَحَ لَكُمْ إِنْ كَانَ اللَّهُ يُرِيدُ أَنْ يُغْوِيَكُمْ ۚ هُوَ رَبُّكُمْ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

ХӀушаб нуни насихӀят бурилихьалли, дила насихӀятли хӀушаб кумек хӀебиру, рахли Аллагьлис дигалли хӀуша чердалкӀахъес. Ил — хӀушала ВегӀбекӀ сай ва хӀуша Иличи чардарили дирудая».

Мои наставления не принесут вам пользы, даже если я хочу дать вам добрый совет, если Аллах пожелал ввести вас в заблуждение. Он - ваш Господь, и к Нему вы будете возвращены".

35

أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ ۖ قُلْ إِنِ افْتَرَيْتُهُ فَعَلَيَّ إِجْرَامِي وَأَنَا بَرِيءٌ مِمَّا تُجْرِمُونَ

Илдани эс асубирар: «Илини пикрибарибси саби ил!» Бура: «Эгер ил нуни пикрибарибси биалли, — дила бунагь набчиб саби; хӀушала бунагьунала гӀяйиб — набчиб ахӀен».

Или же они говорят: "Он сочинил его". Скажи: "Если я сочинил его, то на мне лежит мой грех, но к вашим преступлениям я непричастен".

36

وَأُوحِيَ إِلَىٰ نُوحٍ أَنَّهُ لَنْ يُؤْمِنَ مِنْ قَوْمِكَ إِلَّا مَنْ قَدْ آمَنَ فَلَا تَبْتَئِسْ بِمَا كَانُوا يَفْعَلُونَ

ИлхӀели НухӀлизи бурибсири: «Гьалаб Аллагьличи бирхутала дурабад хӀела халкьлизивад гӀур чилра Аллагьличи вирххӀерар. Илдани бирусиличи хӀу гӀясимайруд!

Нуху (Ною) было внушено в откровении: "Верующими из твоего народа будут только те, которые уже уверовали. Посему не печалься от того, что они совершают.

37

وَاصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا وَلَا تُخَاطِبْنِي فِي الَّذِينَ ظَلَمُوا ۚ إِنَّهُمْ مُغْرَقُونَ

ХӀуни илдала хӀулбала гьалаб ва Нушала пурбанничил гами бара; амма бархьагартачила Набзи тиладимайкӀуд: илди кайгӀяхъути саби!»

Воздвигни ковчег у Нас на Глазах и по откровению Нашему, и не проси Меня за тех, которые были несправедливы. Воистину, они будут потоплены".

38

وَيَصْنَعُ الْفُلْكَ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ مَلَأٌ مِنْ قَوْمِهِ سَخِرُوا مِنْهُ ۚ قَالَ إِنْ تَسْخَرُوا مِنَّا فَإِنَّا نَسْخَرُ مِنْكُمْ كَمَا تَسْخَرُونَ

Ва илини гами бирухӀели, илала халкьлизибадти хӀякимти, гамила мякьлабад гьар шалгӀеббулхъухӀели, НухӀличиб чебдукаркӀутири. Илини илдази иб: «ХӀуша нушачир чердукаркӀулрая, амма кӀинайс нушара тяп гьанна хӀуша чердукаркӀули кьяйда, хӀушачир чердукаркӀехӀе.

Он сооружал ковчег, и каждый раз, когда мимо него проходили знатные люди из его народа, они глумились над ним, а он говорил: "Если вы глумитесь над нами, то и мы будем глумиться над вами, подобно тому, как глумитесь вы.

39

فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ يَأْتِيهِ عَذَابٌ يُخْزِيهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُقِيمٌ

ХӀушани баладая сай цӀахвируси танбихӀ чис бирарал ва ахир агарси гӀязаб чичи лябкьянал!»

Вы непременно узнаете, кого поразит унизительная кара, кого постигнут вечные мучения".

40

حَتَّىٰ إِذَا جَاءَ أَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّورُ قُلْنَا احْمِلْ فِيهَا مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَأَهْلَكَ إِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ وَمَنْ آمَنَ ۚ وَمَا آمَنَ مَعَهُ إِلَّا قَلِيلٌ

Нушала хъарбаркь бетурхахъуси замана сабаибхӀели ва къярд шинни бицӀибхӀели, Нушани НухӀлизи ира: «Ила адати дерилра мицӀираг-жанивартазирад жут-жутли, кӀикӀел хӀясибли, чебати хӀела хъалибаргара, чус гьанналаубал диван барибтала дурабад,1 илкьяйдали Аллагьличи бирхутира». Амма Аллагьличи бирхути иличил барх бахъал аги.

А когда явилось Наше веление и разразилась потоком печь, Мы сказали: "Погрузи на него от каждого вида по паре и свою семью, за исключением тех, о которых уже было сказано Слово, а также тех, кто уверовал". Но уверовали вместе с ним лишь немногие.

41

وَقَالَ ارْكَبُوا فِيهَا بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا ۚ إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٌ رَحِيمٌ

НухӀли иб: «Аллагь багьандан ишичи адацӀирая ва ил куртӀбикӀухӀелира тӀашбизурхӀелира иличир дуэная. Гьарли-марли, дила ВегӀбекӀ чевкархан ва уркӀецӀичев сай!»

Он сказал: "Садитесь на него! С именем Аллаха он будет плыть и останавливаться. Воистину, Господь мой - Прощающий, Милосердный".

42

وَهِيَ تَجْرِي بِهِمْ فِي مَوْجٍ كَالْجِبَالِ وَنَادَىٰ نُوحٌ ابْنَهُ وَكَانَ فِي مَعْزِلٍ يَا بُنَيَّ ارْكَبْ مَعَنَا وَلَا تَكُنْ مَعَ الْكَافِرِينَ

Ва ил илдачил варх дубураван ахъти ругертазив куртӀвяхӀиб. НухӀли сунечивад тяйдили сайси сунела уршилизи жииб: «Дила урши! Нушачи гамиличи ацӀи; Аллагьличи хӀебирхутачил варх мавъуд».

Он поплыл с ними по волнам, подобным горам, и Нух (Ной) воззвал к своему сыну, который одиноко стоял в стороне: "Сын мой! Садись с нами и не оставайся с неверующими".

43

قَالَ سَآوِي إِلَىٰ جَبَلٍ يَعْصِمُنِي مِنَ الْمَاءِ ۚ قَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ إِلَّا مَنْ رَحِمَ ۚ وَحَالَ بَيْنَهُمَا الْمَوْجُ فَكَانَ مِنَ الْمُغْرَقِينَ

Уршили иб: «Ну чидил-биалра дубурличи айцӀус ва илини ну шиннизивад уцахъура». НухӀли иб: «ИшбархӀи Аллагьли сунечи уркӀецӀи барибси ахӀенси, гьатӀи чилра Илала диваннизивад верцес хӀейрар». Илдала ургаб рамч ахъбиуб ва цархӀилтачил варх НухӀла уршира гӀяндвикиб.

Он сказал: "Я укроюсь на горе, которая спасет меня от воды". Он сказал: "Сегодня никто не спасет от воли Аллаха, если только Он не смилостивится". Тут волна разлучила их, и он оказался в числе потопленных.

44

وَقِيلَ يَا أَرْضُ ابْلَعِي مَاءَكِ وَيَا سَمَاءُ أَقْلِعِي وَغِيضَ الْمَاءُ وَقُضِيَ الْأَمْرُ وَاسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِيِّ ۖ وَقِيلَ بُعْدًا لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ

Аллагьли иб: «Ванза, хӀела шин супӀдара! Зубри, заб тӀашаа!» Шин кӀундацӀиб, Аллагьлис дигуси бетаур ва ил2 Джуди дубурличиб тӀашбизур. Аллагьли иб: «Бархьагарти халкь алхаб!»

И было сказано: "О земля, поглоти свою воду! О небо, перестань!" Вода спала, и свершилось веление. Ковчег пристал к аль-Джуди, и было сказано: "Да сгинут люди несправедливые!"

45

وَنَادَىٰ نُوحٌ رَبَّهُ فَقَالَ رَبِّ إِنَّ ابْنِي مِنْ أَهْلِي وَإِنَّ وَعْدَكَ الْحَقُّ وَأَنْتَ أَحْكَمُ الْحَاكِمِينَ

ИлхӀели НухӀ сунела ВегӀбекӀличи дугьаизур ва иб: «ВегӀбекӀ! Дила урши — дила хъалибарглизив ца сай, хӀела танбихӀра бархьси саби, аммаки ХӀу — диванчибазивад бегӀлара вархьси сайри».

Нух (Ной) воззвал к своему Господу: "Господи! Ведь сын мой - частица моей семьи. Твое обещание правдиво, и Ты - Наимудрейший из судей".

46

قَالَ يَا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ ۖ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ ۖ فَلَا تَسْأَلْنِ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ۖ إِنِّي أَعِظُكَ أَنْ تَكُونَ مِنَ الْجَاهِلِينَ

Аллагьли иб: «НухӀ! Ил — хӀела хъалибарглизивад ахӀен: ил бегӀлара вархьагарси сай; хӀуни хӀебалусиличила Набзи тиладимабирид, хӀу селра хӀебалутала лугӀилизив хӀейахъес багьандан хӀези гӀеббурулра».

Он сказал: "О Нух (Ной)! Он - не частица твоей семьи, и такой поступок не является праведным. Не проси Меня о том, чего не ведаешь. Воистину, Я призываю тебя не быть одним из невежд".

47

قَالَ رَبِّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَسْأَلَكَ مَا لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ ۖ وَإِلَّا تَغْفِرْ لِي وَتَرْحَمْنِي أَكُنْ مِنَ الْخَاسِرِينَ

НухӀли иб: «ВегӀбекӀ! Нуни хӀебалусиличила ХӀези хьархӀебаэс багьандан ну ХӀела кумеклигӀив умцӀулра. Ва рахли набчивад ХӀу чевхӀерхадли, ну мурахасхӀетасли,— ну талихӀагартала лугӀилизив вирус».

Он сказал: "Господи! Я прибегаю к Тебе, дабы не просить о том, чего не ведаю. И если Ты не простишь меня и не помилуешь, то я окажусь среди потерпевших убыток".

48

قِيلَ يَا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلَامٍ مِنَّا وَبَرَكَاتٍ عَلَيْكَ وَعَلَىٰ أُمَمٍ مِمَّنْ مَعَكَ ۚ وَأُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُمْ مِنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌ

Аллагьли иб: «НухӀ! Гамиличивад паргъатли арукьен: хӀедра хӀечил бархти халкьлисра Аллагьла уркӀецӀи бирар! ЦархӀилти халкьанира леб — илдас Нушачи яшавла нигӀматуни лугехӀе, кӀинайс биалли илдас Нушани чӀумаси танбихӀ бирехӀе».

И было сказано: "О Нух (Ной)! Сходи на землю с миром от Нас, и да пребудет благословение над тобой и теми народами, которые с тобой! Но будут народы, которых Мы облагодетельствуем, после чего их постигнут мучительные страдания от Нас".

49

تِلْكَ مِنْ أَنْبَاءِ الْغَيْبِ نُوحِيهَا إِلَيْكَ ۖ مَا كُنْتَ تَعْلَمُهَا أَنْتَ وَلَا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هَٰذَا ۖ فَاصْبِرْ ۖ إِنَّ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَّقِينَ

Ил — бегӀлара дигӀянасиличила хабуртазибад ца саби. Ил Нушани хӀед дакӀукабирулра; гьанналауб ил я хӀуни, я хӀела халкьли балуси ахӀенри. Сабурбара! Сабурчебтала ахир — хайрила бирар!

Все это - повествования о сокровенном, которые Мы ниспосылаем тебе в откровении. Ни ты, ни твой народ не ведали о них прежде. Будь же терпелив, ибо добрый исход уготован богобоязненным.

50

وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمْ هُودًا ۚ قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ ۖ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا مُفْتَرُونَ

Адитуначи вархьибсири илдала узи Хьуд. Илини иб: «Эй, дила халкь! Аллагьлис икрам биреная! Илала дурабад хӀушаб гӀур аллагьуни агара. Илди — хӀушани пикрибарибти саби.

Мы отправили к адитам их брата Худа. Он сказал: "О мой народ! Поклоняйтесь Аллаху, ибо нет у вас иного божества, кроме Него. Вы же измышляете ложь.

51

يَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى الَّذِي فَطَرَنِي ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ

Эй, дила халкь! Нуни хӀушазибад шабагъат тӀалаббирули ахӀенра; Наб шабагъат — ну акӀахъубсилизиб саби. Марлира, хӀушани ил хӀебалулрав?

О мой народ! Я не прошу у вас за это награды, ибо вознаградит меня Тот, Кто создал меня. Неужели вы не разумеете?

52

وَيَا قَوْمِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُمْ مِدْرَارًا وَيَزِدْكُمْ قُوَّةً إِلَىٰ قُوَّتِكُمْ وَلَا تَتَوَلَّوْا مُجْرِمِينَ

Эй, дила халкь! Чеверхахъес хӀушала ВегӀбекӀлизи тиладибарая ва, хӀушани дирутачи пашмандиъни балахъули, Илис дулгеная: Илини зубрачи хъарбиру хӀушаб эркинни заб дарахъес; Илини хӀушала цӀакьличи цӀакьани имцӀадиру. Бунагькартили кавлули, гӀелуммадилзадая!»

О мой народ! Просите прощения у вашего Господа, а затем покайтесь перед Ним. Он ниспошлет вам с неба обильный дождь и приумножит вашу силу. Посему не отворачивайтесь, будучи грешниками".

53

قَالُوا يَا هُودُ مَا جِئْتَنَا بِبَيِّنَةٍ وَمَا نَحْنُ بِتَارِكِي آلِهَتِنَا عَنْ قَوْلِكَ وَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ

Илдани иб: «Хьуд! ХӀу нушачи вакӀилри сегъунтилра гӀячихъти лишанти агарли. ХӀела гъайличи даили, нушани нушала аллагьуни лайхӀебикӀехӀе ва хӀечи нуша дирххӀерехӀе.

Они сказали: "О Худ! Ты не показал нам ясного знамения, и мы не станем отрекаться от наших богов ради твоих слов. Мы не уверуем в тебя.

54

إِنْ نَقُولُ إِلَّا اعْتَرَاكَ بَعْضُ آلِهَتِنَا بِسُوءٍ ۗ قَالَ إِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ وَاشْهَدُوا أَنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ

Нушани буруси ца саби: нушала аллагьуназивад чидилли-биалра хӀечи сегъуна-биалра балагь лебху». Хьудли иб: «Наб Аллагьли бикьридеш диру ва Аллагьла дурабад хӀушани гӀурра аллагьуни марбирни багьандан набчиб гӀяйиб агнилис хӀушара бикьрумили дирудая.

Мы лишь можем сказать, что один из наших богов причинил тебе зло". Он сказал: "Воистину, я призываю Аллаха в свидетели и прошу вас засвидетельствовать, что я непричастен к тем, кому вы поклоняетесь

55

مِنْ دُونِهِ ۖ فَكِيدُونِي جَمِيعًا ثُمَّ لَا تُنْظِرُونِ

Набчи къаршити хӀушала лерилра кьасани дартаахъирая ва хӀерликайахъес набчи чемавкъахъидая.

вместо Него. Стройте свои козни против меня все вместе и не предоставляйте мне отсрочки.

56

إِنِّي تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ رَبِّي وَرَبِّكُمْ ۚ مَا مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا ۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

Нуни Аллагьличи, дила ВегӀбекӀличи ва хӀушала ВегӀбекӀличи таваккал бихьилра: Илини сунела ял-кьама хӀедуцибси цалра жанивар агара. Гьарли-марли, дила ВегӀбекӀ бархьси гьунчив сай!

Воистину, я уповаю на Аллаха, моего Господа и вашего Господа. Нет ни одного живого существа, которого бы Он не держал за хохол. Воистину, мой Господь - на прямом пути.

57

فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ مَا أُرْسِلْتُ بِهِ إِلَيْكُمْ ۚ وَيَسْتَخْلِفُ رَبِّي قَوْمًا غَيْرَكُمْ وَلَا تَضُرُّونَهُ شَيْئًا ۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ حَفِيظٌ

Рахли хӀуша гӀелумдизадалли, се бетарара?... Ну хӀушачи селичил вархьибсирил -- ил нуни хӀушази бурира. Дила ВегӀбекӀли хӀуша цархӀилти халкьличил дарсдарес вирар ва хӀушани Илис сегъуналра зарал барес хӀедирудая. Гьарли-марли, дила ВегӀбекӀ гьар се-секӀал мяхӀкамли дихӀян сай!»

Если же вы отвернетесь, то ведь я довел до вашего сведения то, с чем я к вам отправлен. Мой Господь заменит вас другим народом, и вы ничем не навредите Ему. Воистину, Господь мой - Хранитель всякой вещи".

58

وَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا نَجَّيْنَا هُودًا وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِنَّا وَنَجَّيْنَاهُمْ مِنْ عَذَابٍ غَلِيظٍ

Ва Нушачибад буйрухъ бакӀибхӀели, Нушала уркӀецӀиличибли Нушани Хьудра иличил бархти Аллагьличи бирхутира берцахъира ва илдачибад кахси танбихӀ чебарбукира.

Когда же явилось Наше веление, Мы по Своей милости спасли Худа и тех, кто уверовал вместе с ним. Мы избавили их от лютой кары.

59

وَتِلْكَ عَادٌ ۖ جَحَدُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ وَعَصَوْا رُسُلَهُ وَاتَّبَعُوا أَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ

Илди адитуни биалли чула ВегӀбекӀла насихӀятуначи хӀерхӀебизур, Илала вакилтачи лехӀхӀебизур ва гьарирра зулмукарла, хӀярамзадала буйрухълис мутӀигӀбакӀиб.

Такими были адиты! Они отвергли знамения своего Господа, ослушались Его посланников и последовали за всяким горделивым упрямцем.

60

وَأُتْبِعُوا فِي هَٰذِهِ الدُّنْيَا لَعْنَةً وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ ۗ أَلَا إِنَّ عَادًا كَفَرُوا رَبَّهُمْ ۗ أَلَا بُعْدًا لِعَادٍ قَوْمِ هُودٍ

Ил багьандан илдачи иш дунъяличибра кьиямала бархӀира лягӀнат бушибси саби. Ца хӀеризигу! Адитуни чула ВегӀбекӀла гьала бакӀиб капуртили: адитуначи, Хьудла халкьличи бебкӀа хӀерли саби!

Проклятие будет преследовать их как в этом мире, так и в День воскресения. Воистину, адиты не уверовали в своего Господа. Да сгинут адиты, народ Худа!

61

وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا ۚ قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ ۖ هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ ۚ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٌ مُجِيبٌ

Самуд кьамличи вархьира илдала узи СалихӀ. Илини иб: «Эй, дила халкь! Аллагьлис икрам биреная; Илала дуравад гӀур хӀушаб сегъуналра аллагь агара. Илини хӀуша гӀянжилизирад акӀахъубрая ва ванзаличи мерладарирая. Чеверхахъес Илизи тиладибарая ва хӀушани дарибтачи пашмандиубли, Илизи дулгеная. Гьарли-марли, дила ВегӀбекӀ — балгни дигахъуси, илдачи пикриличил лехӀихъуси сай!»

Мы отправили к самудянам их брата Салиха. Он сказал: "О мой народ! Поклоняйтесь Аллаху, ибо нет у вас иного божества, кроме Него. Он сотворил вас из земли и поселил вас на ней. Просите прощения у Него, а затем покайтесь перед Ним. Воистину, мой Господь - Близкий, Отзывчивый".

62

قَالُوا يَا صَالِحُ قَدْ كُنْتَ فِينَا مَرْجُوًّا قَبْلَ هَٰذَا ۖ أَتَنْهَانَا أَنْ نَعْبُدَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا وَإِنَّنَا لَفِي شَكٍّ مِمَّا تَدْعُونَا إِلَيْهِ مُرِيبٍ

Илдани иб: «СалихӀ! Гьанналис гьаларра нуша хӀечи хӀертири. Марлира, хӀуни нушаб къадагъабириду чус нушала дудешунани икрам бирутас икрам бирахъес? ХӀуни нушази бурусиличи нуша дебали ташмишдикӀулра».

Они сказали: "О Салих! Прежде ты был нашей надеждой. Неужели ты запрещаешь нам поклоняться тому, кому поклонялись наши отцы? Воистину, нас терзают смутные сомнения относительно того, к чему ты нас призываешь".

63

قَالَ يَا قَوْمِ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَآتَانِي مِنْهُ رَحْمَةً فَمَنْ يَنْصُرُنِي مِنَ اللَّهِ إِنْ عَصَيْتُهُ ۖ فَمَا تَزِيدُونَنِي غَيْرَ تَخْسِيرٍ

СалихӀли иб: «Эй, дила халкь! ХӀуша пикрихӀедухъунрав: эгер ну дила ВегӀбекӀла хъарбаркьличил хӀушачи вакӀили виасли ва Илини набчи уркӀецӀи барили биалли, Аллагьли хъарбарибси рахли нуни хӀебарасли, Илизивад верцахъес наб чили кумекбиру! Наб танбихӀ хӀушани имцӀацун бирулрая.

Он сказал: "О мой народ! А что, если я опираюсь на доказательство от моего Господа, и Он даровал мне милость от Себя? Кто защитит меня от Аллаха, если я ослушаюсь Его? Вы не можете приумножить для меня ничего, кроме убытка.

64

وَيَا قَوْمِ هَٰذِهِ نَاقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللَّهِ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيبٌ

Эй, дила халкь! Иш — Аллагьла валри хӀушаб лишан саби. Иш батирая Аллагьла ванзаличиб гӀяйбикӀахъес; ишис зарал мабиридая, хӀушаб гъамли танбихӀ гӀебхӀебаили дигадалли».

О мой народ! Вот эта верблюдица Аллаха - знамение для вас. Пусть она пасется на земле Аллаха, и вы не причиняйте ей зла, а не то вас постигнут близкие мучения".

65

فَعَقَرُوهَا فَقَالَ تَمَتَّعُوا فِي دَارِكُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ ۖ ذَٰلِكَ وَعْدٌ غَيْرُ مَكْذُوبٍ

Амма илдани валрила кьяшмала туми далъун. Ил багьандан СалихӀли иб: «ХӀушала ери-юртлизир хӀябал бархӀи кеп-чекли диркьес дирудая: ил чеасла къяналаси ахӀен».

Но они подрезали ей поджилки, и Салих сказал: "Наслаждайтесь в своих жилищах еще три дня. Это обещание не окажется лживым".

66

فَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا نَجَّيْنَا صَالِحًا وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِنَّا وَمِنْ خِزْيِ يَوْمِئِذٍ ۗ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْقَوِيُّ الْعَزِيزُ

Ва Нушачибад буйрухъ бакӀибхӀели, Нушала уркӀецӀиличибли ил бархӀила цӀахдешлизибад СалихӀра иличил бархти Аллагьличи бирхутира Нушани берцахъира. Гьарли-марли хӀела ВегӀбекӀ — цӀакьси, гьунарчевси сай!

Когда же явилось Наше веление, Мы по милости Своей спасли Салиха и тех, кто уверовал вместе с ним. Мы избавили их от позора в тот день. Воистину, твой Господь - Всесильный, Могущественный!

67

وَأَخَذَ الَّذِينَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دِيَارِهِمْ جَاثِمِينَ

Бархьагартачи бурес агарли кахси бурям чебакӀиб ва савли илди чула хъулразиб бебкӀили бяхӀудили геркабизурлири,

А беззаконников поразил ужасный вопль, и они оказались повергнуты ниц в своих домах,

68

كَأَنْ لَمْ يَغْنَوْا فِيهَا ۗ أَلَا إِنَّ ثَمُودَ كَفَرُوا رَبَّهُمْ ۗ أَلَا بُعْدًا لِثَمُودَ

хӀятта илаб илди сезаманалра мицӀирли хӀебирутиван. Самуд къам Аллагьлис мартили убхӀебухъун ва самудланти къирбиуб!

словно они никогда не жили там. Воистину, самудяне не уверовали в своего Господа. Да сгинут самудяне!

69

وَلَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُنَا إِبْرَاهِيمَ بِالْبُشْرَىٰ قَالُوا سَلَامًا ۖ قَالَ سَلَامٌ ۖ فَمَا لَبِثَ أَنْ جَاءَ بِعِجْلٍ حَنِيذٍ

Нушала вакилти гӀяхӀси хабарличил Ибрагьимличира бакӀиб. Илдани иб: «Ассаламу гӀялайкум!» Ибрагьимли жаваб гиб: «ВагӀялайкум салам!» Ва илини илдас къалабали берцӀибси къачала диъ гьалабихьиб.

Наши посланцы принесли Ибрахиму (Аврааму) радостную весть и сказали: "Мир!" Он сказал: "И вам мир!" - и поторопился, чтобы принести жареного теленка.

70

فَلَمَّا رَأَىٰ أَيْدِيَهُمْ لَا تَصِلُ إِلَيْهِ نَكِرَهُمْ وَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةً ۚ قَالُوا لَا تَخَفْ إِنَّا أُرْسِلْنَا إِلَىٰ قَوْمِ لُوطٍ

Амма Ибрагьимли чебаибхӀели илдани някъби диъличи гъамхӀедирули, ил илдачила ташмишикӀесяхӀиб ва илдазивад урухкӀесяхӀиб. Илдани иб: «УрухмакӀуд, нуша Лутла халкьличи дархьибтира».

Увидев, что они не дотрагиваются до еды, он усомнился в них и почувствовал страх перед ними. Посланцы сказали: "Не бойся! Воистину, мы посланы к народу Лута (Лота)".

71

وَامْرَأَتُهُ قَائِمَةٌ فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنَاهَا بِإِسْحَاقَ وَمِنْ وَرَاءِ إِسْحَاقَ يَعْقُوبَ

Илала хьунул илар тӀашли лерри ва дукарряхӀиб. ИлхӀели Нушани ил разирарира ГӀисакьличила, ГӀисакьлис гӀергъи Якьубличила хабарличил.

А жена его стояла за завесой и рассмеялась. Тогда Мы сообщили ей радостную весть об Исхаке (Исааке), а вслед за Исхаком (Исааком) - о Йакубе (Иакове).

72

قَالَتْ يَا وَيْلَتَىٰ أَأَلِدُ وَأَنَا عَجُوزٌ وَهَٰذَا بَعْلِي شَيْخًا ۖ إِنَّ هَٰذَا لَشَيْءٌ عَجِيبٌ

Илини иб: «Набчи бакӀибси гамашала хабар! Нуни севан дурхӀя виркьуси ну рухънараили риасли, ил, дила мурулра, ухъна виалли? Ил тамашала анцӀбукьли бири!»

Она сказала: "Горе мне! Неужели я рожу? Ведь я - старуха, и мой муж - старик. Воистину, это - нечто удивительное!"

73

قَالُوا أَتَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ ۖ رَحْمَتُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ ۚ إِنَّهُ حَمِيدٌ مَجِيدٌ

Илдани иб: «ХӀу Аллагьла амруличи тамашарирулрив? ХӀушачи, иш юртла бегӀтачи — Аллагьла уркӀецӀира Илала гӀяхӀдешла. Аллагь — чевяхӀси, гӀякьлучевси сай!»

Они сказали: "Неужели ты удивляешься повелению Аллаха? Да пребудут над вами милость и благословение Аллаха, о обитатели дома! Воистину, Он - Достохвальный, Славный".

74

فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ الرَّوْعُ وَجَاءَتْهُ الْبُشْرَىٰ يُجَادِلُنَا فِي قَوْمِ لُوطٍ

Ибрагьимла урехи уббизурхӀели ва иличи гӀяхӀси хабар бакӀибхӀели, ил Лутла халкьличила Нушачил жаликӀесяхӀиб,

Когда страх Ибрахима (Авраама) прошел и он услышал радостную весть, он стал препираться с Нами за народ Лута (Лота).

75

إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّاهٌ مُنِيبٌ

сенахӀенну Ибрагьим малхӀямси, паргъатси, уркӀецӀичевси сай!

Воистину, Ибрахим (Авраам) был выдержанным, смиренным и кающимся.

76

يَا إِبْرَاهِيمُ أَعْرِضْ عَنْ هَٰذَا ۖ إِنَّهُ قَدْ جَاءَ أَمْرُ رَبِّكَ ۖ وَإِنَّهُمْ آتِيهِمْ عَذَابٌ غَيْرُ مَرْدُودٍ

Ибрагьим! Иличила жалмаикӀуд, сенахӀенну хӀела ВегӀбекӀла хъарбаркь бакӀили саби: сунезибад гьеч берцуди агарси танбихӀ илдачи хӀерли саби!

Ангелы сказали: "О Ибрахим (Авраам)! Оставь споры, ибо твой Господь уже отдал приказ, и их постигнут неотвратимые мучения".

77

وَلَمَّا جَاءَتْ رُسُلُنَا لُوطًا سِيءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَقَالَ هَٰذَا يَوْمٌ عَصِيبٌ

Лутличи Нушала вакилти бакӀибхӀели, ил пашманиуб, уркӀкавхъун ва иб: «Иш декӀси бархӀи саби!»

Когда Наши посланцы явились к Луту (Лоту), он огорчился из-за них, почувствовал себя стесненным и сказал: "Это - тяжкий день".

78

وَجَاءَهُ قَوْمُهُ يُهْرَعُونَ إِلَيْهِ وَمِنْ قَبْلُ كَانُوا يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ ۚ قَالَ يَا قَوْمِ هَٰؤُلَاءِ بَنَاتِي هُنَّ أَطْهَرُ لَكُمْ ۖ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَلَا تُخْزُونِ فِي ضَيْفِي ۖ أَلَيْسَ مِنْكُمْ رَجُلٌ رَشِيدٌ

Ва иличи илала халкь музабухъун; илис гьалар илдани цӀахти баркьудлуми дирутири. Лутли иб: «Эй, дила халкь! ХӀера, ишди дила рурсби, ишди — адабчебти хӀушаб саби. Аллагьлизирад урухдиирая ва гӀяхӀлала гьалаб ну цӀахмайрабая. Марлира, хӀушала ургав цалра духуси адам агарав?»

К нему сбежались его соплеменники, которые уже давно совершали преступления. Он сказал: "О мой народ! Вот мои дочери. Они для вас чище. Побойтесь Аллаха и не позорьте меня перед моими гостями. Неужели среди вас нет благоразумного мужчины?"

79

قَالُوا لَقَدْ عَلِمْتَ مَا لَنَا فِي بَنَاتِكَ مِنْ حَقٍّ وَإِنَّكَ لَتَعْلَمُ مَا نُرِيدُ

Лутла адамтани иб: «ХӀуни балулри хӀела рурсби нушаб хӀяжатли хӀебиъни ва хӀуни балулри нушаб се дигулрал».

Они сказали: "Ты знаешь, что нам не нужны твои дочери. Тебе известно, чего мы хотим".

80

قَالَ لَوْ أَنَّ لِي بِكُمْ قُوَّةً أَوْ آوِي إِلَىٰ رُكْنٍ شَدِيدٍ

Лутли иб: «Агь, рахли хӀушачи къаршили кайзес дила цӀакь лебси биалри яра ну хъарахъеси сегъуна-биалра чӀумаси хъарихъ дила лебси биалри!»

Он сказал: "Если бы у меня была сила, чтобы одолеть вас! Если бы у меня была мощная опора!"

81

قَالُوا يَا لُوطُ إِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَنْ يَصِلُوا إِلَيْكَ ۖ فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِنَ اللَّيْلِ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ أَحَدٌ إِلَّا امْرَأَتَكَ ۖ إِنَّهُ مُصِيبُهَا مَا أَصَابَهُمْ ۚ إِنَّ مَوْعِدَهُمُ الصُّبْحُ ۚ أَلَيْسَ الصُّبْحُ بِقَرِيبٍ

Илдани иб: «Лут! Нуша хӀела ВегӀбекӀла вакилти сарра: илди сезаманалра хӀечи гъамхӀебирар. ХӀу хӀела хъалибаргличил ишдугил арукьен ва хӀушазивад цалра гӀелавяхӀ хӀермайзаб, хӀела хьунул ахӀенси: илисра тяп гӀурилтасгъуна танбихӀ бирар. Савли — илдас танбихӀ бируси замана саби; савли биалли — гъамли саби».

Они сказали: "О Лут (Лот)! Мы - посланцы твоего Господа, и они не причинят тебе зла. Отправляйся в путь вместе со своей семьей среди ночи, и пусть никто из вас не оглядывается. И только твою жену поразит то, что поразит остальных. Их срок выйдет утром. Разве утро не близко?"

82

فَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا جَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهَا حِجَارَةً مِنْ سِجِّيلٍ مَنْضُودٍ

Нушала хъарбаркь бакӀибхӀели, Нушани ил убилче-чебилъу барира ва илдачи хӀела ВегӀбекӀли чучи хӀерзи дарибти дигубти гӀянжила гӀунбазирадти къаркъубала заб чертӀира.

Когда же явилось Наше веление, Мы перевернули вверх дном их селения и последовательно обрушили на них каменья из обожженной глины,

83

مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ ۖ وَمَا هِيَ مِنَ الظَّالِمِينَ بِبَعِيدٍ

Илгъуна танбихӀ бирар Маккала капуртасра.

помеченные у твоего Господа. Воистину, они недалеки от беззаконников.

84

وَإِلَىٰ مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًا ۚ قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ ۖ وَلَا تَنْقُصُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ ۚ إِنِّي أَرَاكُمْ بِخَيْرٍ وَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ مُحِيطٍ

Мадиантачи вархьира илдала узи ШугьагӀиб. Илини иб: «Эй, дила халкь! Аллагьлис икрам биреная; Илала дуравад гӀур хӀушала аллагь агара. Умцлализиб ва битӀакӀлизиб къалп мабиридая, Нуни чебиулра хӀуша яшавлизир вайтӀа хӀедиъни; амма ну урухкӀулра рахли ца бархӀи хӀушачи балагь чебакӀесгу или.

Мы отправили к мадьянитам их брата Шуейба. Он сказал: "О мой народ! Поклоняйтесь Аллаху, ибо нет у вас иного божества, кроме Него. Не обмеривайте и не обвешивайте. Я вижу, как вы благоденствуете, и боюсь, что вас постигнут мучения в Объемлющий день.

85

وَيَا قَوْمِ أَوْفُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ ۖ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْيَاءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ

Эй, дила халкь! Умцлализиб ва битӀакӀлизиб бархьдеш бузахъеная; адамтас сегъуналра зарал мабиридая ва ванзала къакъличир вайдешуни тӀинтӀмадиридая.

О мой народ! Мерьте и взвешивайте честно, не придерживайте имущество людей и не распространяйте на земле нечестие.

86

بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ۚ وَمَا أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ

Аллагьли хӀушаб батурси — хӀушаб бегӀлара гӀяхӀси саби, рахли хӀуша Аллагьличи дирхути диадалли.

Оставленное вам Аллахом лучше для вас, если только вы веруете, и я не являюсь вашим хранителем".

87

قَالُوا يَا شُعَيْبُ أَصَلَاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ ۖ إِنَّكَ لَأَنْتَ الْحَلِيمُ الرَّشِيدُ

Ну — хӀушаб къараул ахӀенра». Илдани иб: «ШугьагӀиб! Марлира, хӀела балгали нушачи хъарбирулив нушала дудешунани чус икрам бирути нушази бархьбатахъес ва нушала мас-хазналис нушаб дигуси хӀебирахъес? ХӀукӀун малхӀямси, вархьси сайри».

Они сказали: "О Шуейб! Неужели твой намаз повелевает нам отречься от того, чему поклонялись наши отцы, или распоряжаться нашим имуществом не так, как мы того хотим? Ведь ты же - выдержанный, благоразумный".

88

قَالَ يَا قَوْمِ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَرَزَقَنِي مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًا ۚ وَمَا أُرِيدُ أَنْ أُخَالِفَكُمْ إِلَىٰ مَا أَنْهَاكُمْ عَنْهُ ۚ إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ ۚ وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ ۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ

Илини иб: «Дила халкь! ХӀушани чебиулрая: эгер ну дила ВегӀбекӀла хъарбаркьличил хӀушачи вакӀили виасли ва Илини наб гӀяхӀси давла гили биалли, Аллагьли хӀушаб къадагъабарибси хӀушази хӀебирахъес ну севан къайгънахӀеркьусира? Наб дигулра, дила имкан бикӀуцад, хӀушала хатӀаби гьардарес. Наб кумек — чӀянкӀли Аллагьличибад саби; Иличи саби нуни таваккал бихьибси ва Иличи сайра ну дугьараилзуси.

Он сказал: "О мой народ! А что, если я опираюсь на доказательство от моего Господа, и Он даровал мне прекрасную долю? Я не хочу отличаться от вас и совершать то, что я запрещаю совершать вам, а хочу лишь исправить то, что в моих силах. Помогает мне только Аллах. На Него одного я уповаю, к Нему одному обращаюсь.

89

وَيَا قَوْمِ لَا يَجْرِمَنَّكُمْ شِقَاقِي أَنْ يُصِيبَكُمْ مِثْلُ مَا أَصَابَ قَوْمَ نُوحٍ أَوْ قَوْمَ هُودٍ أَوْ قَوْمَ صَالِحٍ ۚ وَمَا قَوْمُ لُوطٍ مِنْكُمْ بِبَعِيدٍ

Эй, дила халкь! Набчил хӀуша жалдикӀнили хӀушала бунагьуни имцӀамадараб ва НухӀла халкьличи, яра Хьудла халкьличи, яра СалихӀла халкьличи бакӀибсигъуна мусибат хӀушачи чемабакӀаб. Лутла халкьра хӀушачи мешути саби.

О мой народ! Пусть ваши разногласия со мной не обрекут вас на то, что постигло народ Нуха (Ноя), или народ Худа, или народ Салиха. Народ Лута (Лота) также недалек от вас.

90

وَاسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ ۚ إِنَّ رَبِّي رَحِيمٌ وَدُودٌ

ХӀушала ВегӀбекӀлизи тиладибарая хӀушачивад чеверхахъес ва, хӀушани дарибтачи пашмандиубли, Иличи дугьадизирая. Гьарли-марли, дила ВегӀбекӀ—уркӀецӀичев, дигичев сай!».

Просите прощения у своего Господа, а затем раскайтесь перед Ним. Воистину, мой Господь - Милосердный, Любящий (или Любимый)".

91

قَالُوا يَا شُعَيْبُ مَا نَفْقَهُ كَثِيرًا مِمَّا تَقُولُ وَإِنَّا لَنَرَاكَ فِينَا ضَعِيفًا ۖ وَلَوْلَا رَهْطُكَ لَرَجَمْنَاكَ ۖ وَمَا أَنْتَ عَلَيْنَا بِعَزِيزٍ

Илдани иб: «ШугьагӀиб! ХӀуни дурутала дахъла мягӀна нушани балули ахӀенра. Амма нушани чебиулра нушала ургав хӀу гьунарагарли виъни. Эгер хӀела тухум агарти биалри, Нушани хӀу къаркъубала виради, хӀелакӀун нушани хӀурмат-хатир дирули ахӀенра!»

Они сказали: "О Шуейб! Многое из того, что ты говоришь, нам непонятно. Мы считаем тебя слабым среди нас. Если бы не твой род, мы побили бы тебя камнями. Ты нисколько не дорог нам".

92

قَالَ يَا قَوْمِ أَرَهْطِي أَعَزُّ عَلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَاتَّخَذْتُمُوهُ وَرَاءَكُمْ ظِهْرِيًّا ۖ إِنَّ رَبِّي بِمَا تَعْمَلُونَ مُحِيطٌ

Илини иб: «Эй, дила халкь! Марлира, дила тухум хӀушаб Аллагьличиб ахӀерлив? ХӀушани Аллагь, авара агарли, къакъла гӀела лайвакӀес асубирусилизи халирулрав? Дила ВегӀбекӀли балули сай хӀушани себирулрал!

Он сказал: "О мой народ! Неужели мой род дороже для вас, чем Аллах? Вы оставили Его за спиной, а ведь мой Господь объемлет то, что вы совершаете.

93

وَيَا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ ۖ سَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ يَأْتِيهِ عَذَابٌ يُخْزِيهِ وَمَنْ هُوَ كَاذِبٌ ۖ وَارْتَقِبُوا إِنِّي مَعَكُمْ رَقِيبٌ

Эй, дила халкь! ХӀушала имканти хӀясибли вяшдикӀеная, нура вяшкайкӀус ва гӀур хӀушани баладая чис танбихӀ бирарал ил цӀахвируси, чи къянбар саял. ХӀерликадиирая, хӀушачил варх нура хӀерликайилра!»

О мой народ! Действуйте по своему усмотрению, и я тоже буду действовать. Вы скоро узнаете, кого постигнут унизительные мучения и кто является лжецом. Ждите, и я подожду вместе с вами".

94

وَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا نَجَّيْنَا شُعَيْبًا وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِنَّا وَأَخَذَتِ الَّذِينَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دِيَارِهِمْ جَاثِمِينَ

Ва Нушачибад буйрухъ бакӀибхӀели, Нушала уркӀецӀиличибли ШугьагӀибра иличил бархти Аллагьличи бирхутира Нушани берцахъира. Бархьагартачи биалли бурес агарли кахси бурям чебакӀиб ва савли илди чула хъулразиб бебкӀили бяхӀудили геркабизурлири,

Когда же явилось Наше веление, Мы по Своей милости спасли Шуейба и тех, кто уверовал вместе с ним. А беззаконников поразил ужасный вопль, и они оказались повергнуты ниц в своих домах,

95

كَأَنْ لَمْ يَغْنَوْا فِيهَا ۗ أَلَا بُعْدًا لِمَدْيَنَ كَمَا بَعِدَتْ ثَمُودُ

ХӀятта илаб илди сезаманалра мицӀирли хӀебиубтиван. ХӀеризигу, самудланти алхи кьяйда, мадиантира алхун!

словно они никогда не жили там. Да сгинут мадьяниты, как сгинули самудяне!

96

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ بِآيَاتِنَا وَسُلْطَانٍ مُبِينٍ

Нушани ПиргӀяванничи ва илала хӀякимтачи Нушала хъарбаркьуначил ва Тавратличил Муса вархьира.

Мы отправили Мусу (Моисея) с Нашими знамениями и явным доказательством

97

إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَاتَّبَعُوا أَمْرَ فِرْعَوْنَ ۖ وَمَا أَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيدٍ

ПиргӀяванна хӀякимтани илала амру бихулри, амма ПиргӀяванна амру бархьси ахӀенри.

к Фараону и его знати. Но они последовали повелению Фараона, хотя повеление Фараона было неразумным.

98

يَقْدُمُ قَوْمَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النَّارَ ۖ وَبِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُودُ

Кьиямала бархӀи ПиргӀяван сунела халкьлис гьалаз вашар ва илди жагьаннабла цӀали бужахъес арку. Илгъуна кьуллаличи кибтас хӀябилра тӀагӀямагӀарти шин лер илди!

В День воскресения Фараон возглавит свой народ и поведет их в Огонь. Отвратительно то место, куда их поведут!

99

وَأُتْبِعُوا فِي هَٰذِهِ لَعْنَةً وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ ۚ بِئْسَ الرِّفْدُ الْمَرْفُودُ

Ишабра кьиямала бархӀира илдас — лягӀнат саби: ил савгъат саби бедибсилис хӀябилра цӀахси леб!

Проклятия будут преследовать их здесь и в День воскресения. Отвратителен дар, которым их одарили!

100

ذَٰلِكَ مِنْ أَنْبَاءِ الْقُرَىٰ نَقُصُّهُ عَلَيْكَ ۖ مِنْهَا قَائِمٌ وَحَصِيدٌ

Илди шимачила хӀези Нушани дурути хабурти илдигъунти сари. Илдазирад цацадехӀти гьанналис тӀашли сари, цархӀилти — гъятӀкадиубли сари.

Это - некоторые из повествований о селениях, которые Мы рассказываем тебе. Одни из них все еще существуют, а другие уже скошены.

101

وَمَا ظَلَمْنَاهُمْ وَلَٰكِنْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ۖ فَمَا أَغْنَتْ عَنْهُمْ آلِهَتُهُمُ الَّتِي يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ لَمَّا جَاءَ أَمْرُ رَبِّكَ ۖ وَمَا زَادُوهُمْ غَيْرَ تَتْبِيبٍ

Нушани ахӀенрину илди гьимбукӀахъибти, чули саби гьимбукӀахъибтири. ХӀела ВегӀбекӀла буйрухъ бакӀибхӀели, Аллагьла дурабад илдани чус икрам бирути аллагьуни илдас гьеч багалахӀебиуб: чус бируси танбихӀ илдани гьатӀира имцӀабариб!

Мы не были к ним несправедливы, однако они сами поступили несправедливо по отношению к себе. Когда явилось веление твоего Господа, божества, к которым они взывали вместо Аллаха, ничем не помогли им. Они не приумножили им ничего, кроме погибели.

102

وَكَذَٰلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَىٰ وَهِيَ ظَالِمَةٌ ۚ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ

Вайдешуни дирути илди шимас Аллагьли чеббирцӀухӀели, хӀела ВегӀбекӀла танбихӀ илгъуна сабри! Гьарли-марли, Илала танбихӀ—кахси, чӀумаси саби!

Такой была Хватка твоего Господа, когда Он схватил селения, жители которых были несправедливы. Воистину, Хватка Его мучительна, сурова.

103

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لِمَنْ خَافَ عَذَابَ الْآخِرَةِ ۚ ذَٰلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ وَذَٰلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ

Ахиратлизив танбихӀлизивад урухкӀусилис — илизиб гӀячихъси лишан леб. Ил бархӀи — Аллагьличи адамти бурчуси бархӀи саби; ил бархӀи — лебтанилра чебиуси бархӀи саби!

Воистину, в этом - знамение для тех, кто страшится мучений в Последней жизни. Это будет день, когда будут собраны люди. Это будет день, когда все будут присутствовать.

104

وَمَا نُؤَخِّرُهُ إِلَّا لِأَجَلٍ مَعْدُودٍ

Ва Нушани ил белгиси заманалисцун гӀелайзи архулра.

Мы отсрочим его лишь до определенного срока.

105

يَوْمَ يَأْتِ لَا تَكَلَّمُ نَفْسٌ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَسَعِيدٌ

Ил бархӀи сабаибхӀели, гьарил адам Аллагьла пурбанничилцун гъайикӀар: илдазибад цабехӀ талихӀагартили бирар, цархӀилти — талихӀчебтили бирар.

Когда этот день наступит, ни один человек не заговорит без Его соизволения. И среди них будут несчастные и счастливые.

106

فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فَفِي النَّارِ لَهُمْ فِيهَا زَفِيرٌ وَشَهِيقٌ

ТалихӀагарти — цӀализиб бирар: илар илдала биса-яс дирар, илар — вяв-чӀяр дирар.

Несчастные пребудут в Огне, где они будут вдыхать и выдыхать.

107

خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِمَا يُرِيدُ

Илаб илди кадра кавлан мусни-зубри лералцадхӀи, рахли хӀела ВегӀбекӀ цархӀил се-биалра барес хьулхӀейалли, — хӀела ВегӀбекӀиликӀун Сунес дигуси бируси саби!

Они пребудут там вечно, пока существуют небеса и земля, если только твой Господь не пожелает иного. Воистину, твой Господь вершит то, что пожелает.

108

وَأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ ۖ عَطَاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ

ТалихӀчебти — алжанализиб бирар: илаб илди кадра кавлан мусни-зубри лералцадхӀи, рахли хӀела ВегӀбекӀ цархӀил се-биалра хасси, кахӀебурхуси шабагъат барес хьулхӀейалли.

Счастливые же пребудут в Раю. Они пребудут там вечно, пока существуют небеса и земля, если только твой Господь не пожелает иного. Это будет неиссякаемый дар.

109

فَلَا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِمَّا يَعْبُدُ هَٰؤُلَاءِ ۚ مَا يَعْبُدُونَ إِلَّا كَمَا يَعْبُدُ آبَاؤُهُمْ مِنْ قَبْلُ ۚ وَإِنَّا لَمُوَفُّوهُمْ نَصِيبَهُمْ غَيْرَ مَنْقُوصٍ

Илдани чус икрам бирутачила ташмишмайкӀуд. Илдани икрам бирули саби гьалаб чула дудешунани икрам бирутас. Илдачи хӀерси танбихӀла пай илдас Нушани арагӀебли лугехӀе!

Не сомневайся в том, чему они поклоняются. Они поклоняются тем, кому прежде поклонялись их отцы. Воистину, Мы воздадим им сполна, без убавления.

110

وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ فَاخْتُلِفَ فِيهِ ۚ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۚ وَإِنَّهُمْ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ مُرِيبٍ

Мусас Нушани Таврат гира, амма иличила жалти дехӀдихьиб. Эгер илдас гьалаб хӀела ВегӀбекӀла гъай хӀебиубси биалри, илдала ургарти жалти тӀашдилзи. Гьаннара илди адамти иличила дебали ташмишбикӀули саби.

Мы даровали Мусе (Моисею) Писание, но по его поводу возникли разногласия. И если бы не было прежде Слова от твоего Господа, то спор их был бы решен. Воистину, они испытывают смутные сомнения относительно него (Корана).

111

وَإِنَّ كُلًّا لَمَّا لَيُوَفِّيَنَّهُمْ رَبُّكَ أَعْمَالَهُمْ ۚ إِنَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ خَبِيرٌ

Эгер лебилра илди илдигъунтили биралли, хӀела ВегӀбекӀили илдас чула баркьудлуми хӀясибли бархьли чебихъу, сенахӀенну Илини балули сай илдани се брулил!

Воистину, твой Господь воздаст сполна каждому из них за его деяния, ведь Он знает о том, что они совершают.

112

فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْا ۚ إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

ХӀечи хъарбарибси тяхӀярли бархьси гьунчивад вашен; хӀечил бархтира бархьси гьунчи кабизаб, вайдешунани мабиркьаб: ИлиникӀун чебиули сай хӀушани се бирулрал!

Будь же тверд на прямом пути, как тебе велено, вместе с теми, кто покаялся наряду с тобой. И не преступайте границ дозволенного, ибо Он видит то, что вы совершаете.

113

وَلَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِيَاءَ ثُمَّ لَا تُنْصَرُونَ

ХӀушачи жагьаннабла цӀа къяхчӀебикахъес багьандан бархьагартачи хъармайхъудая. Аллагьла дуравад гӀур цархӀил хӀуша гӀердурцан агара, я гӀур чичибадалра хӀушаб кумек хӀебирар!

Не склоняйтесь на сторону беззаконников, дабы вас не коснулся Огонь. Нет у вас покровителей и помощников, кроме Аллаха, и тогда никто вам не окажет поддержки.

114

وَأَقِمِ الصَّلَاةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنَ اللَّيْلِ ۚ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ۚ ذَٰلِكَ ذِكْرَىٰ لِلذَّاكِرِينَ

Савлира, бархӀехъра, дугелира дехӀибала дирен, сенахӀенну гӀяхӀти баркьудлумани вайти баркьудлуми гъарахьдирути сари! Ил — бурибси хъумхӀертутас гьанбушни саби.

Совершай намаз в начале и конце дня и в некоторые часы ночи. Воистину, добрые деяния удаляют злодеяния. Это - Напоминание для поминающих.

115

وَاصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ

Сабурчевли вирен: гӀяхӀдеш бирути Аллагьли шабагъат агарли хӀебалта.

Терпи, ибо Аллах не теряет вознаграждения творящих добро.

116

فَلَوْلَا كَانَ مِنَ الْقُرُونِ مِنْ قَبْلِكُمْ أُولُو بَقِيَّةٍ يَنْهَوْنَ عَنِ الْفَسَادِ فِي الْأَرْضِ إِلَّا قَلِيلًا مِمَّنْ أَنْجَيْنَا مِنْهُمْ ۗ وَاتَّبَعَ الَّذِينَ ظَلَمُوا مَا أُتْرِفُوا فِيهِ وَكَانُوا مُجْرِمِينَ

Рахли хӀушаб гьалабти наслубазибад цакамтилра гӀяхӀдеш биранти биалри, ванзала къакъличир вайдешуни хӀедиранти биалри, Нушани илди уцахъира, амма вайти адамти иш дунъяличирти гӀямрулизиб кеп-чеклизи абархиб ва танбихӀличи лайикьтили уббухъун.

Если бы только среди поколений, живших до вас, были мудрые люди, которые выступали бы против нечестия на земле. Такими были лишь немногие из числа тех, кого Мы спасли. А беззаконники последовали за тем, что было даровано им, и стали грешниками.

117

وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ الْقُرَىٰ بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا مُصْلِحُونَ

Рахли илди шимала адамти гӀяхӀдеш биранти биалри, хӀела ВегӀбекӀли бархьагардешличил илди шими заяхӀедири.

Твой Господь не станет губить города по несправедливости, если они праведны.

118

وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً ۖ وَلَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ

Рахли хӀела ВегӀбекӀлис дигалри, адамти Илини цабехӀ халкь бетарахъи. Амма чучи хӀела ВегӀбекӀли уркӀецӀи барибтала дурабад, илди саби-ургаб жалхӀебикӀули тӀашбилзули ахӀен.

Если бы твой Господь захотел, то Он сделал бы человечество единой общиной верующих. Однако они не перестают вступать в противоречия,

119

إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ ۚ وَلِذَٰلِكَ خَلَقَهُمْ ۗ وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ

Илис саби илди Аллагьли декӀар-декӀарти халкьанили акӀахъубтира. ХӀела ВегӀбекӀла гъай бартарар: «Нуни жагьаннаб жунжранира адамтанира барх бирцӀис».

за исключением тех, над кем смилостивился твой Господь. Он сотворил их для этого. Исполнится Слово твоего Господа: "Я непременно заполню Геенну джиннами и людьми - всеми вместе".

120

وَكُلًّا نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنْبَاءِ الرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهِ فُؤَادَكَ ۚ وَجَاءَكَ فِي هَٰذِهِ الْحَقُّ وَمَوْعِظَةٌ وَذِكْرَىٰ لِلْمُؤْمِنِينَ

Аллагьла вакилтачила илди хабурти Нушани хӀези дурути сари хӀела уркӀилизи яхӀ-сабур картӀес багьандан. Илдазир хӀечи ляркьули сари Аллагьличи бирхутас бархьдеш, насихӀят ва гӀякьлу.

Мы рассказываем тебе повествования о посланниках для того, чтобы укрепить ими твое сердце. В этой суре к тебе явились истина, увещевание и напоминание для верующих.

121

وَقُلْ لِلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ اعْمَلُوا عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنَّا عَامِلُونَ

Аллагьличи хӀебирхутази бура: «ХӀушала имканти хӀясибли вяшкадикӀеная, нушара вяшкадикӀехӀе!

Скажи тем, которые не веруют: "Действуйте по своему усмотрению, и мы тоже будем действовать.

122

وَانْتَظِرُوا إِنَّا مُنْتَظِرُونَ

ХӀерликадиирая, нушара хӀерликадиилра!»

Выжидайте, и мы тоже будем выжидать".

123

وَلِلَّهِ غَيْبُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِلَيْهِ يُرْجَعُ الْأَمْرُ كُلُّهُ فَاعْبُدْهُ وَتَوَكَّلْ عَلَيْهِ ۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ

Мусни-зубрала дигӀяндешуни Аллагьлис ашкарти сари; гьарил мицӀирси жан Иличи чарбулхъан. Илис бирен икрам ва иличи таваккал бихьа. ХӀушани бируси хӀушала ВегӀбекӀли пикри бяхӀчихӀеили хӀебалта!

Аллаху ведомо сокровенное на небесах и на земле, и к Нему возвращаются дела. Посему поклоняйся Ему и уповай на Него, ибо Господь твой не находится в неведении о том, что вы совершаете.