Сура 22 «ХӀяж» — Аль-Хадж (Паломничество)

Все суры
1

يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ ۚ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ

Адамти! ХӀушала ВегӀбекӀлизирад урухкӀеная! Гьарли-марли, кьиямала бархӀила урехи — чебяхӀси баркьуди саби.

О люди! Бойтесь вашего Господа! Воистину, сотрясение Часа является ужасным событием.

2

يَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى النَّاسَ سُكَارَىٰ وَمَا هُمْ بِسُكَارَىٰ وَلَٰكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ

ХӀушани ил бархӀи чебаибхӀели, дурхӀя валхуси гьарил нешли — сунени валхуси хъумкарту; гьарилра дурхӀялис раибсини — сунела канилавси лайикӀу; кепливан адамти чебиид, хӀятта илди кепли ахӀенкъира: илди илкьяйда бирар, сенахӀенну Аллагьла танбихӀ халаси бирар.

В тот день, когда вы увидите его, каждая кормящая мать забудет того, кого она кормила, а каждая беременная женщина выкинет свой плод. Ты увидишь людей пьяными, но они не будут пьяны, зато мучения от Аллаха будут тяжки.

3

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطَانٍ مَرِيدٍ

Адамтала ургаб илдигъунти леб, сабира, балуси агарли, Аллагьличила жалбикӀути: илдани гьар секӀал убяхӀси шайтӀай бурибси кьяйдали бирули саби.

Среди людей есть такие, которые спорят об Аллахе, не имея знаний, и следуют за всяким мятежным дьяволом.

4

كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَنْ تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ وَيَهْدِيهِ إِلَىٰ عَذَابِ السَّعِيرِ

ШайтӀайс кьадарси саби: иличил юлдашвикибси илини чевулкӀахъуси сай ва ил вархьаначи жагьаннабла цӀала гӀязабтази аркуси сай.

Ему было предписано, что любого, кто сочтет его своим покровителем и помощником, он введет в заблуждение и приведет к мучениям в Пламени.

5

يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُضْغَةٍ مُخَلَّقَةٍ وَغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِنُبَيِّنَ لَكُمْ ۚ وَنُقِرُّ فِي الْأَرْحَامِ مَا نَشَاءُ إِلَىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ۖ وَمِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّىٰ وَمِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلَىٰ أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئًا ۚ وَتَرَى الْأَرْضَ هَامِدَةً فَإِذَا أَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ

Эй, адамти! Эгер дебкӀили гӀергъи мицӀирдирниличи хӀуша ташмишдикӀули диадалли, пикридухъеная: Нушани хӀуша гӀянжилизирад дарирая, гӀур набслизирад, гӀур дертурти хӀилизирад, гӀур диъла бутӀализирад, жагати чарх-бекӀличил, жагати ахӀенти чарх-бекӀличил (ил хӀушаб баянбарес дигулра); Нушаб дигуси тяхӀярли, белгиси заманалис нешанала кунбази кадалтулрая, гӀур хӀуша хъяшнили дураиулрая, гӀур балугъла диайчи халадиахъулрая. ХӀушала ургаб леб чула заманаличиб бубкӀути, хӀушала ургаб леб бухънабаили гьунарагарбиайчи кавлути, гьалар далутира хъумкартурти. Илкьяйдали хӀуни иш ванза сунечиб селра агарли, дебкӀили чебиулри, амма иличи Нушани шин чертӀибхӀели, ил мицӀирбирули саби, давлачеббирули саби ва жутли гьар журала банани алкӀули сари.

О люди! Если вы сомневаетесь в воскрешении, то ведь Мы сотворили вас из земли, потом - из капли, потом - из сгустка крови, потом - из разжеванного кусочка, сформировавшегося или несформировавшегося. Так Мы разъясняем вам истину. Мы помещаем в утробах то, что желаем, до назначенного срока. Потом Мы выводим вас младенцами, чтобы вы могли достигнуть зрелого возраста. Одни из вас умирают, другие же возвращаются в жалкую старость и забывают все, что знали. Ты видишь безжизненную землю. Но стоит Нам ниспослать на нее воду, как она приходит в движение, набухает и порождает всякие прекрасные растения.

6

ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّهُ يُحْيِي الْمَوْتَىٰ وَأَنَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Илкьяйда бетаруси саби, сенахӀенну Аллагь — хӀекьдеш сай, дебкӀибти Илини мицӀирбирули сай, Ил гьар се-секӀайчив цӀакьси сай;

Это происходит, потому что Аллах является Истиной, оживляет мертвых и способен на всякую вещь,

7

وَأَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لَا رَيْبَ فِيهَا وَأَنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ مَنْ فِي الْقُبُورِ

кьиямала бархӀи сабиур, — иличи сегъуналра ташмишдеш агара, — ва хӀяблабти Аллагьли мицӀирбиру.

потому что Час, в котором нет сомнения, непременно наступит и потому что Аллах воскресит тех, кто в могилах.

8

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَابٍ مُنِيرٍ

Адамтала ургаб илдигъунти леб, сабира, балуси агарли, гьуни чебиахъуси гӀилму агарли, багьудлумала табтар агарли Аллагьличила жалтани биркьути.

Среди людей есть такой, который спорит об Аллахе, не имея ни знаний, ни верного руководства, ни освещающего Писания.

9

ثَانِيَ عِطْفِهِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ ۖ لَهُ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖ وَنُذِيقُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَذَابَ الْحَرِيقِ

Аллагьла гьунчибад чархӀилтира чеббалкӀахъес дигули, илдани чула бурги уктемдешличил ита-иша шурдикӀахъули сари. Иш дунъяличирти гӀямрулизиб илдачи хӀерли саби — цӀахдеш, кьиямала бархӀи биалли Нушани илдази жагьаннабла цӀала гӀязабтала тӀагӀям чебиахъехӀе.

Он надменно поворачивает шею, чтобы сбить других с пути Аллаха. Ему уготован позор в этом мире, а в День воскресения Мы дадим ему вкусить мучения от обжигающего Огня.

10

ذَٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ يَدَاكَ وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ

Илкьяйда бируси саби хӀушала някъбани гьалар дарибти багьандан ва Аллагьли Сунела лугърас бархьагардеш хӀебирни багьандан.

Ему будет сказано: "Это - за то, что приготовили твои руки, ведь Аллах не поступает несправедливо с рабами".

11

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلَىٰ حَرْفٍ ۖ فَإِنْ أَصَابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ ۖ وَإِنْ أَصَابَتْهُ فِتْنَةٌ انْقَلَبَ عَلَىٰ وَجْهِهِ خَسِرَ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةَ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ

Адамтала ургаб илдигъунтира леб, сабира Аллагьличи вирхнила ва вирххӀерхнила дазуличиб тӀашти: эгер чус гӀяхӀдеш биалли, илди бирхули саби; рахли чус вайдеш биалли, — Аллагьличи бирхули ахӀен. Илди иш дунъяличирти гӀямрулизибра ахиратлизибра талихӀагарти саби. Ил — гӀячихъси игъбарагардеш саби!

Среди людей есть и такой, который поклоняется Аллаху, находясь на грани между верой и неверием. Если ему достается добро, то благодаря этому он чувствует себя уверенно; если же его постигает искушение, то он оборачивается вспять. Он теряет как этот мир, так и Последнюю жизнь. Это и есть очевидный убыток!

12

يَدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُ وَمَا لَا يَنْفَعُهُ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ الضَّلَالُ الْبَعِيدُ

Аллагьла дурабад, илди булгули саби чус я зарал барес хӀебирутаас, я пайдалабиэс ахъри агартас; ил — таманни чеввалкӀни саби!

Вместо Аллаха он взывает к тому, что не приносит ему ни вреда, ни пользы. Это и есть глубокое заблуждение!

13

يَدْعُو لَمَنْ ضَرُّهُ أَقْرَبُ مِنْ نَفْعِهِ ۚ لَبِئْسَ الْمَوْلَىٰ وَلَبِئْسَ الْعَشِيرُ

Илди булгули саби сунени пайдаличиб зарал халал бихусилис: язихъвареси сай илдала вегӀ, язихъвареси сай илала кумекличи хъарси!

Он взывает к тому, кто может быстрее навредить, чем принести пользу. Плох такой господин! Плох такой товарищ!

14

إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ۚ إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ

Аллагьличи бирхути ва гӀяхӀдеш бирути Илини чузир хӀуркӀби кадухъунти алжанала унхърази арку. Аллагьли Сунес дигуси бируси сай.

А тех, которые уверовали и совершали праведные деяния, Аллах введет в Райские сады, в которых текут реки. Воистину, Аллах поступает так, как пожелает.

15

مَنْ كَانَ يَظُنُّ أَنْ لَنْ يَنْصُرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهُ مَا يَغِيظُ

Илис1 Аллагьли я иш дунъяличирти гӀямрулизиб я ахиратлизиб кумекхӀебиру или чи викӀули виалра, илини гъая закличи2 баршаб ва сай чевяхӀкахъаб, сунечи сай гӀясиируси секӀал сунела гӀямулгани агарбарес дирулил хӀеризаб.

Кто полагает, что Аллах не окажет ему (Мухаммаду) помощи в этом мире и в Последней жизни, пусть подвяжет веревку к небу (или потолку), а затем перережет ее и посмотрит, устранит ли его хитрость то, что вызывает его ярость.

16

وَكَذَٰلِكَ أَنْزَلْنَاهُ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ وَأَنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يُرِيدُ

Илкьяйдали Нушани ил3 зубрачибад бархьира духути насихӀятуни саблин ва сунес дигуси Аллагьли бархьси гьунчи калтули виънилис лишан саблин.

Таким образом Мы ниспослали его (Коран) в виде ясных аятов, и Аллах ведет прямым путем того, кого пожелает.

17

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالصَّابِئِينَ وَالنَّصَارَىٰ وَالْمَجُوسَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ

Кьиямала бархӀи, шакдеш агарли, Аллагьли саби-ургаб декӀарбиру бусурманти, жугьутӀуни, сабиянти, ГӀиса идбагла дин бузахъанти, сихӀрукьяби ва бахъал аллагьунарти. Гьарли-марли, Аллагьли — гьар секӀал дала!

В День воскресения Аллах рассудит между верующими, исповедующими иудаизм, сабиями, христианами, огнепоклонниками и многобожниками. Воистину, Аллах является Свидетелем всякой вещи.

18

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَابُّ وَكَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ ۖ وَكَثِيرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُ ۗ وَمَنْ يُهِنِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُكْرِمٍ ۚ إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاءُ ۩

Марлира, хӀуни чехӀебаирив Аллагьлис икрам бирули биъни мусни-зубрачирти гьар секӀай: берхӀили, бацли, зубартани, дубуртани, галгубани, мицӀирагли ва бахъал адамтани, илкьяйдали чучи танбихӀ хӀядурли сабти бахъалтани? Аллагьли увяхӀварибси гӀур чилилра чевяхӀварес хӀейрар. Гьарли-марли, Аллагьли Сунес дигуси бирули сай!

Неужели ты не видишь, что перед Аллахом падают ниц те, кто на небесах и на земле, солнце, луна, звезды, горы, деревья, животные и многие люди. А многие из них заслуживают мучений. Никто не окажет почтения тому, кого унизит Аллах. Воистину, Аллах поступает так, как пожелает.

19

هَٰذَانِ خَصْمَانِ اخْتَصَمُوا فِي رَبِّهِمْ ۖ فَالَّذِينَ كَفَرُوا قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيَابٌ مِنْ نَارٍ يُصَبُّ مِنْ فَوْقِ رُءُوسِهِمُ الْحَمِيمُ

Ишди кӀелра кьукьяла адамти саби-ургаб чула ВегӀбекӀличила жалтани биркьули саби; Аллагьличи хӀебирхутас цӀализирад палтар диру, илдала бургачи руржути шин чертӀу.

Вот две тяжущиеся группы, которые препирались относительно своего Господа. Для тех, которые не уверовали, выкроят одеяния из Огня, а на головы им будут лить кипяток.

20

يُصْهَرُ بِهِ مَا فِي بُطُونِهِمْ وَالْجُلُودُ

Илдачил дигубли дирар илдала чурхрала духӀнарти ва илдала кам:

От него будут плавиться их внутренности и кожа.

21

وَلَهُمْ مَقَامِعُ مِنْ حَدِيدٍ

илдас илар дирар мегьла къямкъни.

Для них уготованы железные палицы.

22

كُلَّمَا أَرَادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا مِنْ غَمٍّ أُعِيدُوا فِيهَا وَذُوقُوا عَذَابَ الْحَرِيقِ

Илабад, илизирти гӀязабтазибад дурабухъес гьар кьасбарибхӀели, илди ила чарбиру: жагьаннабла цӀала гӀязабтала тӀагӀям касая!

Каждый раз, когда они захотят выбраться оттуда и избавиться от печали, их вернут обратно. Вкусите мучения от обжигающего Огня!

23

إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا ۖ وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌ

Аллагьличи бирхути ва гӀяхӀдеш бирути биалли Аллагьли чузир хӀуркӀби кадухъунти алжанала унхърази арку. Илар илдала палтар дирар мургьи-арцла ваяхӀли ва жавгьар духурибани жагадарибти; палтарра дирар архӀя чӀянкӀилизирад дарибти.

А тех, которые уверовали и совершали праведные деяния, Аллах введет в Райские сады, в которых текут реки. Там они будут украшены золотыми браслетами и жемчугом, а их одеяния будут из шелка.

24

وَهُدُوا إِلَى الطَّيِّبِ مِنَ الْقَوْلِ وَهُدُوا إِلَىٰ صِرَاطِ الْحَمِيدِ

Илкьяйдали бирар, сенахӀенну илдани гӀямру деркӀибтири ишала дурхъати насихӀятуни хӀясибли, илдани гӀямру деркӀибтири ишала чебяхӀси гьунчибад башули.

Их научили благим словам и наставили на путь Достохвального.

25

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ الَّذِي جَعَلْنَاهُ لِلنَّاسِ سَوَاءً الْعَاكِفُ فِيهِ وَالْبَادِ ۚ وَمَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ

Аллагьличи хӀебирхутас, Илала гьунчибад чеббулкӀахъутас ва Нушани лебтасалра — илди илаб минабяхъили хӀербирути биаб яра гечли башули яшав бирути биаб — декӀардеш агарли лебтасалра барибси КягӀбаличибад цархӀилти адамти гӀелумбилзахъутас, илкьяйдали ил сегъуна-биалра цӀахси баркьудиличил нясбарес дигусилис Нушани цӀумаси танбихӀ бирехӀе.

Воистину, тем, которые не веруют, сбивают других с пути Аллаха, не пускают их в Заповедную мечеть, которую Мы воздвигли для всех людей, независимо от того, проживают они в ней или кочуют, а также тем, кто склоняется в ней к несправедливости, Мы дадим вкусить мучительные страдания.

26

وَإِذْ بَوَّأْنَا لِإِبْرَاهِيمَ مَكَانَ الْبَيْتِ أَنْ لَا تُشْرِكْ بِي شَيْئًا وَطَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْقَائِمِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ

ХӀера, Нушани иш юртлизиб Ибрагьимлис мер чебаахъира: «Дила дурабад гӀурра аллагьуни лебниличи вирхмаруд; Дила юрт умули бихӀен ил алавбирутас, илизиб тӀаштас, икрам бирутас ва сужда бирутас».

Вот Мы указали Ибрахиму (Аврааму) на место Дома (Каабы): "Ничего не приобщай ко Мне в сотоварищи и очищай Мой Дом (Каабу) для тех, кто совершает обход, выстаивает намазы, кланяется и падает ниц".

27

وَأَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجَالًا وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ

ХӀяжличила адамтази багьахъи: илди хӀечи лябкьян хьурали ва сегъунти-дигара мер-мусаличирад дашес дирути валрумачиб,

Возвести людям о хадже, и они будут прибывать к тебе пешком и на всех поджарых верблюдах с самых отдаленных дорог.

28

لِيَشْهَدُوا مَنَافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَعْلُومَاتٍ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ ۖ فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْبَائِسَ الْفَقِيرَ

лябкьян чус бируси хайриличила бикьридеш дарес ва Нушани чус дедибти хӀяйвантазирад чули кьурбандарибти мицӀираг лугьухӀели, белгити бурхӀназиб Аллагьла у айхъес: букеная илди мицӀирагла диъ, балхеная пякьирра мискинра!

Пусть они засвидетельствуют то, что приносит им пользу, и поминают имя Аллаха в установленные дни над скотиной, которой Он наделил их. Ешьте от них и кормите несчастного бедняка!

29

ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَلْيُوفُوا نُذُورَهُمْ وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ

ГӀур илдани чула палтар-кьяшла куцагардеш убасаб, чули чесибти дараб, дурхъаси юрт алавбараб.

Затем пусть они завершат свои обряды, исполнят свои обеты и обойдут вокруг древнего Дома (Каабы).

30

ذَٰلِكَ وَمَنْ يُعَظِّمْ حُرُمَاتِ اللَّهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ ۗ وَأُحِلَّتْ لَكُمُ الْأَنْعَامُ إِلَّا مَا يُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ ۖ فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثَانِ وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ

ГӀе, Аллагьла илди хъарбаркьуни чили дузахъалра, илис сунела ВегӀбекӀла шайзибад гӀяхӀдеш бирар. ХӀушаб беркес асубируси саби мицӀирагла диъ, асубируси ахӀен или гьанналауб хӀушази бурибсила дурабад. Жярга-зекълизирад, — хъунчразирад тяйдидиирая; къянбачирад гьарахъли дуэная,

Вот так! Кто почитает святыни Аллаха, тот поступает во благо себе перед своим Господом. Вам дозволена скотина, кроме той, о которой вам читается. Избегайте же скверны идолов и избегайте лживых речей.

31

حُنَفَاءَ لِلَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ ۚ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ

Аллагьла халал хӀурмат биреная, Илала дурабад гӀурра аллагьуни лебни мармабиридая. Аллагьла дурабад гӀурра аллагьуни леб викӀуси — зубрачивад каркусиличи мешуси сай: яра ил арцантани уцили уча яра ил дягӀли дунъяла дубли арху.

Оставайтесь единобожниками и не приобщайте к Нему сотоварищей. А кто приобщает сотоварищей к Аллаху, тот словно падает с неба, и птицы подхватят его, или же ветер забросит его в далекое место.

32

ذَٰلِكَ وَمَنْ يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ

ГӀе, Аллагьла илди хъарбаркьуни чили дузахъалра, илини ил бируси саби сунела уркӀи Аллагьлизибад урухкӀни багьандан.

Вот так! И если кто почитает обрядовые знамения Аллаха, то это исходит от богобоязненности в сердцах.

33

لَكُمْ فِيهَا مَنَافِعُ إِلَىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى ثُمَّ مَحِلُّهَا إِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيقِ

ХӀушани илди пайдаладирути сари кабизахъурси замана баайчи, гӀур илдала гьуни — КягӀбаличи саби.

Они (жертвенные животные) приносят вам пользу до определенного времени, а место их заклания - у древнего Дома (Каабы).

34

وَلِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا لِيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ ۗ فَإِلَٰهُكُمْ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ فَلَهُ أَسْلِمُوا ۗ وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ

Гьарила халкьличи Нушани хъарбарилра Нушани чус дедибти хӀяйвантазирад беркайс мицӀираг лугьухӀели, Аллагьла у гьанбиркахъес, сенахӀенну хӀушала аллагь — цаси Аллагь сай: Илис мутӀигӀли диреная; хӀуни биалли илди мукӀурти —

Для каждой общины Мы установили места жертвоприношений (или религиозные обряды), чтобы они поминали имя Аллаха над скотиной, которой Он наделил их. Ваш Бог - Бог Единственный. Будьте же покорны Ему. А ты сообщи благую весть смиренным,

35

الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَالصَّابِرِينَ عَلَىٰ مَا أَصَابَهُمْ وَالْمُقِيمِي الصَّلَاةِ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ

Аллагь гьаниркахъухӀели, уркӀби урехили дирцӀути, чучи чедакӀибти балагь-кьадарличи сабурчебти, чекабизурли дехӀибала дирути, чус Нушани тибсилизибад садакьа бирути — разибара.

сердца которых при упоминании имени Аллаха переполняются страхом, которые терпеливы к тому, что их постигает, совершают намаз и расходуют из того, чем Мы их наделили.

36

وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُمْ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ لَكُمْ فِيهَا خَيْرٌ ۖ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا صَوَافَّ ۖ فَإِذَا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّ ۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرْنَاهَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

ХӀушани Аллагьлис кьурбандирути мицӀираг бегӀлара гӀяхӀтили ва цӀерхьтили диахъес Нушани хъарбарилра; илди багьандан хӀушаб кери бирар. Илди кьяшми дигьи тӀашлихӀели, Аллагь гьаниркахъеная. Илди шайчи геркавхъи гьигьхӀедикӀандиубхӀели, илхӀели букеная илдала диъ ва илини валхеная урези-хӀяцӀли хӀушази тиладиикӀуси мискинра тиладибарес хӀейруси пякьирра. Илкьяйдали, Нушани илди мицӀираг хӀушаб мутӀигӀдарира, — белики, хӀушани гӀяхӀсант багьишая!

Жертвенных верблюдов Мы сделали для вас обрядовыми знамениями Аллаха. Они приносят вам пользу. Произносите же над ними имя Аллаха, когда они стоят рядами. Когда же они падут на свои бока, то ешьте от них и кормите тех, кто довольствуется малым, и тех, кто просит от нищеты. Так Мы подчинили их (верблюдов) вам, - быть может, вы будете благодарны.

37

لَنْ يَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَٰكِنْ يَنَالُهُ التَّقْوَىٰ مِنْكُمْ ۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَاكُمْ ۗ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ

Я илдала диъ, я илдала хӀи Аллагьличи хӀедиур, амма хӀуша Илизирад урухкӀни — Иличи биур. Аллагьли илди хӀушаб мутӀигӀдариб Илини хӀуша бархьси гьунчи дурааънилис хӀушази Сай чевяхӀвирахъес багьандан. ХӀуни биалли гӀяхӀдеш бирути разибара!

Ни мясо, ни кровь их не доходят до Аллаха. До Него доходит лишь ваша богобоязненность. Так Он подчинил их вам, чтобы вы возвеличивали Аллаха за то, что Он наставил вас на прямой путь. Обрадуй же благой вестью творящих добро.

38

إِنَّ اللَّهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُورٍ

Шаклеш агарли, Аллагьли балтахъу Сунечи бирхути! Гьарли-марли, Аллагьлис хӀейгахъу капур, ламартчи!

Воистину, Аллах оберегает тех, кто уверовал. Воистину, Аллах не любит всяких неблагодарных изменников.

39

أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا ۚ وَإِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ

Илдачи къаршили дурабулхъутас асубируси саби илдачил бургъес, илдани саби гьимбукӀахъни багьандан. (Гьарли-марли, Аллагьли вирар илдас кумекбарес),

Дозволено тем, против кого сражаются, сражаться, потому что с ними поступили несправедливо. Воистину, Аллах способен помочь им.

40

الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّا أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيرًا ۗ وَلَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ

бархьагарли, «нушала ВегӀбекӀ Аллагь сай» бикӀни сабаблицун илди чула юртаназибад дугӀаъни багьандан. Эгер Аллагьли цабехӀ адамтачил идилти тӀашхӀейути биалри, чузиб даим Аллагьла у айхъути киласабира, мижитунира, дехӀибала дирути ва Аллагьлис икрам бирути меранира харабдарили дири. Аллагьли кумекбиру Сунени кумекбирутас, — АллагькӀун цӀакьси, чевяхӀси сай, —

Они были несправедливо изгнаны из своих жилищ только за то, что говорили: "Наш Господь - Аллах". Если бы Аллах не позволил одним людям защищаться от других, то были бы разрушены кельи, церкви, синагоги и мечети, в которых премного поминают имя Аллаха. Аллах непременно помогает тому, кто помогает Ему. Воистину, Аллах - Всесильный, Могущественный.

41

الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ ۗ وَلِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ

кумекбиру, эгер Сунени иш ванзала къакъличиб мицӀирли батурхӀели, дехӀибала дирутас, закат бирутас, гӀяхӀдеш бирахъес адамти жибирутас, вайси хӀебирахъутас. Гьарилра баркьудила ахир — Аллагьла арилизиб саби!

Если Мы одарим их властью на земле, они будут совершать намаз, выплачивать закят, велеть совершать одобряемое и запрещать предосудительное. А исход всех дел - у Аллаха.

42

وَإِنْ يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَعَادٌ وَثَمُودُ

Эгер илдани хӀу къянбарлизи халирули виадли, багьи: илдас гьалабтанира — НухӀла халкьли, адлантани ва самудлантани,

Если они сочтут тебя лжецом, то ведь еще раньше пророков считали лжецами народ Нуха (Ноя), адиты, самудяне,

43

وَقَوْمُ إِبْرَاهِيمَ وَقَوْمُ لُوطٍ

Ибрагьимла халкьли, Лутла халкьли,

народ Ибрахима (Авраама), народ Лута (Лота)

44

وَأَصْحَابُ مَدْيَنَ ۖ وَكُذِّبَ مُوسَىٰ فَأَمْلَيْتُ لِلْكَافِرِينَ ثُمَّ أَخَذْتُهُمْ ۖ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيرِ

Мадиамла адамтани — чучи бархьибти идбагуни къянбартази халбирутири; къянбарлизи халварибсири Мусара. Аллагьличи хӀебирхутала баркьудлумачи Нуни бахъхӀи сабур барира, гӀур биалли танбихӀ барира. Агь, илхӀели Дила гьимила халадеш!

и жители Мадьяна. Мусу (Моисея) тоже сочли лжецом. Я предоставил отсрочку неверующим, а затем схватил их. Каким же было Мое обличение!

45

فَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ فَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا وَبِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَقَصْرٍ مَشِيدٍ

Сари дархьагартили урдухъунхӀели, Нушани чум ши харабдарра! ХӀера илди — лутӀи-хьулчиличи бикайчи дурхӀубли! Чум къую шинна дегъахъубра ва чум къала хяса-пусул детаахъурра!

Сколько селений, которые были несправедливы, Мы погубили, и теперь они разрушены до основания. Сколько заброшенных колодцев и воздвигнутых дворцов!

46

أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا ۖ فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَٰكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ

Иш ванзакад илди мурт-биалра ганзхӀебикӀив? Ил багьес илдала гӀякьлу лебара? Илдала хӀулби ахӀенну сукъурти, михъиртазирти уркӀби сари сукъурти!

Разве они не странствовали по земле, имея сердца, посредством которых они могли разуметь, и уши, посредством которых они могли слушать? Воистину, слепнут не глаза, а слепнут сердца, находящиеся в груди.

47

وَيَسْتَعْجِلُونَكَ بِالْعَذَابِ وَلَنْ يُخْلِفَ اللَّهُ وَعْدَهُ ۚ وَإِنَّ يَوْمًا عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ

Илдас хӀезибад багьес дигули саби танбихӀ бахъхӀиагарли бирарал; Сунела чеасла Аллагьли къянахӀебиру: хӀела ВегӀбекӀла ца бархӀи, шакдеш агарли, азир дусгъуна саби, замана хӀушани хӀисаббирни хӀясибли!

Они торопят тебя с наказанием, но Аллах не нарушает Своего обещания, и день у твоего Господа равен тысяче лет по тому, как вы считаете.

48

وَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَمْلَيْتُ لَهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ ثُمَّ أَخَذْتُهَا وَإِلَيَّ الْمَصِيرُ

Чум шила адамтала дархьагарти баркьудлумачи Нуни сабур барирав! ГӀур илдас Нушани танбихӀ бирира! Илди — набчи чарбулхъан!

Скольким селениям, которые были несправедливы, Я предоставил отсрочку! Впоследствии Я схватил их, и ко Мне предстоит прибытие.

49

قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا لَكُمْ نَذِيرٌ مُبِينٌ

Бура: «Эй, адамти! Ну хӀушаб вархьси насихӀятчи сайра».

Скажи: "О люди! Воистину, я для вас - предостерегающий и разъясняющий увещеватель".

50

فَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ

Аллагьличи бирхутачивад ва гӀяхӀдеш бирутачивад Ил чевкархар ва илдас — сахаватси шабагъат бирар.

Тем, которые уверовали и совершали праведные деяния, уготованы прощение и щедрый удел.

51

وَالَّذِينَ سَعَوْا فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ أُولَٰئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ

Нушала хъарбаркьуни мучлахӀедирути — жагьаннабла цӀализиб бирар.

Те же, которые старались ослабить Наши знамения, станут обитателями Огня.

52

وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَلَا نَبِيٍّ إِلَّا إِذَا تَمَنَّىٰ أَلْقَى الشَّيْطَانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ فَيَنْسَخُ اللَّهُ مَا يُلْقِي الشَّيْطَانُ ثُمَّ يُحْكِمُ اللَّهُ آيَاتِهِ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

ХӀед гьалав Нушани чидил вакил ва идбаг вархьахӀелра, илдала гьарилли дурутази шайтӀай се-биалра къузбалтусири, амма шайтӀай къузбатурси Аллагьли убисусири; илала гӀергъи Аллагьли Сунела хъарбаркьуни урряхъес хӀейрутили детарахъи. АллагькӀун — гьар се-секӀал далан, гӀякьлучев сай!

Мы не отправляли до тебя такого посланника или пророка, чтобы сатана не подбросил свое в его чтение, когда он читал откровение. Аллах уничтожает то, что подбрасывает сатана. Потом Аллах утверждает Свои знамения, ведь Аллах - Знающий, Мудрый.

53

لِيَجْعَلَ مَا يُلْقِي الشَّيْطَانُ فِتْنَةً لِلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ ۗ وَإِنَّ الظَّالِمِينَ لَفِي شِقَاقٍ بَعِيدٍ

Ил бирусири чула уркӀбазиб изала лебтала, чула уркӀби кьяркътала (бархьагартикӀун дебали барскъаби саби) шайтӀай къузбалтусиличил хӀялумцӀес багьандан;

Он делает то, что подбрасывает сатана, искушением для тех, чьи сердца поражены недугом и чьи сердца ожесточены. Воистину, беззаконники находятся в полном разладе с истиной.

54

وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ ۗ وَإِنَّ اللَّهَ لَهَادِ الَّذِينَ آمَنُوا إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

Чус багьуди гибтази иш хӀела ВегӀбекӀличибадси бархьдеш биъни багьахъес, Иличи илди бирхахъес ва илдала уркӀби Илис мутӀигӀдакӀахъес багьандан. Шакдеш агара: Аллагьличи бирхути Илини бархьси гьунчибад бикули сай!

Пусть знают те, кому даровано знание, что это - истина от твоего Господа, чтобы они могли уверовать в него, а их сердца могли смиренно покориться ему. Воистину, Аллах наставляет верующих на прямой путь.

55

وَلَا يَزَالُ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ حَتَّىٰ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً أَوْ يَأْتِيَهُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَقِيمٍ

Капурти кьиямала бархӀи сабаайчи, яра чус кьиямала бархӀи танбихӀ барайчи Аллагьличила ташмишбикӀар.

А неверующие не перестанут сомневаться в нем, пока не нагрянет внезапно Час или пока не постигнут их мучения в бесплодный день.

56

الْمُلْكُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ ۚ فَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ

Ил бархӀи лебилра ари — Аллагьлизиб саби: Илини биру илдас диван. Аллагьличи бирхути ва гӀяхӀдеш бирути — кеп-чекла унхъразиб бирар.

Власть в тот день будет принадлежать Аллаху, и Он рассудит между ними. И тогда те, которые уверовали и совершали праведные деяния, окажутся в Садах блаженства.

57

وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَأُولَٰئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ

Аллагьличи хӀебирхутас ва Нушала хъарбаркьуни мучлахӀедирутас биалли — цӀахси танбихӀ бирар!

Тем же, которые не уверовали и считали ложью Наши знамения, уготованы унизительные мучения.

58

وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوا أَوْ مَاتُوا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللَّهُ رِزْقًا حَسَنًا ۚ وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ

Аллагьла гьунчибад башес багьандан чула ери-юрт урдатуртас, гӀур кабушибтас яра бебкӀибтас, — илдас Аллагьли сахаватси шабагъат биру. АллагькӀун — шабагъат бирутазивад бегӀлара сахаватси сай!

Аллах непременно наделит прекрасным уделом тех, которые переселились на пути Аллаха, а затем были убиты или умерли. Воистину, Аллах - Наилучший из дарующих удел.

59

لَيُدْخِلَنَّهُمْ مُدْخَلًا يَرْضَوْنَهُ ۗ وَإِنَّ اللَّهَ لَعَلِيمٌ حَلِيمٌ

Илини, гьайгьайра, илди алжанализи абицӀахъу чус дигутигъунти унзализибад. Гьарли-марли, Аллагь гьар секӀал далуси, малхӀямси сай!

Он непременно введет их во вход, которым они останутся довольны. Воистину, Аллах - Знающий, Выдержанный.

60

ذَٰلِكَ وَمَنْ عَاقَبَ بِمِثْلِ مَا عُوقِبَ بِهِ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ لَيَنْصُرَنَّهُ اللَّهُ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ

Тяп илкьяйдали бирар! Эгер чис-биалра чеббицӀес дигули виалли, — сабаб хӀясибли чеббицӀаб, амма рахли илис бируси танбихӀ бархьагарли халабиралли, илис Аллагь гӀевкалхъан, сенахӀенну Аллагь — чевкархуси, малхӀямси сай!

Вот так! Если кто-либо наказывает так, как он сам был наказан, после чего с ним поступают несправедливо, то Аллах непременно поможет ему. Воистину, Аллах - Снисходительный, Прощающий.

61

ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَأَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ

Илкьяйдали бирар, сенахӀенну Аллагьли, бархӀи къантӀбарили, дуги бухъянбирули сай ва дуги къантӀбарили, бархӀи бухъянбирули сай; сенахӀенну Аллагь — гьар секӀал иргъан, гьар секӀал чедиан сай!

Это - потому, что Аллах удлиняет день за счет ночи и удлиняет ночь за счет дня, а также потому, что Аллах - Слышащий, Видящий.

62

ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ هُوَ الْبَاطِلُ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ

Илкьяйдали бирар, сенахӀенну Аллагь — бархьдеш сай, сенахӀенну илала дурабад чус илдани икрам бирути — къянби сари, сенахӀенну Аллагь—чезяхӀси, халаси кьудратла вегӀ сай!

Это - потому, что Аллах есть Истина, а то, чему они поклоняются помимо Него, есть ложь, а также потому, что Аллах - Возвышенный, Большой.

63

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَتُصْبِحُ الْأَرْضُ مُخْضَرَّةً ۗ إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ

ХӀуни чехӀебаирив, гьатӀи, зубрачирад Аллагьли шин чертӀули ва савлилис ванза шинишбиубли? Гьарли-марли, Аллагь — гьар секӀал далан, уркӀецӀичев сай!

Неужели ты не видишь, как Аллах ниспосылает с неба воду, после чего земля зеленеет? Воистину, Аллах - Проницательный (или Добрый), Ведающий.

64

لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ

Зубрачиртира ванзала къакъличиртира Илала арилизир сари: гьарли-марли, Аллагь давлачевси, чевяхӀси сай!

Ему принадлежит то, что на небесах, и то, что на земле. Воистину, Аллах - Богатый, Достохвальный.

65

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ وَالْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَيُمْسِكُ السَّمَاءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ

ХӀуни чехӀебаирив, гьатӀи, ванзала къакъличир лерти гьар секӀалра Аллагьла пурбанничил урхьначир куртӀдикӀути гамурбира Илини хӀушаб мутӀигӀдарили диъни? Илини саби закра бихӀуси ва ил Илала пурбан агарли ванзаличи жахӀебиркур. Гьарли-марли, Аллагь — адамтачи уркӀецӀичевси, малхӀямси сай!

Разве ты не видишь, что Аллах подчинил вам все, что на земле, и корабли, которые плывут по морям по Его воле? Он удерживает небо, чтобы оно не упало на землю без Его соизволения. Воистину, Аллах сострадателен и милосерден к людям.

66

وَهُوَ الَّذِي أَحْيَاكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ ۗ إِنَّ الْإِنْسَانَ لَكَفُورٌ

Ил — хӀушаб жан гибси сай; кӀинайс илини хӀуша дубкӀахъурая, гӀур мицӀирдирурая. Аммаки адам гӀяхӀсант хӀебалан сай.

Он - Тот, Кто дарует вам жизнь, затем умертвляет вас, а затем вновь оживляет. Воистину, человек неблагодарен.

67

لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا هُمْ نَاسِكُوهُ ۖ فَلَا يُنَازِعُنَّكَ فِي الْأَمْرِ ۚ وَادْعُ إِلَىٰ رَبِّكَ ۖ إِنَّكَ لَعَلَىٰ هُدًى مُسْتَقِيمٍ

Гьарилира диннис Нушани белгити гӀядатуни кадизахъурлира ва ил бузахъутани илди гӀядатунира дузахъути сари. Ил багьандан ил баркьудиличила илди хӀечил жалбикӀес гӀягӀнити ахӀен. ХӀела ВегӀбекӀлизи улген, сенахӀенну хӀу бархьси гьунчив сайри!

Для каждой общины Мы установили обряды, которые они отправляют, и пусть они не спорят с тобой по этому поводу. Призывай же к своему Господу. Воистину, ты - на прямом пути.

68

وَإِنْ جَادَلُوكَ فَقُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُونَ

Эгер илди хӀечил жалбикӀалли, бура: «ХӀушани се бирулрал Аллагьли гӀяхӀил балули сай!

Если же они станут препираться с тобой, то скажи: "Аллаху лучше знать о том, что вы совершаете.

69

اللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ

ХӀушала жалтазир чидилти дархьтирал ва чидилти далкӀтирал Аллагьли кьиямала бархӀи белгибиру».

Аллах рассудит между вами в День воскресения в том, в чем вы препирались между собой".

70

أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ ۗ إِنَّ ذَٰلِكَ فِي كِتَابٍ ۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ

ХӀуни хӀебалулив, гьатӀи, зубрачиб лебсира ванзала къакъличиб лебсира Аллагьли балули виъни? Гьарли-марли, ил — Илала лавхӀул мяхӀпузлизиб саби, гьарли-марли, ил — Аллагьлис гьамадси баркьуди саби!

Разве ты не знаешь, что Аллаху известно то, что на небе и на земле? Воистину, это есть в Писании. Воистину, это для Аллаха легко.

71

وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَمَا لَيْسَ لَهُمْ بِهِ عِلْمٌ ۗ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ نَصِيرٍ

Аллагьла дурабад, илдани икрам бирули саби чус Аллагьли сегъуналра ари хӀебедибтас ва чучила илдани селра хӀебалутас. Бархьагартас сегъуналра кумекчи агара!

Они поклоняются вместо Аллаха тому, о чем Он не ниспослал никакого довода и о чем у них нет никакого знания. Не будет у беззаконников помощников!

72

وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ تَعْرِفُ فِي وُجُوهِ الَّذِينَ كَفَرُوا الْمُنْكَرَ ۖ يَكَادُونَ يَسْطُونَ بِالَّذِينَ يَتْلُونَ عَلَيْهِمْ آيَاتِنَا ۗ قُلْ أَفَأُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذَٰلِكُمُ ۗ النَّارُ وَعَدَهَا اللَّهُ الَّذِينَ كَفَرُوا ۖ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ

Илдас Нушала духути насихӀятуни дучӀухӀели, Аллагьличи хӀебирхутала бяхӀяначиб хӀуни кьабулагардеш чебиид. Илди хӀядурли саби чус Нушала нисихӀятуни дучӀутачи чебухъес. Бура: «ХӀушаб бегӀлара халаси мусибатли се бирарал нуни хӀушази багьахъишав?.. Жагьаннабла цӀа бирар! Ил — капуртас Аллагьли чесибси саби. ХӀябилра кахси гӀязаб леб ил!»

Когда им читают Наши ясные аяты, ты видишь на их лицах отрицание. Они готовы наброситься на тех, кто читает им Наши аяты. Скажи: "Не поведать ли вам о том, что хуже этого? Это - Огонь, который Аллах обещал тем, которые не уверовали. Как же скверно это место прибытия!"

73

يَا أَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ ۚ إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُبَابًا وَلَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ ۖ وَإِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْئًا لَا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ۚ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوبُ

Эй, адамти! Ца пайдаласи хабар бурулра: лехӀдизирая иличи! Аллагьла дурарад хӀуша чус дулгутани ца тӀентӀалра акӀахъес хӀебирар, хӀятта ил акӀахъес дигули илди лебилра цалабикалра. Эгер ил тӀентӀли илдала се-биалра гъаббитӀалли, илдани ил кебасес хӀебирар. Гьунарагар сай тиладиикӀусира сунезибад тиладибирусира!

О люди! Приводится притча, послушайте же ее. Воистину, те, кому вы поклоняетесь помимо Аллаха, не сотворят и мухи, даже если они объединятся для этого. Если же муха заберет у них что-нибудь, они не смогут отобрать у нее это. Слаб тот, кто добивается, и тот, от кого он добивается!

74

مَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ

Илдани гӀягӀниси тяхӀярли Аллагьла хӀурмат бирули ахӀен. Гьарли-марли, Аллагь — цӀакьси, чевяхӀси сай!

Они не ценили Аллаха должным образом, а ведь Аллах - Всесильный, Могущественный.

75

اللَّهُ يَصْطَفِي مِنَ الْمَلَائِكَةِ رُسُلًا وَمِنَ النَّاسِ ۚ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ

Аллагьли вакилти чеббиркӀули сай малайкунала ва адамтала ургабад. Гьарли-марли, Аллагь — гьар секӀал иргъан, гьар секӀал чедиан сай!

Аллах избирает среди ангелов и людей посланников. Воистину, Аллах - Слышащий, Видящий.

76

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۗ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ

Илини балули сай илдас гьалар диубтира ва илдас гӀергъи дирутира. Лерилра баркьудлуми — Аллагьла арилизир сари.

Он знает их прошлое и будущее, и к Аллаху возвращаются дела.

77

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ۩

Аллагьличи дирхути! ДехӀибайчи кадизурли, хӀушала ВегӀбекӀлис икрам биреная, сужда биреная, къуллукъ биреная ва гӀяхӀдеш биреная: белики, хӀуша талихӀчертили диишая!

О те, которые уверовали! Кланяйтесь, падайте ниц, поклоняйтесь вашему Господу и творите добро, - быть может, вы преуспеете.

78

وَجَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ ۚ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ۚ مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ ۚ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ مِنْ قَبْلُ وَفِي هَٰذَا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ ۚ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاكُمْ ۖ فَنِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ

Аллагьлис къуллукъ бирнилизир гъирачертили диреная! Илини хӀуша чердикӀилрая Ва хӀушала диннизиб Илини хӀушачи сегъуналра къиянси секӀал хъархӀебариб, хӀушала дудеш Ибрагьимла диннизиб кьяйдали. Тяп Ибрагьимли сабри хӀушаб бусурманти ибси, гьанна иш Кьуръайзиб бикӀуливан; хӀушаб — идбаг бикьрили виахъес ва адамтас — хӀуша бикьрумили диахъес багьандан. Илбагьандан чекадизурли дехӀибала диреная, закат биреная ва Аллагьличи таваккал бирхьеная! Ил — хӀуша гӀердурцан сай. Ил — хӀушаб пергер кумекчи сай ва пергер хъарихъ сай!

Усердствуйте на пути Аллаха надлежащим образом. Он избрал вас и не сделал для вас никакого затруднения в религии. Такова вера отца вашего Ибрахима (Авраама). Он (Аллах) нарек вас мусульманами до этого и здесь (в Коране), чтобы Посланник был свидетелем о вас, а вы были свидетелями о людях. Совершайте намаз, выплачивайте закят и крепко держитесь за Аллаха. Он - ваш Покровитель. Как же прекрасен этот Покровитель! Как же прекрасен этот Помощник!