«Собирать» по-даргински: 13 слов в 44 говорах
Значение в словаре — «собирать; собирать, нагромождать; собирать, накоплять; собирать, собирать, нагромождать, собирать, накоплять, соединять, объединять; собирать, соединять, объединять». Литературные формы — бекIадирес, бурчес, дурчес, луцIес, учидирхъес, цаладирхъес, цахIнадирхъес. В 44 говорах словаря 13 слов. Цвет точки — слово: одним цветом отмечены формы, которые совпадают или близки, как в таблице сравнения говоров.
- бикIадиркьара — 16 сёл
- учидирхъяра — 13 сёл
- бекIабакьас — 2 села
- букIагьадирара — 2 села
- укебирхъес — 2 села
- чекадишиж — 2 села
- бекIа чабаркьи — 1 село
- бекIадирес — 1 село
- ещё 5 слов, по одному-два села
Формы и сёла
- бикIадиркьара — Викри, Гулли, Даршагала, Меусиша, Уркарах
- бикIабикьи — Ашты, Кубачи
- букIадиркьес — Дегва, Мекеги
- бекIабикьас — Мегеб
- бекIабиркьара — Харбук
- бекIабиркьуй — Ицари
- бекIадиркьара — Харбук
- бекIадиркьуй — Ицари
- бикIабикьи(й) — Кубачи
- бикIабикьий — Ашты
- бикIадаркьис — Хуршни
- бикIадиркьес — Муги
- букIабиркьуй — Кунки
- букIадикьис — Урахи
- букIадирара — Санчи
- букIадиркьес, музадалтес — Дегва
- букIадиркьис — Герга
- чукурдиркьара — Харбук
- учидирхъяра — Баршамай, Викри, Гулли, Даршагала, Джибахни, Кайтаг, Кунки, Уркарах
- укисадирхъяра — Викри, Гулли, Даршагала, Меусиша, Уркарах, Харбук
- укибирхъяс — Бурдеки, Мугри, Мургук, Нижние Мулебки
- укидирхъяра — Верхние Мулебки, Кища, Уркарах, Харбук
- диргъяра — Джибахни, Кайтаг, Санчи
- учибирхъес — Акуша, Мекеги, Шукты
- учидирхъес — Акуша, Леваши, Шукты
- укибирхъес — Дегва, Канасираги
- учигьадирхъяра — Кайтаг, Санчи
- цалебирхъяра — Викри, Уркарах
- бархбирхъяра — Харбук
- укиддирхъяра — Дейбук
- укидирхъи — Амух
- укидирхъяра , чукурдиркьара — Харбук
- укидирхъяс — Герга
- укидихъяс — Герга
- учигьадирхъяа — Карацан
- учидирхъи — Амух
- учидирхъуй — Кунки
- учидярхъис — Хуршни
- учицадирхъяра — Кайтаг
- ушибирхъяс — Кичи-Гамри
- ушидихъяс — Урахи
- цанидирхъяра — Даршагала
- бекIабакьас — Мегеб
- бекIабирес — Акуша
- ценхIебакьас — Мегеб
- букIагьадирара — Кайтаг, Санчи
- учигьадирара — Кайтаг, Санчи
- бекIакадирес — Акуша
- укебирхъес — Губден, Дегва, Мекеги, Мюрего
- биргъес — Дегва, Кадар, Мекеги
- бархбирхъес — Гапшима
- учибяхъес — Шукты
- учидиршес — Гапшима
- чекадишиж — Танты
- чикадирший — Сирха
- бекIа чабаркьи — Чираг
- бекIадирес — Акуша
- букIабирес — Мюрего
- имцIадирес — Акуша
- бурчис — Герга, Кичи-Гамри, Муги, Нижние Мулебки, Урахи, Харбук
- цахIнадирхъяс — Бурдеки, Герга, Канасираги, Кичи-Гамри, Мугри, Мургук
- луцIана — Баршамай, Гулли, Дейбук, Санчи
- цахIнабирхъяра — Верхние Мулебки, Гулли, Кища, Меусиша
- бурчара — Даршагала, Кища, Харбук
- бурчес — Акуша, Дегва, Мекеги
- даръэс — Гапшима, Мегеб, Шукты
- дурчес — Акуша, Гапшима, Шукты
- луцIес — Кадар, Леваши, Мюрего
- луцIис — Герга, Канасираги, Урахи
- цаладирхъес — Акуша, Дегва, Мюрего
- цаладирхъяс — Канасираги, Кичи-Гамри, Мургук
- цахIнадирхъес — Дегва, Муги, Мюрего
- бирчес — Бурдеки, Мургук
- гьалуцIана — Баршамай, Джибахни
- даргъес — Губден, Кадар
- диръэс — Мегеб, Шукты
- дурчара — Верхние Мулебки, Харбук
- дучес — Гапшима, Шукты
- ичара — Меусиша, Харбук
- ичес — Бурдеки, Мугри
- луцIи — Амух, Чираг
- саннибикьи — Ашты, Кубачи
- цанидирра — Джибахни, Карацан
- алуцIана — Викри
- бархбаркьуй — Кунки
- бекIабаркьуй — Ицари
- булцIана — Харбук
- булцIис — Нижние Мулебки
- бурчес, луцIес — Дегва
- бурчи — Амух
- бярхахъес — Кадар
- вукекайгъий — Усиша
- далчIий — Сирха
- даргъиж — Танты
- даргъий — Усиша
- дархдирхъес — Шукты
- дархдирхъяс — Герга
- дархдихъяс — Урахи
- ддурчара — Дейбук
- дирчара — Харбук
- дичес — Муги
- дулцIана — Харбук
- дулчIий — Сирха
- дургъис, дурчис — Урахи
- дурчи — Амух
- дурчий — Усиша
- дурчис — Урахи
- дурчис луцIис — Герга
- ирчес — Мугри
- каттилгунжуд — Ашты
- кьваладаркьи — Чираг
- кьваладиркьи — Чираг
- луцIā — Карацан
- луцIес, цаледирхъес — Дегва
- укикайгъара — Харбук
- урчис, урчана — Муги
- учибаркьуй — Ицари
- учибиркьуй — Ицари
- учигьадирā — Карацан
- хъячIбиркьес — Мекеги
- цалабаркьи — Чираг
- цалабирхъес — Леваши
- цалебирхъяс — Нижние Мулебки
- цандирара — Кайтаг
- цанибирара — Баршамай
- цанидирара — Баршамай
- цанлакабатий — Сирха
- цахIнабирхъяс — Нижние Мулебки
- цахIнаддирхъяра — Дейбук
- цахIнадирхъяра — Гулли
- цахIнадихъяс, цалидихъяс — Урахи
- цахIнебирхъес — Мекеги
- цахIнядяхъиж — Танты
- цахнабяхъис — Хуршни
- цехIнабирхъяра — Харбук
- цехIнадирхъяра — Харбук
- чукурбикьи — Кубачи
- чукурбикьий — Ашты
- диргъара — Харбук
- диргъес — Губден
- диргъи — Амух
- диргъиж — Танты
- диргъиз — Цудахар
- диргъэ — Карацан
- диргъяā — Карацан
- укикагъара — Харбук
- имцIабехъес — Шукты
- укидяхъи — Амух
- учибяхъуй — Ицари
- учидяхъис — Хуршни
- учисадяхъис — Хуршни
- цаладихвиз — Цудахар
Источник — С. М. Темирбулатова, «Дарган мезла диалектологияла словарь». Формы и значения — как в словаре; правки предлагайте на страницах говоров. Слова читает компьютерный голос (модель silero v5_caucasian, CC BY-NC 4.0).